Vụ tượng "Nữ thần khai phóng" xây không phép, sai quy hoạch: Tự tháo dỡ vẫn bị phạt?

UBND xã Đức Hòa (Tây Ninh): Tượng "Nữ thần khai phóng" xây không phép, sai quy hoạch

Ngày 28/6, UBND xã Đức Hòa cho biết, UBND xã đã có báo cáo gửi UBND tỉnh liên quan đến công trình tượng “Nữ thần khai phóng” tại khu đô thị E.City Tân Đức trong Khu công nghiệp Tân Đức, ấp 3A, xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh.

Theo báo cáo, nhiều hạng mục, trong đó có tượng “Nữ thần khai phóng”, do Công ty cổ phần Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo, chủ đầu tư Khu công nghiệp Tân Đức, thi công trên tổng diện tích khu đất xây dựng hơn 907m².

Tượng cảnh quan có kết cấu bằng bê tông, chiều cao xây dựng 9,1m, nằm trên nhà kỹ thuật có quy mô 4 tầng, chiều cao 14m, tổng diện tích sàn 142,67m². Hồ chứa nước được thiết kế đặt ngầm với thể tích lưu trữ 300m³.

Thời điểm kiểm tra, cụm công trình này đã hoàn thiện toàn bộ mặt ngoài và đang thi công dở dang phần bên trong. Kết quả đối chiếu với đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu đô thị E.City Tân Đức, khu dân cư Tân Đức giai đoạn 2, đã được phê duyệt trước đó cho thấy chủ đầu tư đã làm trái quy định.

Toàn bộ cụm công trình gồm hồ chứa nước, nhà kỹ thuật và tượng cảnh quan nói trên được doanh nghiệp xây dựng trên phần đất thuộc quy hoạch đất giao thông. Việc không có quy hoạch chi tiết nút giao nhưng tự ý xây dựng công trình kiên cố được xác định là sai lệch so với quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị đã được duyệt.

Ngoài ra, công trình tượng này chưa thực hiện các thủ tục về đầu tư xây dựng, không có giấy phép xây dựng của cơ quan có thẩm quyền và chưa có ý kiến chuyên môn từ cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa. Hiện công trình đã bị buộc ngừng thi công và tiến hành che chắn phần tượng cảnh quan.

Ngày 27/6, Phòng Kinh tế UBND xã Đức Hòa phối hợp với các đơn vị liên quan lập biên bản vi phạm hành chính về việc tổ chức thi công xây dựng công trình không đúng quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị được duyệt đối với công trình có yêu cầu phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc công trình phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng.

Trong ngày 28/6, Công ty cổ phần Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo đã có động thái tháo dỡ công trình, không chờ đến khi có biện pháp xử lý bắt buộc từ cơ quan chức năng. Việc tháo dỡ dự kiến hoàn thành trong 4-5 ngày.

Tự tháo dỡ tượng “Nữ thần khai phóng”, chủ đầu tư vẫn có thể bị xử phạt hành chính?

Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết, trong vụ việc này, trọng tâm pháp lý nằm ở ba vấn đề: công trình có đúng quy hoạch hay không, có đủ điều kiện khởi công và giấy phép xây dựng hay không; nếu là công trình tượng đài, đã có thủ tục chuyên ngành văn hóa hay chưa?

Theo thông tin được công bố, cụm công trình gồm tượng bê tông cao 9,1 m, nhà kỹ thuật 4 tầng cao 14 m, hồ chứa nước ngầm 300 m³, xây trên diện tích hơn 907 m².

Cơ quan địa phương xác định toàn bộ cụm công trình này nằm trên phần đất thuộc quy hoạch đất giao thông, không phù hợp đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt.

Đồng thời, công trình chưa có giấy phép xây dựng, chưa hoàn tất thủ tục đầu tư xây dựng và chưa có ý kiến chuyên môn của cơ quan quản lý văn hóa. Với các thông tin trên, đây là vi phạm khá rõ về trật tự xây dựng, không phải chỉ là thiếu hồ sơ có thể bổ sung đơn giản sau khi công trình đã hình thành.

Theo luật sư, về giấy phép và điều kiện khởi công, nguyên tắc của pháp luật xây dựng là trước khi khởi công, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng nếu công trình thuộc diện phải xin phép. Đồng thời, công trình phải có thiết kế, điều kiện thi công và hồ sơ pháp lý tương ứng.

Luật Xây dựng 2014, còn hiệu lực tại thời điểm vụ việc bị phát hiện, quy định trước khi khởi công công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ trường hợp được miễn. Điều kiện khởi công cũng bao gồm việc có giấy phép đối với công trình phải có giấy phép và có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt.

Nếu công trình này được xác định là công trình tượng đài, tranh hoành tráng thì còn phát sinh nhóm thủ tục chuyên ngành về mỹ thuật.

Trong đó, Nghị định 113/2013/NĐ-CP quy định dự án tượng đài, tranh hoành tráng phải có thiết kế cơ sở, hồ sơ mỹ thuật, mẫu phác thảo được phê duyệt. UBND cấp tỉnh là cơ quan cấp giấy phép xây dựng tượng đài, tranh hoành tráng; trong một số trường hợp còn phải xin ý kiến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Hồ sơ cấp phép cũng phải có quyết định chọn mẫu phác thảo và các thành phần hồ sơ theo pháp luật đầu tư xây dựng.

Luật sư Hoàng Hà cho biết, điểm đáng chú ý nhất là công trình không đúng quy hoạch. Nếu công trình được xây trên đất đã được quy hoạch là đất giao thông, đây không còn là lỗi hình thức về giấy phép.

Công trình muốn tồn tại hợp pháp trước hết phải phù hợp mục đích sử dụng đất, phù hợp quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch chi tiết đã được duyệt.

Khi vị trí xây dựng đã sai với quy hoạch 1/500, việc xin bổ sung giấy phép sau đó về nguyên tắc rất khó được chấp nhận, trừ khi có thủ tục điều chỉnh quy hoạch hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, điều chỉnh quy hoạch không thể là cách hợp thức hóa tùy tiện cho một công trình đã xây sai.

Về chế tài, theo vị luật sư, Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định hành vi tổ chức thi công công trình không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép có thể bị phạt từ 120-140 triệu đồng đối với công trình phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật.

Riêng hành vi xây dựng không đúng quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị được duyệt đối với loại công trình này bị phạt từ 160-180 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, biện pháp khắc phục hậu quả có thể là buộc phá dỡ công trình hoặc phần công trình vi phạm.

Việc doanh nghiệp chủ động tháo dỡ là tình tiết thể hiện thái độ khắc phục, có thể được xem xét khi xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên, việc tự tháo dỡ không làm mất hành vi vi phạm đã xảy ra.

Cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể lập biên bản, ban hành quyết định xử phạt, buộc khắc phục hậu quả và xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình để công trình xây dựng đến mức gần hoàn thiện mới bị xử lý.

×