World Cup 1990 dạy Argentina của Messi điều gì về sự oán giận trong bóng đá hiện đại?

World Cup 1990 dạy Argentina của Messi điều gì về sự oán giận trong bóng đá hiện đại?

Trong bối cảnh World Cup 2026 hiện tại, một luận điệu đầy hoài nghi đang bủa vây ĐT Argentina. Những người chỉ trích cho rằng Albiceleste được hưởng lợi từ các quyết định của trọng tài, có nhánh đấu dễ dàng để tiến vào bán kết, đồng thời được FIFA dành sự "ưu ái đặc biệt" vì là đương kim vô địch thế giới và sở hữu Lionel Messi trong đội hình.

Thậm chí, ngay cả ba ngôi sao trên ngực áo – biểu tượng cho ba chức vô địch World Cup – cũng thường xuyên bị đem ra nghi ngờ hoặc xem nhẹ.

Thế nhưng, khi Argentina chuẩn bị bước vào cuộc đại chiến với ĐT Anh, lịch sử lại nhắc nhở rằng mọi câu chuyện về cái gọi là "được thiên vị" đều có thể tan biến chỉ trong chốc lát.

Ba mươi sáu năm trước, Argentina của Diego Maradona cũng bước vào World Cup 1990 với tư cách nhà đương kim vô địch và mang trên vai kỳ vọng khổng lồ. Nhưng thay vì được ưu ái, họ lại phải đối mặt với một giải đấu đầy bất lợi, mà đỉnh điểm là tiếng còi gây tranh cãi bậc nhất lịch sử các kỳ World Cup.

Trong bối cảnh áp lực đang đè nặng lên các trọng tài ở World Cup 2026, khiến họ gần như không dám đưa ra bất kỳ quyết định nào có lợi cho Argentina trong trận gặp Anh, những bóng ma của mùa hè Italia năm 1990 dường như đang quay trở lại.

Hành trình gần như bất khả thi

Ngày nay, nhiều người cho rằng Argentina được hưởng một nhánh đấu "dễ thở". Nhưng tại World Cup 1990, theo phân tích thống kê lịch sử của hãng dữ liệu thể thao Gracenote, Argentina phải trải qua hành trình vào chung kết khó nhất từng được ghi nhận.

Sau thất bại gây sốc 0-1 trước Cameroon ở trận mở màn – một cú sốc rất giống trận thua Saudi Arabia tại World Cup 2022 – thầy trò HLV Carlos Bilardo chỉ giành quyền đi tiếp với tư cách một trong những đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất.

Phần còn lại của hành trình là chuỗi thử thách khắc nghiệt.

Theo Gracenote, khả năng thống kê để Argentina vượt qua liên tiếp Brazil, Nam Tư và chủ nhà Italia chỉ vào khoảng 3%.

Ở vòng 1/8, Argentina gần như lép vế hoàn toàn trước Brazil – đội bóng được đánh giá là mạnh nhất giải lúc đó. Tuy nhiên, chỉ một khoảnh khắc thiên tài của Diego Maradona, với pha đi bóng xuyên phá rồi chọc khe cho Claudio Caniggia ghi bàn, đã mang về chiến thắng 1-0 đầy kỳ diệu.

Tứ kết còn khắc nghiệt hơn.

Argentina phải đá 120 phút không bàn thắng trước Nam Tư chỉ còn 10 người và chỉ có thể đi tiếp nhờ màn trình diễn xuất thần của thủ môn dự bị Sergio Goycochea, người bất ngờ được trao cơ hội sau khi thủ thành số một Nery Pumpido gãy chân. Goycochea liên tiếp cản phá các quả luân lưu và trở thành người hùng.

Điều đó đưa Argentina tới trận bán kết gặp chủ nhà Italia ngay tại Naples.

"Diego ở trong tim chúng tôi, nhưng Italia ở trên khán đài"

Đó không đơn thuần là một trận bóng đá.

Đó là cuộc đối đầu giữa bản sắc vùng miền, lòng trung thành và niềm tự hào dân tộc.

Maradona khi ấy là vị vua tuyệt đối của Napoli. Anh đã đưa CLB miền Nam nghèo khó đánh bại những thế lực hùng mạnh phương Bắc như Juventus, Milan hay Inter, trở thành biểu tượng của thành phố.

Ngay trước trận đấu, Maradona khiến cả nước Ý dậy sóng khi nói trong cuốn tự truyện Yo Soy el Diego: "Tôi cảm thấy khó chịu khi giờ đây mọi người mới yêu cầu người dân Naples hãy trở thành người Italia và cổ vũ đội tuyển quốc gia”.

