Vụ cháy ô tô ở Đà Nẵng khiến 2 thiếu niên tử vong: Sai lầm chết người khi biến cốp xe thành kho chứa pin giữa mùa hè

Mối nguy hiểm khi vận chuyển pin lithium loại 24V, ắc quy trên xe ô tô

Mới đây, vụ cháy xe Hyundai Accent đặc biệt nghiêm trọng xảy ra chiều ngày 1/5 tại cây xăng thôn Tú Mỹ, xã Thăng Điền (Đà Nẵng) khiến hai thiếu niên thiệt mạng đã thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận.

Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, chiếc xe gặp nạn đang chở khoảng 20-25 khối pin lithium loại 24V cùng 9 bình ắc quy của xe điện đồ chơi trẻ em. Toàn bộ số pin, ắc quy này đã được sạc đầy và đặt trong cốp xe. Khi xe dừng tại cây xăng thì bất ngờ phát cháy dữ dội từ khu vực cốp xe rồi lan ra toàn xe khiến cả xe và hai người bên trong bị thiêu rụi.

Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi về rủi ro của việc vận chuyển pin: Việc chở nhiều pin và ắc quy đã sạc đầy trên ô tô như vậy có làm tăng nguy cơ cháy nổ không?

Trao đổi với PV Dân Việt, đại tá, PGS.TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Phó hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho hay, nguyên nhân cụ thể của vụ cháy ô tô nói trên chỉ có thể trở nên rõ ràng khi được cơ quan chức năng xác định. Tuy nhiên, việc vận chuyển pin lithium loại 24V, ắc quy như trên, xét trên góc độ kỹ thuật có mức rủi ro cao.

Theo đại tá Xiêm, pin lithium-ion 24V được sử dụng rộng rãi trong xe điện, hệ thống năng lượng mặt trời, được cấu tạo từ các cell pin nhỏ, bao gồm cực dương, cực âm, màng ngăn và chất điện phân. Đây là thành phần chất lỏng (thường chứa LiPF6 và dung môi hữu cơ) đóng vai trò làm vật dẫn ion giữa hai cực.

Bên cạnh đó ắc quy cũng là thiết bị lưu trữ năng lượng và cung cấp điện năng cho các thiết bị điện. Khi bị va chạm, chập điện hoặc chịu nhiệt độ cao, pin lithium và ắc quy đều có thể gây cháy nổ. Đám cháy do pin và ắc quy có thể rất khó được dập tắt, Không những vậy, việc nhiều pin lithium và ắc quy được vận chuyển chung mà không có biện pháp bao bọc, sắp xếp phù hợp còn có thể dẫn đến phản ứng dây chuyền khi có sự cố, với sự giải phóng mạnh mẽ năng lượng và khí dễ cháy, gây cháy nổ lớn, có hậu quả nghiêm trọng.

“Pin lithium loại 24V là chất lỏng, nếu có chỗ nào cấu trúc pin bị tác động ngoại tại như va đập vật lý, nứt hay bị rò rỉ cũng rất nguy hiểm. Bên cạnh đó, cốp xe là không gian kín, ít thông gió và liên tục hấp thụ nhiệt từ mặt đường và ánh nắng. Vào mùa hè, nhiệt độ trong cốp có thể dễ dàng vượt ngưỡng 60-70 độ C.

Đây là mức nhiệt cực kỳ nguy hiểm đối với pin hóa học, đặc biệt là pin lithium-ion vốn là loại pin phổ biến trên xe điện, xe máy điện và các thiết bị lưu trữ năng lượng. Ở nhiệt độ cao, pin có thể kích hoạt hiện tượng thoát nhiệt. Khi một cell pin bị quá nhiệt, nó sẽ tự sinh nhiệt dây chuyền sang các cell khác, dẫn tới phồng rộp, cháy và thậm chí phát nổ kèm theo ngọn lửa lớn cùng khói độc. Quá trình này diễn ra rất nhanh và gần như không thể kiểm soát”, đại tá Xiêm phân tích.

Làm gì để tránh những bi kịch đau lòng khi vận chuyển pin lithium và bình ắc quy?

Chưa dừng lại ở đó, theo nguyên Phó hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, pin lithium và ắc quy còn đối mặt với nguy cơ đoản mạch trong quá trình xe di chuyển. Khi ô tô lăn bánh, rung lắc và xóc nảy là điều không thể tránh khỏi. Nếu các đầu cực không được bọc cách điện cẩn thận hoặc pin không được cố định chắc chắn, chỉ cần một cú va chạm nhẹ vào khung kim loại cũng đủ tạo ra tia lửa điện.

“Với pin lithium, tia lửa này có thể là khởi đầu cho thảm họa. Đối với ắc quy chì-axit truyền thống, rung lắc mạnh còn có thể gây rò rỉ axit hoặc thoát khí hydro. Trong không gian kín như cốp xe, khí dễ cháy tích tụ dần và chỉ cần một nguồn phát tia lửa nhỏ cũng đủ gây cháy nổ”, đại tá Xiêm cho hay.

Để tránh lặp lại những bi kịch đau lòng, chuyên gia PCCC khuyến cáo, tài xế tuyệt đối tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn cơ bản khi buộc phải vận chuyển pin, ắc quy.

Trước tiên, khi đưa pin, ắc quy lên xe, tất cả các cọc bình, đầu cực phải được bọc kín bằng nắp nhựa chuyên dụng hoặc băng dính cách điện nhiều lớp.

Thứ hai, không bao giờ được để pin, ắc quy nằm lăn lóc tự do trong cốp. Pin, ắc quy phải được chằng buộc chặt, đặt trong thùng cách nhiệt hoặc vách ngăn để đảm bảo chúng không xê dịch khi xe phanh gấp hoặc vào cua.

Bên cạnh đó, pin có dấu hiệu phồng rộp, chảy nước hoặc ắc quy nứt vỏ có rủi ro chập cháy cực cao. Tuyệt đối không tận dụng xe gia đình để chở các loại rác thải nguy hại này.

“Vì vậy, khi vận chuyển pin, ắc quy nói chung, người vận chuyển nên hạn chế sạc đầy (tùy loại pin, theo một số khuyến nghị thì chỉ sạc 30 - 50%), sắp xếp chắc chắn và thông thoáng, đóng gói đúng hướng dẫn an toàn của nhà sản xuất. Hạn chế tối đa việc chở số lượng lớn pin, ắc quy cùng lúc. Nếu buộc phải chở, hãy mở hé kính cửa sổ hoặc gập lưng ghế sau để không khí lưu thông, tránh tích tụ nhiệt và khí dễ cháy”, đại tá Xiêm khuyên.

Ngoài ra, đại tá Xiêm cho biết thêm, từ vụ việc đáng tiếc trên, cơ quan quản lý, nhất là cảnh sát PCCC cần có hướng dẫn, quy định đối với lái xe chuyên chở pin lithium, bình ắc quy để người dân nắm rõ khi đây là vật liệu nguy hiểm, dễ xảy ra cháy nổ.

×