Vương Thế Sung - Kẻ cướp ngôi nhà Tuỳ, lập nhà Trịnh, tàn ác ra sao?

Vương Thế Sung - Kẻ cướp ngôi nhà Tuỳ, lập nhà Trịnh, tàn ác ra sao?

Vương Thế Sung là một trong những nhân vật gây tranh cãi và bị phê phán gay gắt nhất trong giai đoạn cuối nhà Tùy – thời kỳ mà trật tự cũ tan rã, các thế lực quân phiệt nổi lên tranh đoạt thiên hạ. Ông vừa là công thần trụ cột của triều Tùy trong những năm cuối cùng, vừa là kẻ trực tiếp phế truất hoàng đế, chấm dứt triều đại này và tự lập nên nhà Trịnh tồn tại ngắn ngủi. Con đường từ một viên tướng được trọng dụng đến kẻ soán vị bị cô lập và kết cục bi thảm của Vương Thế Sung phản ánh rõ nét bản chất hỗn loạn, tàn khốc và đầy toan tính của thời loạn Tùy – Đường.

Về xuất thân, Vương Thế Sung không phải người Hán thuần chủng. Tổ tiên ông vốn mang họ Chi, có nguồn gốc từ Tây Vực. Sau khi tổ phụ mất sớm, tổ mẫu tái giá với người họ Vương, khiến gia đình dần cải sang họ này. Cha ông, Chi Thu, được kế phụ nuôi dưỡng nên đổi sang họ Vương và sau đó làm trưởng sử cho thứ sử Biện Châu, nhờ đó gia đình Vương Thế Sung dần có địa vị trong tầng lớp quan lại địa phương. Xuất thân không quá hiển hách nhưng cũng không thấp kém, Vương Thế Sung sớm được tiếp cận con đường quan trường.

Thời niên thiếu, Vương Thế Sung nổi tiếng hiếu học, đặc biệt chú trọng binh pháp, luật pháp và kinh sử. Ông không chỉ học để lấy danh mà còn dùng tri thức như công cụ để tiến thân. Sử sách ghi nhận Vương Thế Sung là người giỏi biện luận, am hiểu luật lệ, có khả năng xoay chuyển lập luận rất khéo léo. Ngay cả khi đưa ra những lý lẽ không hợp tình hợp lý, ông vẫn khiến đối phương khó lòng phản bác. Chính khả năng “lấy lời nói làm vũ khí” này đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng giúp ông được cấp trên chú ý và dần leo cao trong hàng ngũ quân sự – chính trị của nhà Tùy.

Trong những năm Khai Hoàng của triều Tùy, Vương Thế Sung giữ chức tả dực vệ, lập được quân công nên được phong các chức quan trung cấp trong bộ máy triều đình. Tuy chưa phải đại tướng trấn giữ một phương, nhưng ông đã bắt đầu gây dựng uy tín. Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của Vương Thế Sung đến vào năm 610, khi ông được cử thay thế Trương Hành làm Giang Đô cung giám. Đây là vị trí đặc biệt quan trọng vì Giang Đô là nơi Tùy Dạng Đế thường xuyên ngự giá. Tại đây, Vương Thế Sung thể hiện rõ khả năng xu nịnh và nắm bắt tâm lý hoàng đế. Ông không tiếc tiền của triều đình để trang hoàng cung điện, tổ chức yến tiệc xa hoa, khiến Tùy Dạng Đế vô cùng hài lòng và ngày càng tín nhiệm.

Không chỉ giỏi nịnh bợ, Vương Thế Sung còn có tầm nhìn chính trị nhất định. Ông sớm nhận ra triều Tùy đã bước vào con đường suy vong, nên âm thầm vun đắp quan hệ với các dũng sĩ và binh lính. Khi những người này gặp nạn, bị bắt giam vì nhiều lý do, Vương Thế Sung thường tìm cách cứu giúp, khiến họ mang ơn và sẵn sàng trung thành với ông. Đây là nền tảng quan trọng giúp ông có được sự ủng hộ quân sự sau này.

Trong các cuộc đàn áp khởi nghĩa nông dân, Vương Thế Sung tỏ ra là một tướng lĩnh có năng lực quân sự nhưng cũng cực kỳ tàn nhẫn. Năm 613, ông được giao đánh dẹp Lưu Nguyên Tiến và đã giành thắng lợi quyết định. Tuy nhiên, dù từng hứa tha chết cho binh sĩ đầu hàng, Vương Thế Sung vẫn ra lệnh giết sạch họ sau khi đã buông vũ khí. Hành động này thể hiện rõ bản chất tráo trở và tàn bạo, song trớ trêu thay, Tùy Dạng Đế lại coi đó là biểu hiện của quyết đoán và càng thêm tin dùng ông. Những năm sau đó, Vương Thế Sung liên tiếp đánh bại các thủ lĩnh khởi nghĩa khác như Mạnh Nhượng, góp phần duy trì quyền lực mong manh của triều Tùy ở miền Đông và miền Nam.