Khán giả Naples rơi vào tình thế vô cùng khó xử.

Những biểu ngữ trên sân San Paolo khi ấy viết: "Diego ở trong trái tim chúng tôi, nhưng những bài hát chúng tôi cất lên vẫn dành cho Italia”.

Italia bước vào trận đấu với chuỗi giữ sạch lưới hoàn hảo.

Khi Salvatore Schillaci mở tỷ số ở phút 17, cả đất nước tin rằng giấc mơ vô địch sẽ tiếp tục.

Nhưng Argentina không đầu hàng.

Phút 67, Caniggia đánh đầu gỡ hòa, đồng thời chấm dứt chuỗi 517 phút không thủng lưới của thủ môn Walter Zenga.

Hiệp phụ tiếp tục diễn ra đầy căng thẳng.

Argentina mất Ricardo Giusti vì thẻ đỏ, trong khi trọng tài người Pháp Michel Vautrot sau này thừa nhận đã... quên thời gian và cho trận đấu kéo dài thêm khoảng tám phút ngoài dự kiến.

Ở loạt sút luân lưu, Goycochea tiếp tục trở thành người hùng khi cản phá các cú đá của Roberto Donadoni và Aldo Serena, còn Maradona lạnh lùng thực hiện thành công quả phạt đền quyết định.

Argentina loại chủ nhà ngay trên sân của Maradona.

Nhưng chính chiến thắng ấy cũng khiến họ phải trả giá rất đắt.

"Argentina phải thua"

Khi bước vào trận chung kết gặp Tây Đức tại sân Olimpico ở Rome, Argentina gần như đã kiệt quệ.

Luật thi đấu thời đó không xóa thẻ vàng trước trận chung kết, khiến đội bóng của Bilardo mất hàng loạt trụ cột.

Ricardo Giusti bị treo giò sau thẻ đỏ ở bán kết.

Julio Olarticoechea và Sergio Batista cũng không thể ra sân vì đủ số thẻ vàng.

Quan trọng hơn cả là Claudio Caniggia.

Người hùng ghi bàn vào lưới Brazil và Italia phải ngồi trên khán đài sau khi nhận thẻ vàng muộn ở bán kết.

Việc thiếu Caniggia khiến Maradona hoàn toàn cô độc trên hàng công.

Trong khi đó, mắt cá chân của ông đã sưng nghiêm trọng đến mức mỗi ngày đều phải hút dịch để giảm đau trước khi ra sân.

Đêm định mệnh ấy còn gắn liền với cái tên trọng tài Edgardo Codesal.

Phút 65, Pedro Monzón nhận thẻ đỏ trực tiếp sau pha phạm lỗi với Jürgen Klinsmann, trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử bị truất quyền thi đấu ở một trận chung kết World Cup.

Đến phút 85, Codesal cho Tây Đức hưởng quả phạt đền gây tranh cãi khi Rudi Völler ngã sau pha va chạm rất nhẹ với Roberto Sensini.

Điều khiến người Argentina tức giận là trước đó, Gabriel Calderón cũng bị phạm lỗi rõ ràng trong vòng cấm nhưng không được hưởng phạt đền.

Bất nhất trong cách xử lý khiến tranh cãi kéo dài suốt nhiều thập kỷ.

Những phút cuối, Gustavo Dezotti tiếp tục bị truất quyền thi đấu, khiến Argentina chỉ còn chín người trên sân.

Tây Đức thắng 1-0 bằng quả phạt đền của Andreas Brehme và lên ngôi vô địch.

Những tiết lộ nhiều năm sau

Nhiều năm sau trận chung kết ấy, những tiết lộ gây chấn động bắt đầu xuất hiện.

Trong một cuộc điều tra đăng trên báo La Jornada của Mexico, Humberto Rojano – cựu Chủ tịch Ủy ban Trọng tài Mexico – kể lại cuộc gặp riêng với Javier Arriaga, thành viên đầy quyền lực của Ủy ban Trọng tài FIFA, đồng thời cũng là cha vợ của Edgardo Codesal.

Theo lời Rojano, Arriaga đã thẳng thắn nói rằng giới chức điều hành giải đấu đã yêu cầu Argentina phải thua trận chung kết.

Đây là lời kể chưa từng được FIFA xác nhận và vẫn gây nhiều tranh cãi trong giới sử học bóng đá. Tuy nhiên, nó tiếp tục nuôi dưỡng cảm giác bất công mà người Argentina mang theo suốt nhiều thập kỷ.

