Bình luận
0
Lật lại lịch sử, trước đó Lê Đại Hành khi phá Tống đã về An Trường cầu khấn 3 ngày đêm.
Bởi, An Trường địa hiểm hữu thần linh/Hộ quốc đăng phù thoái Tống binh (An Trường đất tốt có thần linh/ Phù hộ Đại Việt đuổi Tống binh).
Và đến đầu thế kỷ XVI khi cuộc nội chiến giữa tập đoàn phong kiến Lê - Trịnh và nhà Mạc diễn ra, Yên Trường và Vạn Lại được chọn làm kinh đô của nhà Lê.
Nhắc lại sự kiện này phải khẳng định con mắt chiến lược của nhà quân sự, thái sư Trịnh Kiểm khi năm 1546 ông đã tìm đến sách Vạn Lại để lập hành điện.
Năm 1553, cho rằng vùng đất Vạn Lại gần Lam Kinh, địa thế chật hẹp nên tiếp tục cho dời hành điện đến vùng đất Yên Trường, vừa có thế thủ vừa có thế công, tiến lui thuận lợi.
Khi tiến có thể qua Lương giang (sông Chu) xuôi dòng, nhập vào sông Mã để ra Bắc. Từ Yên Trường qua sông là huyện Lôi Dương có đường đi vào Nghệ An, Trịnh Kiểm và quân sĩ đã nhiều lần ra Bắc vào Nam.
Còn khi lui, phía sau là cả vùng rừng núi bao la, thuở xưa vua Lê Thái Tổ đã dùng nơi này làm căn cứ dấy binh khởi nghĩa Lam Sơn lập nên vương triều Lê hùng cường.
Do vị trí và tính chất là kinh thành kháng chiến của một vương triều thời đầu nhà Lê trung hưng, kinh thành Vạn Lại - Yên Trường được xây dựng đầy đủ theo mô hình của một kinh đô với cung đình, đàn tế Nam Giao, trường thi, phố xá, quán hàng... hào kiệt bốn phương trông về với lòng ngưỡng mộ.
Nếu Vạn Lại là nơi căn bản vững chắc, khi chiến sự xảy ra, kinh đô Vạn Lại là nơi sống còn và gắn chặt với việc trung hưng nhà Lê, thì Yên Trường giữ vị trí bảo vệ kinh đô Vạn Lại từ xa, đảm bảo an toàn cho hành điện.
Vì thế Vạn Lại - Yên Trường cùng với Thăng Long và Huế là 3 nơi đã diễn ra kỳ thi tiến sĩ. Từ đó lựa chọn ra được nhiều nhân tài cho đất nước, nhiều nhân vật lịch sử lớn đã sống, làm việc tại Yên Trường như: Trịnh Tùng, Phùng Khắc Khoan, Nguyễn Bính, Hoàng Đình Ái, Lại Thế Khanh và các vị vua, gồm: Lê Trang Tông (1533-1548); Lê Trung Tông (1549-1556); Lê Anh Tông (1557-1573); Lê Thế Tôn (1573-1600)...
Trong số 45 người đỗ tiến sỹ ở Vạn Lại-Yên Trường có hơn 30 người trở thành thượng thư, nhiều người đi sứ... Thậm chí sau này các nhà sử học đã tìm thấy đồng tiền “Nguyên Hòa Thông bảo” được đúc trong khoảng thời gian 1546-1548.
Đặc biệt, có không ít nhân vật lịch sử lớn là con cháu nhà Mạc, theo về nhà Lê. Và cũng tại mảnh đất này, năm 1558 Đoan Quốc công Nguyễn Hoàng cùng đoàn tùy tùng khoảng 1.000 người vào Thuận Hóa, bắt đầu hành trình mở mang bờ cõi quy mô.
Đến nay thời gian đã xóa mờ dáng hình của kinh thành xưa. Tổng diện tích của thành Vạn Lại xưa khoảng 900ha, nay ngoài diện tích người dân xây dựng, hầu như chỉ là những bãi đất trống.
