Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp với các quốc gia châu Phi

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung, thế giới hiện nay đang đứng trước nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột chính trị tại nhiều khu vực làm đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động giá cả lương thực, năng lượng và vật tư nông nghiệp. Những điều này đang làm ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và sự phát triển bền vững của nhiều quốc gia.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, suy giảm tài nguyên thiên nhiên, khan hiếm nguồn nước và mất đa dạng sinh học tiếp tục gây áp lực lớn đối với sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân, đặc biệt tại các nước đang phát triển.

Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là giữa các quốc gia đang phát triển, trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực và cùng ứng phó với các thách thức chung.

Hợp tác Nam – Nam ngày càng khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác hiệu quả và phù hợp với điều kiện của các nước phương Nam. Đây không phải là sự hỗ trợ một chiều mà là quá trình chia sẻ kinh nghiệm phát triển, mô hình thực tiễn và giải pháp phù hợp giữa các quốc gia có điều kiện tương đồng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, hợp tác Nam – Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thực tiễn cho thấy, những giải pháp phù hợp với điều kiện sinh thái, trình độ canh tác và nhu cầu thực tế của người dân thường mang lại hiệu quả bền vững và khả năng nhân rộng cao.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn, Việt Nam và các quốc gia châu Phi chia sẻ quan hệ gắn bó, khát vọng chung vì hòa bình, tự chủ và phát triển bền vững. Qua bao thời kì, mối quan hệ song phương được vun đắp trên những giá trị tốt đẹp của hợp tác Nam - Nam. Trong đó, nông nghiệp luôn ở vị trí trung tâm và nhận được sự kỳ vọng to lớn của lãnh đạo và nhân dân hai nước.

Nhân dịp này, lãnh đạo Bộ Ngoại giao kêu gọi các đối tác phát triển, các tổ chức quốc tế, các viện nghiên cứu, chuyên gia quốc tế tích cực ủng hộ các sáng kiến, dự án hợp tác Nam-Nam giữa Việt Nam và các nước châu Phi.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định, Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng thúc đẩy nhóm công tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp hoạt động hiệu quả, đặc biệt trong 3 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, góp phần kiến tạo môi trường chính trị thuận lợi, làm sâu sắc quan hệ và sự tin cậy chính trị giữa Việt Nam và các nước châu Phi; tham mưu cho các cấp lãnh đạo, nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam về tầm quan trọng, tiềm năng của hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp.

Thứ hai, đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển các dự án nông nghiệp, chế biến nông sản, chuyển giao công nghệ… tại các nước châu Phi; phối hợp tìm kiếm, vận động nguồn lực để triển khai các dự án hợp tác Nam - Nam về nông nghiệp theo cả các mô hình ba bên, bốn bên hoặc mô hình đối tác công tư (PPP).

Thứ ba, thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác cho Nhóm công tác Nam - Nam để cùng nhau tìm kiếm các giải pháp, cơ hội, dự án hợp tác mới hỗ trợ các nước châu Phi phát triển nông nghiệp.

Ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ NNMT), Trưởng nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp khẳng định, hợp tác Nam – Nam ngày càng được cộng đồng quốc tế quan tâm như một hướng tiếp cận quan trọng để bổ sung cho các kênh hợp tác phát triển truyền thống. Giá trị cốt lõi của Hợp tác Nam – Nam nằm ở tinh thần bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi và cùng phát triển; trong đó các quốc gia đang phát triển chia sẻ với nhau kinh nghiệm đã được kiểm chứng từ thực tiễn, chứ không áp đặt những mô hình xa rời điều kiện của nước tiếp nhận.

Điểm đặc biệt của hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp là tính thực tiễn rất cao. Điều mà nhiều quốc gia cần không phải lúc nào cũng là công nghệ đắt tiền nhất hoặc hiện đại nhất, mà là giải pháp phù hợp nhất: dễ áp dụng, có chi phí chấp nhận được, thích nghi với điều kiện khí hậu, đất đai, trình độ sản xuất và năng lực quản lý tại địa phương.

Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động hợp tác nông nghiệp với các nước châu Phi và các đối tác đang phát triển, bao gồm chuyển giao kỹ thuật canh tác lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi nhỏ, đào tạo nguồn nhân lực, cử chuyên gia và xây dựng mô hình thực địa. Nhiều chương trình đã góp phần nâng cao năng suất, cải thiện sinh kế, tăng cường năng lực địa phương và hỗ trợ bảo đảm an ninh lương thực.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy các hoạt động hợp tác còn có lúc phân tán, phụ thuộc vào từng chương trình riêng lẻ, thiếu một cơ chế điều phối thường xuyên để kết nối cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển và nhu cầu cụ thể của nước tiếp nhận. Đây là điểm nghẽn cần được tháo gỡ nếu chúng ta muốn đưa Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp sang một giai đoạn mới, bài bản hơn, có trọng tâm hơn và tạo được kết quả rõ hơn trên thực địa.

Chính vì vậy, việc thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp là một yêu cầu cần thiết và kịp thời. Đây không chỉ là việc thành lập một đầu mối điều phối kỹ thuật, mà là bước đi nhằm chuyển các hoạt động hợp tác từ tính chất đơn lẻ sang một cơ chế phối hợp có tổ chức, có định hướng, có khả năng huy động nguồn lực và có trách nhiệm theo dõi kết quả.

Ông Vinod Ahuja, Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam, đánh giá việc thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp là bước đi thể chế quan trọng, có tiềm năng trở thành nền tảng thúc đẩy các hình thức hợp tác và học hỏi mới giữa các quốc gia.

“Giá trị cốt lõi của Hợp tác Nam - Nam không chỉ nằm ở việc chuyển giao các giải pháp kỹ thuật, mà quan trọng hơn là chia sẻ kinh nghiệm về quản lý quá trình chuyển đổi, phát triển thể chế, điều chỉnh chính sách, hoàn thiện cơ chế khuyến khích và thích ứng hệ thống canh tác theo thời gian. FAO sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bên liên quan nhằm thúc đẩy các sáng kiến hợp tác Nam - Nam trong thời gian tới”, ông cho biết.

×