Đỉnh cao uy tín của Vương Thế Sung trong mắt Tùy Dạng Đế là sự kiện năm 615, khi Đột Quyết bao vây Nhạn Môn. Vương Thế Sung từ Giang Đô đem quân đi cứu giá trong điều kiện đường xa hiểm trở. Trên đường hành quân, ông tỏ ra vô cùng lo lắng, thậm chí khóc lóc vì sợ hoàng đế gặp nạn. Khi nguy cơ được giải trừ, câu chuyện về “lòng trung thành” này được truyền đến tai Tùy Dạng Đế, khiến Vương Thế Sung trở thành một trong những tướng lĩnh được tín nhiệm bậc nhất.

Tuy nhiên, chính sự tín nhiệm ấy lại mở đường cho tham vọng lớn hơn. Khi Lạc Dương bị Ngõa Cương quân của Lý Mật uy hiếp, Vương Thế Sung được giao quyền thống soái quân Tùy tại khu vực này. Trong cuộc đối đầu kéo dài với Lý Mật, Vương Thế Sung không phải lúc nào cũng thắng thế, nhưng ông kiên trì cố thủ, chờ đợi thời cơ. Sau khi Tùy Dạng Đế bị Vũ Văn Hóa Cập sát hại năm 618, quyền lực trung ương của triều Tùy thực chất chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa tại Lạc Dương, với Dương Đồng là hoàng đế bù nhìn. Vương Thế Sung nhanh chóng trở thành nhân vật quyền lực nhất, thao túng triều chính thông qua tập thể “thất quý”, rồi từng bước loại bỏ các đối thủ.

Bằng thủ đoạn chính biến, giết hại các đại thần chủ chốt, Vương Thế Sung nắm trọn quyền lực và biến Dương Đồng thành con cờ vô dụng. Ban đầu, ông vẫn giả vờ trung thành, thề thốt trước thái hậu, nhưng thực chất mọi quyết sách đều do ông quyết định. Năm 619, Vương Thế Sung ép Dương Đồng phong mình làm Trịnh Vương, thụ cửu tích, rồi dàn dựng các cuộc “thảo luận công khai” để hợp thức hóa việc soán ngôi. Cuối cùng, ông buộc Dương Đồng thiện nhượng, chính thức chấm dứt triều Tùy và lập ra nước Trịnh.

Sau khi lên ngôi, Vương Thế Sung bộc lộ rõ bản chất tàn ác và đa nghi. Ông phong vương cho hàng loạt thân thích, giết hại không nương tay những ai bị nghi ngờ phản bội, kể cả công thần. Các âm mưu nội bộ liên tiếp bị phát hiện và trấn áp đẫm máu. Đỉnh điểm của sự tàn bạo là việc ông ra lệnh giết Dương Đồng để trừ hậu họa, chấm dứt hoàn toàn hy vọng phục vị nhà Tùy. Chính điều này khiến Vương Thế Sung mất sạch danh nghĩa chính thống và bị cô lập về chính trị.

Triều đại nhà Trịnh nhanh chóng rơi vào thế bị bao vây tứ phía. Nhiều quận huyện từng quy phục Lạc Dương quay sang hàng Đường hoặc nước Hạ của Đậu Kiến Đức. Khi quân Đường do Lý Thế Dân chỉ huy tiến công, Vương Thế Sung dù chống cự quyết liệt nhưng ngày càng suy yếu. Ông buộc phải cầu viện Đậu Kiến Đức, song sau khi Đậu Kiến Đức bị đánh bại tại Hổ Lao quan, Vương Thế Sung hoàn toàn tuyệt vọng. Năm 621, ông ra khỏi thành Lạc Dương đầu hàng Lý Thế Dân, chấm dứt triều đại nhà Trịnh chỉ tồn tại chưa đầy hai năm.

Được Đường Cao Tổ tha chết và đày đi Thục, Vương Thế Sung tưởng như thoát khỏi kết cục bi thảm. Tuy nhiên, trên đường lưu đày, ông và người thân bị Độc Cô Tu Đức ám sát để trả thù cho cha. Cái chết của Vương Thế Sung khép lại cuộc đời một kẻ soán vị đầy thủ đoạn, từng đứng trên đỉnh quyền lực nhưng cuối cùng không thoát khỏi vòng xoáy báo ứng.

Trong con mắt của các sử gia truyền thống, Vương Thế Sung là hình mẫu tiêu biểu của gian thần thời loạn: nịnh bợ hôn quân, tàn sát binh sĩ, soán đoạt ngôi vua, trị nước bằng bạo lực và ngờ vực. Nhà Trịnh diệt vong nhanh chóng không chỉ vì sức mạnh của quân Đường, mà còn bởi chính sự tàn ác, thiếu chính danh và mất lòng người của vị hoàng đế khai quốc. Cuộc đời và sự nghiệp của Vương Thế Sung vì thế thường được nhìn nhận như một bài học lịch sử về tham vọng quyền lực không kiểm soát trong thời kỳ loạn lạc.

×