Những vị trí quan trọng như: núi Gò Tô, Bái Tiến, Long Hồ, Đồng Sao, chùa Cây thông... không còn. Hiện tại, ngoài hai giếng Mắt Rồng bị bỏ hoang, cỏ mọc tràn bờ, thì ở phía Nam của đồi Phủ còn 2 cặp linh thú gồm 2 con voi, 2 ngựa đá đứng chầu.
Đàn Nam Giao ở kinh đô Vạn Lại-Yên Trường đang nằm trong khuôn viên đất vườn của các hộ dân, được dựng tạm trên một khuông đất hình vuông - nơi được xem là trung tâm của đàn, để đặt bát hương, phục vụ Nhân dân chiêm bái. Cùng với đó là những viên gạch vỡ, ngói mũi hài, chân tảng còn hiện hữu.
Giới thiệu với chúng tôi, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thọ Lập, tỉnh Thanh Hóa (địa bàn huyện Thọ Xuân trước đây)- Nguyễn Thị Mùi, cho biết: "Vạn Lại là vùng đất địa linh, nằm trong hương Lam Sơn. Đất có mạch phát đế vương, là nơi phát tích của nhà Lê, được nhà Lê rất coi trọng.
Từ năm 1546, khi Trịnh Kiểm lập hành điện ở Vạn Lại đến năm 1593 kinh thành kháng chiến Vạn Lại-Yên Trường đã tồn tại được 47 năm, trải qua 4 đời vua. Trong đó có hai vua an táng ở đây".
Theo tư liệu nghiên cứu trong sách “Kinh đô Vạn Lại-Yên Trường", thì vua Lê Trang Tông khi băng hà được an táng tại đất Vạn Lại, nay vẫn còn bia và dấu vết của mộ chí, khu mộ này được gọi là Cảnh Lăng; vua Lê Trung Tông khi băng hà cũng được an táng tại vùng đất này, khu mộ được gọi là Diên Lăng.
Sau này, Hoàng tổ Dương Vương-Trịnh Tạc mất năm 1682 cũng chôn cất ở Vạn Lại.
Cuộc nội chiến của tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh và nhà Mạc đã để lại vết thương tang tóc trong lịch sử Việt Nam, ngay cả giới sử học cũng ghi chép rất ít.
Song, với sự công bằng khi xem xét bối cảnh và các yếu tố ảnh hưởng; với cái nhìn đúng đắn về lịch sử, đã đến lúc cần phải có sự trùng tu, khôi phục lại những giá trị lịch sử, xứng tầm với kinh đô kháng chiến một thời.
(Bài viết sử dụng tư liệu trong sách Kinh đô Vạn Lại - Yên Trường, NXB Thanh Hóa, 2021; Lịch sử xã Thọ Lập, NXB Thanh Hóa, 2020).
Ngay đêm tân hôn, chồng đã tức giận vứt nhẫn cưới ra sân. Anh còn ôm gối ra ngoài ngủ chứ không ngủ trong phòng vợ.
Chia sẻ
Bưởi da xanh ruột hồng từ lâu đã trở thành một trong những đặc sản nổi tiếng của tỉnh Vĩnh Long (quả đặc sản tỉnh Bến Tre trước đây) không chỉ tiêu thụ mạnh trong nước mà còn xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính. Từ hơn 20 năm trước, lão nông Đặng Văn Rô đã đăng ký xây dựng thương hiệu bưởi da xanh với tên gọi "BR99" đặt nền móng cho bưởi da xanh vươn xa.
Chia sẻ
Nghị định luật về Tình trạng Nhập cư cho Nhà đầu tư và Doanh nghiệp là công dân Cuba cư trú ở nước ngoài vừa được Hội đồng Nhà nước thông qua tại phiên họp thường kỳ ngày 17/4 phù hợp với các biện pháp đã được Chính phủ Cuba phê duyệt liên quan đến sự tham gia của công dân Cuba cư trú ở nước ngoài trong các lĩnh vực kinh tế khác nhau (gồm kinh tế nông nghiệp, thương mại nông sản).
Chia sẻ
Hhiều ý kiến từ hậu thế cho rằng, Hoàng Thái Cực vượt trội hơn Đa Nhĩ Cổn, thậm chí hai người không thể đặt lên cùng một mặt bằng để so sánh. Vậy thực tế ra sao?
