Vì sao vượn Mafia được giải cứu nhưng mãi mãi không thể trở về rừng?

Tại Vườn quốc gia Cúc Phương có một cá thể vượn đen má trắng mang cái tên đặc biệt: Mafia. Tên gọi ấy gắn với hành trình từ cảnh nuôi nhốt trái phép đến cuộc sống được chăm sóc tại Trung tâm Cứu hộ linh trưởng nguy cấp.

Năm 2018, khi khám xét nơi ở của Triệu Ký Voòng tại Lạng Sơn, lực lượng chức năng phát hiện cá thể vượn bị nuôi trên tầng 9 như một con vật cảnh. Vì thuộc loài động vật hoang dã nguy cấp, cá thể này được bàn giao cho Vườn quốc gia Cúc Phương cứu hộ. Các nhân viên đặt tên nó là Mafia để nhắc lại hoàn cảnh giải cứu khác thường.

Khi mới tới trung tâm, Mafia đã sống gần con người quá lâu, biểu hiện kém linh hoạt và thiếu nhiều tập tính tự nhiên. Lo ngại ban đầu là cá thể vượn có thể đã tiếp xúc với chất gây nghiện. Kết quả theo dõi không ghi nhận dấu hiệu này, nhưng một vấn đề nghiêm trọng hơn lại được phát hiện: Mafia nhiễm virus viêm gan B.

Theo nguyên tắc bảo tồn, động vật mắc bệnh có nguy cơ lây truyền cho cá thể khác không thể được tái thả. Vì vậy, dù sức khỏe được theo dõi thường xuyên, Mafia không còn cơ hội trở về rừng. Đây là kết cục đối với một loài vốn sinh ra để chuyền cành, sống theo đàn và cất tiếng gọi giữa thiên nhiên.

Để Mafia bớt cô độc và có điều kiện thực hành tập tính bản năng, cán bộ cứu hộ ghép nó sống cùng Polly, một cá thể vượn cũng không đủ điều kiện tái thả. Sự đồng hành này giúp Mafia ổn định hơn, giảm căng thẳng và có đời sống gần với đặc tính bầy đàn. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn phải kiểm soát sinh sản để tránh tạo ra những cá thể con không có khả năng thích nghi với tự nhiên.

Hiện Mafia được chăm sóc trong môi trường bán tự nhiên, kiểm tra sức khỏe định kỳ và ăn bốn lần mỗi ngày, gồm ba bữa chính và một bữa phụ. Khẩu phần chủ yếu là rau, củ, quả cùng các loại lá phù hợp. Cá thể này được giới thiệu trong khu giáo dục, trở thành một “đại sứ” giúp du khách hiểu hậu quả của việc biến động vật hoang dã thành thú cưng.

×