Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu: Không có chuyện "quân xanh, quân đỏ" trong sắp xếp ứng cử viên ĐBQH

Tại phiên họp thứ 54 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, theo kế hoạch, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 16 là 15/3, kết quả dự kiến được công bố sớm nhất vào ngày 22/3.

Như vậy, chỉ còn một tháng nữa là đến ngày hội lớn của toàn dân, trao đổi với Dân Việt, ông Nguyễn Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu (Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội) đã có những chia sẻ chi tiết về những điểm mới mang tính đột phá của kỳ bầu cử này, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ số theo tinh thần Nghị quyết 57.

Theo ông Nguyễn Hải Long, kỳ bầu cử Quốc hội khóa xvi và Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2026 - 2031 mang hai đặc điểm lớn khác biệt so với các nhiệm kỳ trước.

Thứ nhất, căn cứ Luật sửa đổi năm 2025, dù quy trình các bước vẫn giữ nguyên nhưng thời gian thực hiện đã được rút ngắn đáng kể.

Thứ hai là sự thay đổi về tổ chức chính quyền, khi mô hình chính quyền hai cấp được áp dụng (không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp huyện, phường ở một số nơi), nhiều đầu việc sẽ triển khai trực tiếp từ cấp tỉnh xuống cấp xã.

"Từ hai điểm mới này dẫn đến điểm mới thứ ba, chúng tôi đã áp dụng chuyển đổi số rất nhiều vào quy trình bầu cử để triển khai nhanh chóng từ Trung ương xuống địa phương", ông Nguyễn Hải Long cho hay.

Một trong những bước tiến đầu tiên, theo ông Long, là việc cho phép đăng ký hồ sơ trực tuyến. Đây là lần đầu tiên quy định này được thực hiện song song với việc duy trì hồ sơ giấy truyền thống để đảm bảo tính kế thừa và thuận tiện cho mọi đối tượng.

Bên cạnh đó, Cổng thông tin điện tử của Hội đồng bầu cử Quốc gia cũng công khai minh bạch toàn bộ dữ liệu, danh sách người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân và đại biểu Quốc hội trên cả nước để mọi người dân đều có thể theo dõi.

Về quy trình đi bầu cử của người dân, Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu khẳng định các bước bỏ phiếu trong ngày bầu cử vẫn giữ nguyên như truyền thống, nhưng công tác truyền thông tới người dân đã có sự khác biệt lớn. Cụ thể, thay vì chỉ tiếp cận qua báo chí hay niêm yết giấy như trước, dự kiến người dân có thể truy cập ứng dụng VNeID trên điện thoại để nắm bắt thông tin mọi lúc, mọi nơi.

"Lúc nào người dân cũng có thể xem được, dù ngồi nhà, ngồi trên ô tô hay lúc rảnh rỗi. Thông tin sẽ được tới người dân một cách thường xuyên, liên tục và thuận lợi nhất. Hy vọng sắp tới chúng ta sẽ triển khai tốt việc này", ông Long bày tỏ.

Trong quá trình triển khai, sự phối hợp giữa Hội đồng bầu cử và C06 (Bộ Công an) sẽ đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru, tránh nghẽn mạng. Đặc biệt, danh sách cử tri được lập trên cơ sở dữ liệu Căn cước công dân nên sẽ loại bỏ hoàn toàn tình trạng sót hay trùng lặp, đảm bảo mỗi cử tri chỉ có một thẻ cử tri duy nhất.

Điểm thuận lợi mang tính đột phá nhất cho cử tri trong kỳ bầu cử này là quy trình chuyển đổi nơi bỏ phiếu. Ông Nguyễn Hải Long khuyến cáo cử tri, đặc biệt là những người đi làm ăn xa, nên thường xuyên kiểm tra VNeID. Nếu ngày bầu cử cử tri không có mặt tại nơi thường trú (ví dụ từ Hà Nội di chuyển vào TP.HCM), thay vì phải ra phường xin giấy chuyển đi như trước đây, nay chỉ cần thao tác trực tiếp trên VNeID để chuyển đổi nơi bầu cử. Hệ thống tại nơi tiếp nhận mới sẽ cập nhật ngay lập tức, và nơi cũ sẽ ghi chú cử tri đã chuyển đi, giúp người dân không phải đi lại xin xác nhận thủ công.

Tuy nhiên, ông Long lưu ý rằng khi đã chuyển đổi địa điểm, cử tri sẽ thực hiện quyền bầu cử cho các ứng viên tại nơi mới đến theo danh sách niêm yết tại điểm bỏ phiếu đó, chứ không bầu cho ứng viên ở nơi cư trú cũ. Về hình thức, việc bỏ phiếu vẫn được thực hiện trực tiếp bằng lá phiếu giấy. Cử tri dù tạm trú hay thường trú đều được quyền lựa chọn địa điểm bỏ phiếu thuận lợi nhất cho mình theo quy định của Luật.

Liên quan đến quy trình kiểm phiếu và công bố kết quả, Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu cho biết việc kiểm phiếu vẫn được thực hiện thủ công bởi các Tổ bầu cử ngay trong đêm diễn ra bầu cử.

Điểm khác biệt là sau khi có kết quả, số liệu sẽ được cập nhật ngay lên hệ thống số để Trung ương nắm bắt tức thời, thay vì chờ báo cáo tầng nấc. Kết quả kiểm phiếu sẽ được phân luồng nộp về 3 Ban bầu cử tương ứng (phường, tỉnh và Quốc hội) để tổng hợp.

"Dự kiến, khoảng ngày 22/3, tức một tuần sau ngày bầu cử, kết quả trúng cử sẽ được công bố", theo Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu.

Trước những các luồng thông tin xuyên tạc cho rằng có sự sắp đặt trong bầu cử, ông Nguyễn Hải Long khẳng định báo chí chính là công cụ phản bác sắc bén nhất để phản bác việc xuyên tạc này. Ông nhấn mạnh bầu cử là quyền của toàn dân, mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền tự ứng cử và thực tế ở các cấp đều có người tự ứng cử.

Việc sắp xếp danh sách ứng cử viên về các đơn vị bầu cử được thực hiện dựa trên đề xuất của địa phương và tuân thủ quy trình chặt chẽ, hoàn toàn không có chuyện "quân xanh quân đỏ" hay sự sắp đặt thiếu công bằng.

"Không có chuyện quân xanh quân đỏ. Thực tế, từ danh sách người ứng cử, chúng ta buộc phải sắp xếp họ về các đơn vị bầu cử. Việc này diễn ra bình thường dựa trên đề xuất của các địa phương, từ đó mới lập danh sách chính thức", ông Nguyễn Hải Long khẳng định.

×