Chia sẻ
Phòng Hậu cần - Kỹ thuật Vùng 4 Hải quân vừa tổ chức phát động ươm, chiết, nhân giống 30.000 cây trồng nhằm thực hiện chương trình “Xanh hóa Trường Sa”.
Chia sẻ
Theo quan niệm phong thủy, trồng cây ớt ở vị trí phù hợp có thể mang lại nhiều điều tốt lành cho gia đình.
Chia sẻ
GĐXH - Bên cạnh việc uống thuốc và thay đổi chế độ dinh dưỡng theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh gan nhiễm mỡ có thể thử tự nấu các loại thức uống sau để gia tăng hiệu quả điều trị bệnh.
Chia sẻ
Khi bước vào tuổi trung niên, nếu không chăm sóc đúng cách, nguy cơ viêm đại tràng, thậm chí ung thư sẽ tăng rõ rệt. 5 thực phẩm nên ăn thường xuyên sẽ tốt cho đại tràng người tuổi trung niên.
Chia sẻ
Trong thời gian bị giam cầm, Tống Huy Tông vẫn thản nhiên lao đầu vào cuộc sống cao lương mỹ tửu. Không chỉ vậy, ông còn có đến 14 người con chỉ sau vẻn vẹn 9 năm. Tuy vậy, không ít người trong số những người con này lại có huyết thống người Kim.
Chia sẻ
Trong ngày đầu tiên dẫn dắt Ninh Bình FC, HLV Bae Ji-won đã cùng các học trò tạo nên cơn mưa bàn thắng 3-0 trước đối thủ đầy duyên nợ PVF-CAND. Chiến thắng này không chỉ mang về 3 điểm mà còn giải tỏa áp lực về nhân sự, đặc biệt là trường hợp của ngôi sao Hoàng Đức.
Chia sẻ
Thủ môn Trần Trung Kiên chia tay HAGL, gia nhập Trường Tươi Đồng Nai?; Thua U17 Lào, U17 Thái Lan bị loại; Lewandowski bác bỏ khả năng sang Ả Rập Saudi chơi bóng; HLV Lampard rơi lệ khi giúp Coventry thăng hạng; M.U nhắm HLV Emery thay Carrick.
Chia sẻ
Truyền thông phương Tây lo ngại rằng cuộc bầu cử ở Bulgaria có thể dẫn đến sự xuất hiện của một "Viktor Orbán mới" trên trường châu Âu.
Chia sẻ
Thời gian gần đây, trào lưu uống cà phê trứng đang “gây sốt” trên mạng xã hội nhờ hương vị thơm ngon. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế (Mỹ) cảnh báo loại đồ uống này có thể tiềm ẩn nguy cơ rối loạn tiêu hóa và nôn mửa nghiêm trọng.
Chia sẻ
Vụ tịch thu 42 cây mai tại Côn Đảo, TPHCM không chỉ gây xôn xao trong giới chơi cây kiểng mà còn kéo theo hệ quả là một số kiểm lâm viên bị phê bình, kiểm điểm. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở hành vi xử lý, mà sâu xa hơn là cách hiểu và vận dụng quy định pháp luật chưa phù hợp thực tế.
Chia sẻ
Trong ngày ra mắt tân HLV Bae Ji-won, Ninh Bình FC đã có màn trình diễn thuyết phục trên sân nhà Arena để giành chiến thắng đậm đà 3-0 trước PVF-CAND tại vòng 19 V.League 2025/2026.
Chia sẻ
70 tuổi, cơ thể bắt đầu bước vào giai đoạn lão hóa nhanh hơn, vì vậy mọi biểu hiện nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày đều có thể phản ánh tình trạng sức khỏe. Trong đó, đi bộ là hoạt động đơn giản nhưng lại cho thấy khá rõ thể trạng của người cao tuổi.
Chia sẻ
Diễn viên Quỳnh Kool đã có những thời điểm chông chênh, muốn bỏ cuộc trước khi khẳng định bản thân với nghề diễn.
Chia sẻ
Liên quan đến vụ tài xế xe ôm công nghệ cầm gậy 3 khúc đánh người, lực lượng chức năng TP.HCM đã mời đối tượng làm việc, đồng thời tìm nạn nhân.
