Vụ nhạc sĩ Giáng Son bác bỏ đề nghị hòa giải của BH Media: Tiền bồi thường được tính thế nào?

Nhạc sĩ Giáng Son bác bỏ đề nghị hòa giải của BH Media

Sáng 22/6, phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ kiện tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm ca khúc “Giấc mơ trưa” giữa nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến với BH Media đã diễn ra tại TAND TP Hà Nội.

Phần đầu phiên tòa, BH Media mong muốn được hòa giải với bên nguyên đơn là nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến. Đơn vị này đồng ý đăng tải trên một tờ báo với nội dung xin lỗi như sau: “BH Media xin gửi lời xin lỗi chân thành đến nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến vì sự bất tiện và ảnh hưởng không mong muốn phát sinh từ sự cố kỹ thuật trên nền tảng YouTube vào tháng 9/2021.

BH Media trân trọng những đóng góp của các tác giả cho đến âm nhạc Việt Nam và khẳng định luôn đặt sự tôn trọng quyền tác giả là nguyên tắc hàng đầu trong mọi hoạt động của mình. Chúng tôi không bao giờ có ý định gây ra bất kỳ ảnh hưởng tiêu cực nào đến quyền lợi hay danh dự của các nghệ sĩ. BH Media mong nhận được sự thông cảm, chia sẻ từ 2 tác giả cũng như công chúng yêu âm nhạc”.

Nhận thấy nội dung đoạn xin lỗi trên không xác định rõ BH Media có sai phạm hay không, do đó, phía nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến không đồng ý.

Phía nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến đề nghị tòa chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn là BH Media phải xin lỗi công khai trên báo 5 tờ báo (do nguyên đơn lựa chọn) đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, bản ghi “Giấc mơ trưa” và xác nhận chủ sở hữu bản quyền sai gây ảnh hưởng trực tiếp tới nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến.

Chia sẻ sau phiên tòa, nhạc sĩ Giáng Son cho biết, trước khi phiên tòa diễn ra vài ngày, có một người xưng là em rể của ông Nguyễn Hải Bình – Tổng Giám đốc BH Media gọi điện xin được gặp chị để nói lời xin lỗi và hòa giải. Trong buổi gặp, người này trình bày là giờ ông Nguyễn Hải Bình đang phải ngồi tù, còn vợ của ông đang phải chăm con nhỏ, mong nữ nhạc sĩ “giơ cao đánh khẽ”, chừa cho công ty một con đường sống”, nhạc sĩ Giáng Son nói thêm.

Sau khi hai bên trình bày, đại diện viện kiểm sát cho rằng vụ án có những tình tiết cần đánh giá, xem xét thêm nên đề nghị tạm dừng phiên tòa. Hội đồng xét xử hội ý tại chỗ và ra quyết định tạm dừng phiên tòa, sáng 26/6 sẽ mở lại phiên xét xử vụ kiện này.

Căn cứ tính bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền tác giả

Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, pháp luật hiện nay không có một mức bồi thường cố định riêng cho xâm phạm bản quyền âm nhạc. Vụ việc âm nhạc sẽ áp dụng cơ chế chung của Luật Sở hữu trí tuệ về bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan.

Trong âm nhạc phải tách rõ hai lớp quyền. Một là quyền tác giả đối với ca khúc, gồm phần nhạc, lời, quyền nhân thân và quyền tài sản như sao chép, biểu diễn, phân phối, phát sóng, truyền đạt đến công chúng trên mạng.

Hai là quyền liên quan đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, quyền của ca sĩ, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi. Luật quy định việc khai thác các quyền tài sản này về nguyên tắc phải được chủ sở hữu cho phép và trả tiền bản quyền, trừ các ngoại lệ luật định.

Nếu có hành vi xâm phạm, tòa án có thể áp dụng các biện pháp dân sự như buộc chấm dứt hành vi xâm phạm, buộc xin lỗi, cải chính công khai, buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự và buộc bồi thường thiệt hại. Đây là nhóm chế tài dân sự, khác với xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về tiền bồi thường, Luật Sở hữu trí tuệ xác định thiệt hại gồm thiệt hại vật chất và thiệt hại tinh thần. Thiệt hại vật chất có thể là tổn thất tài sản, giảm sút thu nhập, lợi nhuận, mất cơ hội kinh doanh, chi phí hợp lý để ngăn chặn và khắc phục thiệt hại. Thiệt hại tinh thần là tổn thất về danh dự, nhân phẩm, uy tín, danh tiếng của tác giả hoặc người biểu diễn.

