Việt Nam vẫn nhập khẩu lúa từ Campuchia giữa lúc tiêu thụ khó khăn, chuyên gia lý giải nguyên nhân

Lo lắng việc nhập khẩu lúa Campuchia sẽ làm nông dân trong nước vốn đang khó khăn lại càng khó khăn hơn

Theo bà Châu Thị Lệ - Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Tây Ninh, hiện nay, tỉnh Tây Ninh nói riêng và ĐBSCL nói chung đang bước vào thu hoạch rộ lúa Đông Xuân 2026, vốn đang chịu áp lực lớn bởi thị trường tiêu thụ.

Tuy nhiên, phía Campuchia cũng đang thu hoạch lúa rộ và nhập khẩu lúa về Việt Nam, chỉ riêng Tây Ninh đã 1.000 tấn/ngày.

Đây là ý kiến thể hiện sự lo lắng của bà Lệ tại hội nghị thúc đẩy xuất khẩu gạo năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức tại TP Cần Thơ mới đây.

Bà Lệ nói: "Trong nước hiện tại đang chịu áp lực về tiêu thụ lúa gạo, trong khi đó vẫn nhập khẩu lúa Campuchia nữa. Vì vậy, chúng ta nên kiểm soát, hạn chế nhập khẩu để ưu tiên tiêu thụ lúa gạo trong nước, dù hạn ngạch nhập khẩu từ Campuchia mỗi năm là 300.000 tấn".

Cùng quan điểm với bà Lệ, cũng tại sự kiện trên, ông Trần Quốc Tuấn - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long nói: "Chúng ta cần phải có một cơ chế kiểm soát tốt lúa gạo nhập khẩu nhưng vẫn tuân thủ các hiệp định thương mại đa phương".

Theo thông tin ông Tuấn nắm được, gạo Ấn Độ rẻ hơn gạo Việt Nam, gạo Campuchia cũng rẻ hơn gạo Việt Nam. "Khi nhập khẩu vào Việt Nam sẽ làm cho nông dân trong nước vốn đang khó khăn lại càng khó khăn hơn" - ông Tuấn nhận định.

Theo tìm hiểu của phóng viên Dân Việt, việc nhập khẩu lúa Campuchia về Việt Nam đã diễn ra rất nhiều năm qua. Tuy nhiên, các số liệu về số lượng lúa nhập khẩu nói trên chưa được thống kê, công bố rõ ràng.

Tuy nhiên, trong một báo cáo vào năm 2025 của Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, Việt Nam đã nhập khẩu 4,518 triệu tấn lúa, gạo các loại vào năm 2024. Trong đó, thị trường nhập khẩu chính là Campuchia, với 2,73 triệu tấn lúa.

Nhập khẩu lúa Campuchia là có lợi cho Việt Nam, vì sao?

Theo ông Nguyễn Việt Anh - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lương thực Phương Đông, vấn đề nhập khẩu lúa Campuchia nên nhìn nhận ở mặt tích cực. Bởi theo ông Việt Anh, thực ra đây là lúa của nông dân Việt Nam trồng ở Campuchia.

"Chúng ta đang nhập lúa là sản phẩm thô, sau đó xuất sản phẩm gạo đi các nước. Vì logistics của Việt Nam rẻ hơn thành ra lúa Campuchia cứ chảy về đây, chúng ta đang hưởng lợi" - ông Việt Anh phân tích.

Về tình hình nhập khẩu lúa gạo về Việt Nam, ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho hay, về mặt tiêu cực, có thể làm cho lượng gạo xuất khẩu tăng lên. Tuy nhiên, thực tế là không nhiều.

Ông Nam giải thích, hiện nay, Việt Nam chủ yếu nhập khẩu gạo một ít của Ấn Độ về chế biến. Còn đối với Campuchia là nhập khẩu lúa. Tuy nhiên, đây là nguồn lúa chủ yếu do thương nhân Việt Nam sang Campuchia thuê đất trồng, thậm chí là đưa giống, phân bón, máy móc sang đây sản xuất.

Trồng lúa ở Campuchia có chi phí thấp và loại giống sản xuất chủ yếu là OM 5451 - loại giống mà nông dân ở Việt Nam gần như không trồng nữa hoặc trồng rất ít (giá rẻ, khó bán), thay vào đó là phần lớn chuyển sang trồng các loại lúa thơm.

Theo ông Nam, sau khi nhập khẩu về Việt Nam, lúa OM 5451 sau chế biến sẽ xuất khẩu sang Trung Quốc. Do vậy, đây là vấn đề tích cực, lợi ích cho người Việt Nam được khá nhiều.

Vì có lợi nên có thể nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng diện tích thuê đất của Campuchia trồng lúa. Từ đó, sản lượng sẽ tiếp tục tăng (từ đầu năm đến nay, nhập khẩu lúa từ Campuchia về Việt Nam khoảng 633.000 tấn lúa).

So với cùng kỳ năm 2025, hiện nay, phần lớn giá lúa các loại đều giảm. Cụ thể, giá lúa OM 18 và Đài Thơm 8 giảm từ 700 - 900 đồng/kg (tháng 4/2025, giá lúa 2 loại trên từ 6.600 - 6.700 đồng/kg, nhưng hiện nay từ 5.700 - 6.000 đồng/kg).

Các loại lúa thường như IR 50404 giảm từ 400 - 600 đồng/kg (tháng 4/2025, giá lúa này từ 5.600 - 5.700 đồng/kg, nhưng hiện nay từ 5.000 - 5.300 đồng/kg)

Lúa OM 5451 giảm từ 100 - 300 đồng/kg (tháng 4/2025, giá lúa này từ 5.800 - 5.900 đồng/kg, nhưng hiện nay từ 5.500 - 5.800 đồng/kg).

×