Ngay cả Codesal sau này cũng thừa nhận gánh nặng mà trận chung kết năm ấy để lại.

Trong cuộc phỏng vấn với nhật báo thể thao Olé của Argentina nhân dịp kỷ niệm World Cup 1990, ông nói rằng mình hiểu sự thù địch mà người Argentina dành cho bản thân và tin rằng mối oán giận ấy có lẽ sẽ còn kéo dài ít nhất nửa thế kỷ.

Chính vì vậy, khi những tranh cãi về VAR, trọng tài hay cái gọi là "sự ưu ái dành cho Argentina" lại xuất hiện ở World Cup 2026, lịch sử World Cup 1990 trở thành lời nhắc nhở rằng trong bóng đá, cảm nhận về công bằng luôn thay đổi theo góc nhìn của mỗi người.

Ba mươi sáu năm trước, Argentina từng bị không ít người tin rằng là nạn nhân của những quyết định bất lợi. Ba mươi sáu năm sau, họ lại bị xem là đội bóng được hưởng lợi nhiều nhất.

Lịch sử vì thế dường như luôn lặp lại theo một cách rất khác: không phải các sự kiện giống nhau, mà là những cuộc tranh cãi chưa bao giờ thực sự kết thúc.

Con dao găm của Brehme và những giọt nước mắt lặng câm

Bi kịch của Argentina tại World Cup 1990 được khép lại bằng khoảnh khắc mà không nhiều người ngờ tới: người thực hiện quả phạt đền quyết định lại là phương án dự phòng.

Do đội trưởng Lothar Matthäus, vốn là cầu thủ sút phạt đền số một của Tây Đức, gặp vấn đề với đôi giày thay thế và không đủ tự tin thực hiện, trách nhiệm được trao cho Andreas Brehme ở phút 85.

Đối diện anh là Sergio Goycochea – thủ môn đã trở thành "chuyên gia bắt phạt đền" sau những màn trình diễn xuất thần trước Nam Tư và Italia.

Goycochea tin rằng Brehme, một cầu thủ thuận chân trái, sẽ sút về phía bên trái khung thành. Nhận ra điều đó trong tích tắc, Brehme đưa ra một quyết định đầy bản năng nhưng cũng vô cùng táo bạo: anh dùng chân phải, chân không thuận của mình, để dứt điểm.

Cú sút đi sệt, căng và hiểm, găm sát cột dọc trước khi chạm nhẹ vào mép lưới, nằm ngoài tầm với của Goycochea.

Tây Đức vô địch thế giới.

Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, hình ảnh trở thành biểu tượng của World Cup Italia 1990 không phải là màn ăn mừng của nhà vô địch, mà là Diego Maradona bật khóc nức nở giữa sân, rồi từ chối bắt tay Chủ tịch FIFA khi đó là João Havelange (Brazil) trong lễ trao huy chương.

Đó là khoảnh khắc thể hiện tất cả nỗi cay đắng của người đội trưởng Argentina.

Những tiếng vọng của hiện tại

Khi những tranh cãi tại World Cup 2026 ngày càng nóng bỏng, bầu không khí xung quanh Argentina dường như đang gợi nhớ rất nhiều đến mùa hè năm 1990.

Tuy nhiên, nếu Maradona năm xưa phải đối đầu với hệ thống truyền thông châu Âu truyền thống, thì Argentina của Lionel Messi lại phải chiến đấu với một đối thủ hoàn toàn khác: thế giới mạng xã hội.

Trong thời đại mà lượng thông tin chưa được kiểm chứng tràn lan, các tài khoản tự động (bot), thuật toán mạng xã hội và những đoạn video cắt ghép ngắn liên tục khuếch đại sự phẫn nộ thay vì phân tích khách quan, rất nhiều người dễ dàng đánh mất khả năng nhìn nhận toàn cảnh.

Chỉ cần một đoạn quay chậm được cắt ghép theo hướng có lợi cho một lập luận, hoặc một giả thuyết thiếu cơ sở được lan truyền rộng rãi, lập tức mọi quyết định của trọng tài đều bị biến thành "bằng chứng" cho một âm mưu khổng lồ đứng sau giải đấu.

Chính vì vậy, câu chuyện về việc Argentina được "đối xử đặc biệt" ngày càng lan rộng đến mức HLV Lionel Scaloni buộc phải lên tiếng.

Trước trận đấu với Cape Verde ở vòng 32 đội, ông nói: "Tôi không đọc mạng xã hội. Đơn giản vậy thôi."

