Viên chức thuộc đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã sẽ được bố trí ra sao từ năm 2027?

UBND cấp xã được trao thêm thẩm quyền, viên chức sẽ được quản lý theo vị trí việc làm

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, điểm đáng chú ý tại Công văn số 5691/BNV-TCBC ngày 6/6/2026 của Bộ Nội vụ là việc cụ thể hóa chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho chính quyền cơ sở trong quản lý đơn vị sự nghiệp công lập.

Nghị định số 283/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 120/2020/NĐ-CP đã quy định rõ các điều kiện thành lập, tổ chức lại và giải thể đơn vị sự nghiệp công lập. Trên cơ sở đó, thẩm quyền quyết định thành lập, tổ chức lại hoặc giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã được giao trực tiếp cho chính quyền cấp xã thực hiện.

Theo ông Sơn, đây là bước thay đổi quan trọng bởi trước đây nhiều vấn đề liên quan đến tổ chức bộ máy sự nghiệp phải xin ý kiến hoặc chờ quyết định từ cấp trên. Khi được trao quyền chủ động hơn, cấp xã có điều kiện sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.

Tuy nhiên, điều mà đội ngũ viên chức quan tâm nhất không phải là mô hình tổ chức mà là việc bố trí công việc sau khi các đơn vị được sắp xếp lại.

Công văn 5691/BNV-TCBC cho biết Bộ Nội vụ đang chủ trì xây dựng Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức để triển khai thi hành Luật Viên chức năm 2025. Dự thảo hiện nay xác định 3 nhóm danh mục vị trí việc làm khung, gồm: Vị trí việc làm viên chức quản lý; Vị trí việc làm viên chức chuyên môn, nghiệp vụ; Vị trí việc làm viên chức hỗ trợ.

Các danh mục này sẽ được áp dụng thống nhất trong toàn bộ hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm cả các đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã.

Luật sư Hoàng Anh Sơn nhận định, khi Nghị định mới được ban hành, việc quản lý viên chức sẽ chuyển mạnh từ tư duy quản lý theo biên chế sang quản lý theo vị trí việc làm. Điều đó đồng nghĩa việc tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đào tạo hay bố trí nhân sự sẽ gắn chặt với yêu cầu cụ thể của từng vị trí công tác.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, Nghị định số 106/2020/NĐ-CP vẫn là căn cứ pháp lý để các địa phương xây dựng và phê duyệt đề án vị trí việc làm tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Đây sẽ là cơ sở để xác định nhu cầu nhân lực, cơ cấu chức danh nghề nghiệp cũng như số lượng người làm việc của từng đơn vị.

Theo phân tích của luật sư Hoàng Anh Sơn, viên chức hiện đang công tác tại các trung tâm dịch vụ công, trung tâm văn hóa, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, y tế, nông nghiệp hoặc các đơn vị sự nghiệp khác ở cấp xã không cần quá lo ngại về nguy cơ mất việc làm hàng loạt. Thay vào đó, việc rà soát, sắp xếp sẽ được thực hiện trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và vị trí việc làm cụ thể của từng đơn vị.

Từ năm 2027, biên chế viên chức sẽ được xác định theo nhu cầu thực tế của từng địa phương

Một nội dung khác được nhiều địa phương và viên chức quan tâm là số lượng người làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã giai đoạn tới.

Theo Công văn 5691/BNV-TCBC, Bộ Nội vụ đang phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2026-2031 để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đáng chú ý, việc xác định biên chế thời gian tới sẽ không còn mang tính bình quân, cào bằng giữa các địa phương mà được xây dựng trên cơ sở cơ cấu vị trí việc làm tại từng cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập ở cấp xã.

Sau khi biên chế năm 2026 được cấp có thẩm quyền phê duyệt, các địa phương sẽ tiếp tục căn cứ vào nhiều tiêu chí để xác định nhu cầu viên chức cho giai đoạn 2027-2031. Các tiêu chí này bao gồm định mức biên chế, vị trí việc làm, khối lượng công việc thực tế, mức độ tự chủ tài chính và khả năng xã hội hóa của từng đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, cách tiếp cận mới này sẽ giúp việc sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả hơn. Những địa phương có quy mô dân số lớn, nhu cầu cung ứng dịch vụ công cao hoặc khối lượng công việc phát sinh nhiều sẽ có cơ sở để đề xuất số lượng viên chức phù hợp. Ngược lại, những nơi có điều kiện tự chủ tốt hoặc đã đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công có thể tinh gọn bộ máy mà vẫn bảo đảm chất lượng phục vụ người dân.

Luật sư Sơn cho rằng, từ năm 2027 trở đi, yếu tố quyết định đối với viên chức không còn đơn thuần là "giữ một biên chế" mà là khả năng đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm đang đảm nhiệm. Đây cũng là xu hướng chung của quá trình cải cách nền công vụ, hướng đến bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi chính đáng của đội ngũ viên chức.

Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã cần chủ động cập nhật các quy định mới của Luật Viên chức năm 2025, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu của các vị trí việc làm trong mô hình tổ chức mới.

Có thể thấy, việc phân cấp cho UBND cấp xã quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập không chỉ là thay đổi về thẩm quyền quản lý mà còn kéo theo sự chuyển đổi trong cách bố trí, sử dụng và đánh giá viên chức. Từ năm 2027, vị trí việc làm sẽ trở thành "thước đo" quan trọng nhất để xác định nhu cầu nhân sự, biên chế và cơ hội phát triển nghề nghiệp của đội ngũ viên chức ở cơ sở.

×