Mức bồi thường vật chất được xác định theo một trong các căn cứ: tổng thiệt hại thực tế cộng với khoản lợi nhuận bên vi phạm thu được; giá chuyển giao quyền sử dụng giả định nếu hai bên ký hợp đồng hợp pháp; cách tính khác do chủ thể quyền đưa ra nếu phù hợp pháp luật; nếu không thể xác định được cụ thể thì tòa án ấn định nhưng không quá 500 triệu đồng.

Ngoài ra, nếu chứng minh có thiệt hại tinh thần, tác giả hoặc người biểu diễn có thể yêu cầu tòa buộc bồi thường từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, tùy mức độ thiệt hại. Chủ thể quyền còn có thể yêu cầu bên xâm phạm thanh toán chi phí hợp lý để thuê luật sư. Người khởi kiện phải chứng minh có hành vi xâm phạm, có thiệt hại thực tế và nêu căn cứ tính mức bồi thường.

Theo luật sư, trong các vụ âm nhạc trên nền tảng số, chứng cứ thường gồm hợp đồng chuyển giao quyền, giấy chứng nhận quyền tác giả hoặc quyền liên quan nếu có, dữ liệu khai thác trên YouTube, doanh thu quảng cáo, lượt nghe, thông báo bản quyền, thư khiếu nại, chi phí luật sư, chi phí giám định và tài liệu chứng minh uy tín bị ảnh hưởng. Nếu chứng cứ nằm trong tay bên bị kiện, nguyên đơn có quyền đề nghị tòa buộc bên đó xuất trình chứng cứ.

Nếu thắng kiện, các nhạc sĩ không đương nhiên được trả lại tiền. Tòa chỉ buộc bên thua kiện trả tiền nếu trong vụ án có yêu cầu bồi thường, hoàn trả khoản lợi đã thu hoặc thanh toán chi phí hợp lý và yêu cầu đó được chứng minh.

Riêng vụ Giáng Son và Nguyễn Vĩnh Tiến kiện BH Media, theo báo chí phản ánh nhạc sĩ Giáng Son đã từ bỏ yêu cầu bồi thường vật chất; yêu cầu còn lại là xác định hành vi xâm phạm, buộc chấm dứt hành vi và công khai xin lỗi.

Vì vậy nếu tòa chỉ chấp nhận đúng phạm vi yêu cầu hiện nay thì kết quả chính có thể là xin lỗi công khai, chấm dứt hành vi vi phạm, chứ chưa chắc có khoản tiền bồi thường vật chất để trả lại.

Luật sư Hoàng Hà nói thêm, nếu trong vụ án vẫn có yêu cầu về tiền và được tòa chấp nhận, khoản tiền có thể gồm ba nhóm. Một là thiệt hại vật chất, ví dụ khoản thu nhập, lợi nhuận bị mất, chi phí khắc phục thiệt hại, hoặc khoản lợi mà bên vi phạm thu được từ việc khai thác bản ghi, tác phẩm.

Hai là thiệt hại tinh thần, nếu chứng minh được uy tín, danh dự, danh tiếng của tác giả hoặc người biểu diễn bị ảnh hưởng, mức tòa có thể quyết định từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Ba là chi phí hợp lý để thuê luật sư, nếu có chứng từ và được tòa chấp nhận. Cơ chế này dựa trên Điều 204 và Điều 205 Luật Sở hữu trí tuệ.

Với tiền phát sinh trên YouTube, cách hiểu đúng là không phải YouTube tự động chuyển tiền cho nhạc sĩ sau khi thắng kiện. Nếu chứng minh được BH Media hoặc bên liên quan đã thu doanh thu từ việc khai báo, quản lý, khai thác bản ghi trái quyền, tòa có thể buộc bên đó thanh toán lại khoản lợi thu được hoặc bồi thường theo giá trị quyền sử dụng tương ứng.

Muốn vậy phải có dữ liệu doanh thu, thời gian khai thác, phạm vi khai thác, tỷ lệ phân chia và chứng cứ về việc khoản tiền đó gắn với hành vi xâm phạm.

Sau khi bản án có hiệu lực, nếu bên thua kiện không tự nguyện trả tiền thì các nhạc sĩ phải nộp đơn yêu cầu thi hành án dân sự. Cơ quan thi hành án có thể yêu cầu thanh toán, xác minh tài khoản, khấu trừ tiền, kê biên tài sản hoặc áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định.

Thắng kiện mới là cơ sở pháp lý còn nhận được tiền hay không phụ thuộc vào nội dung bản án, chứng cứ về thiệt hại và khả năng thi hành án của bên phải trả.

×