Chia sẻ
Lượng kiều hối chuyển về TP.HCM trong quý I/2026 chỉ hơn 2 tỷ USD trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, căng thẳng địa chính trị tăng cao trong đó có chiến sự Trung Đông.
Chia sẻ
Hơn 300 tù binh là người nước ngoài từng chiến đấu cho phía Nga hiện đang bị Ukraine giam giữ, Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha xác nhận trong khi Nga tuyên bố lực lượng của họ đã kiểm soát thêm một khu định cư chiến lược tại vùng Kharkov của Ukraine.
Chia sẻ
Luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật (Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế APEC VN) chia sẻ góc nhìn pháp lý qua diễn biến mới nhất của vụ tịch thu 42 cây mai vàng ở Côn Đảo. Ông cho rằng, diễn biến mới trong vụ tịch thu 42 cây mai vàng tại Côn Đảo cho thấy cơ quan chức năng đã bước đầu trả lại một phần tài sản cho người dân sau khi người vi phạm cung cấp được hồ sơ chứng minh nguồn gốc đối với 21 cây mai trong tổng số 42 cây.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, 4 con giáp có các mối quan hệ tốt đẹp, mang lại cho họ thêm các cơ hội kinh doanh hoặc đầu tư, giúp tích lũy tài sản nhiều hơn.
Chia sẻ
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ lớn hơn nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có.
Chia sẻ
Theo quy hoạch được phê duyệt, Khu kinh tế Định An của tỉnh Vĩnh Long mới (Khu kinh tế nằm trên địa phận 2 huyện Duyên Hải, Trà Cú của tỉnh Trà Vinh trước đây) có quy mô hơn 39.000ha. Khu kinh tế Định An phát triển theo mô hình kinh tế biển hiện đại, tích hợp các chức năng công nghiệp, thương mại – dịch vụ, đô thị ven biển, du lịch sinh thái và nông – lâm – ngư nghiệp.
Chia sẻ
Sau thời gian dài nấu cỗ cưới khi thời tiết nắng nóng, vừa về đến nhà, bệnh nhân bất ngờ thấy choáng váng, buồn nôn, nôn, sau đó lả đi.
Chia sẻ
Sau 4 năm rời xa ánh đèn nghệ thuật để tập trung chữa bệnh, NSƯT Minh Vượng vừa chính thức trở lại trong một dự án phim ca nhạc. Dù phải duy trì chế độ sinh hoạt nghiêm ngặt với túi thuốc luôn túc trực bên mình, nhưng ngọn lửa nghề trong bà vẫn cháy bỏng như những ngày đầu.
Chia sẻ
Tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei tối 18/4 (theo giờ Việt Nam) vừa đưa ra một thông điệp mới cảnh báo rằng Hải quân Iran “sẵn sàng khiến đối thủ phải nếm trải vị đắng của những thất bại mới”, theo CNN.
Chia sẻ
Trồng rau ngót (có nơi gọi là rau bồ ngót, rau bù ngót, rau mì chính...) là mô hình kinh tế hiệu quả trên địa bàn huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (trước thời điểm sáp nhập, hợp nhấp, sắp xếp đơn vị hành chính). Một số xã thuộc vùng đồi núi bán sơn địa như Xã Nam Hưng, Nam Thái, Nam Nghĩa, Thượng Tân Lộc có diện tích đất vườn đồi rộng đang trồng rau ngót cho hiệu quả kinh tế cao.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân Trần Hiếu được xem là một trong những giọng ca đặc biệt hiếm có – một giọng nam trầm bass sâu, dày, giàu nội lực và đầy cá tính.
Chia sẻ
Ngày 17/4 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Vinhomes công bố chương trình siêu hỗ trợ lãi suất từ 0- 6%/năm trong vòng 5 năm cho khách mua nhà từ 20/4-20/7/2026. Đây là ưu đãi chưa từng có từ chủ đầu tư nhằm chia sẻ áp lực tài chính với khách hàng, đồng thời tạo đòn bẩy mạnh mẽ kích cầu thị trường, đón đầu chu kỳ phát triển mới.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Kiều Huyền