Scaloni tiếp tục chia sẻ: "Vấn đề của thời đại này là chỉ cần ai đó đưa ra một bình luận, dù hoàn toàn không có căn cứ, nhưng chỉ cần xảy ra một tình huống nhỏ, mọi chuyện sẽ lập tức bị thổi phồng lên quá mức. Tôi nghĩ cách tốt nhất là tách mình hoàn toàn khỏi tất cả những điều đó."

Cựu tuyển thủ Argentina từng dự World Cup 2006 hiểu rất rõ đội bóng của mình đang phải đối diện điều gì.

Theo ông, việc là nhà đương kim vô địch đồng nghĩa với việc Argentina trở thành mục tiêu mà rất nhiều người mong muốn đánh bại.

Sau chiến thắng trước Ai Cập ở vòng 1/8, Scaloni thừa nhận: "Có lẽ sẽ có nhiều người không muốn chúng tôi vô địch đơn giản vì chúng tôi là nhà vô địch kỳ trước. Chúng tôi hiểu điều đó và các cầu thủ cũng cảm nhận được. Nhưng chúng tôi biến những lời chỉ trích ấy thành động lực để phản kháng, để thi đấu hay hơn nữa”.

World Cup 2026 và những tiêu chuẩn kép

Khi Argentina chuẩn bị chạm trán tuyển Anh, sự tương đồng với World Cup 1990 càng trở nên rõ rệt, thậm chí ngay cả về bối cảnh địa lý.

Năm 1990, Maradona phải thi đấu trên đất Italia – cũng chính là quốc gia nơi ông trở thành huyền thoại cùng Napoli.

Ba mươi sáu năm sau, Lionel Messi lại hướng đến mục tiêu bảo vệ chức vô địch trên đất Bắc Mỹ – nơi anh đang khoác áo Inter Miami và xem như quê hương thứ hai của mình.

Thế nhưng, chỉ trong khoảng hơn nửa ngày sau khi Tây Ban Nha đánh bại Pháp ở trận bán kết đầu tiên, một ví dụ khác về "tiêu chuẩn kép" đã xuất hiện.

Tiền vệ Michael Olise của tuyển Pháp thoát án thẻ vàng sau pha xoạc bóng từ phía sau khá nguy hiểm.

Trong dư luận, phần lớn ý kiến chỉ xem đó là một sai sót thông thường của trọng tài.

Nhưng nếu đặt cạnh những gì xảy ra với Argentina, sự khác biệt là rất rõ ràng.

Ở vòng bảng, khi Messi có một pha vào bóng từ phía sau với hậu vệ Aïssa Mandi của Algeria – tình huống được đánh giá là ít nguy hiểm hơn đáng kể – mạng xã hội lập tức bùng nổ.

Đoạn video được phát lại hàng nghìn lần, từng khung hình bị soi xét đến từng centimet, còn tình huống ấy nhanh chóng bị nhiều người sử dụng như "bằng chứng" cho giả thuyết rằng FIFA đang thiên vị Argentina.

Chính sự khác biệt trong cách phản ứng ấy đang tạo nên áp lực vô cùng lớn đối với các trọng tài.

Để tránh bị gán mác "thiên vị Argentina", các trọng tài rất có thể sẽ vô thức điều chỉnh cách điều hành trận đấu theo hướng ngược lại.

Trong khi những ngôi sao châu Âu dường như vẫn được hưởng quyền được mắc sai lầm như bất kỳ cầu thủ nào khác, thì mọi quyết định liên quan đến Messi và Argentina đều bị đặt dưới kính hiển vi của hàng triệu người trên mạng xã hội.

Và trong nỗ lực chứng minh tính công bằng của mình, các trọng tài có nguy cơ đi quá xa, thậm chí từ chối cả những quyết định hoàn toàn chính xác nếu chúng mang lại lợi thế cho Argentina.

Đó chính là bài học mà lịch sử World Cup 1990 dường như đang nhắc lại.

Khi bạn là nhà đương kim vô địch, con đường phía trước sẽ luôn trở nên gập ghềnh hơn.

Đôi khi, không chỉ đối thủ tìm cách đánh bại bạn.

Mà chính những định kiến, áp lực dư luận và các câu chuyện được tạo dựng xung quanh bạn cũng trở thành một đối thủ vô hình.

Vì thế, trong trận bán kết World Cup 2026 với ĐT Anh, Argentina của Messi có lẽ phải chuẩn bị tinh thần không chỉ để đối đầu với 11 cầu thủ bên kia chiến tuyến, mà còn với sức nặng của một câu chuyện mà rất nhiều người trên thế giới dường như đã mong muốn nhìn thấy kết cục: nhà đương kim vô địch phải gục ngã.

×