World Cup 2026: Nhà hàng, quán ăn dùng máy chiếu phát các trận bóng đá phục vụ kinh doanh có vi phạm bản quyền?

Câu hỏi:

Ông Hoàng Mạnh Thắng (phường Hai Bà Trưng) hỏi, trong mùa World Cup 2026, có nhiều nhà hàng, quán ăn sử dụng máy chiếu phát các trận bóng để phục vụ kinh doanh. Vậy xin hỏi, họ có vi phạm bản quyền không?

Trả lời:

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp (Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho biết, Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn thi hành của Việt Nam ghi nhận đầy đủ quyền sở hữu trí tuệ, trong đó có quyền tác giả và quyền liên quan; quyền sở hữu công nghiệp, quyền liên quan đến giống cây trồng. Quyền tác giả và quyền liên quan có liên quan đến chương trình phát sóng truyền hình.

Nhà hàng, quán ăn dùng máy chiếu chiếu bóng đá cho khách xem để kinh doanh có vi phạm bản quyền?

Khoản 6 Điều 6 Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định về bảo hộ quyền tác giả đối với các loại hình tác phẩm như sau: Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự quy định tại điểm e khoản 1 Điều 14 của Luật Sở hữu trí tuệ là tác phẩm có nội dung, được biểu hiện bằng hình ảnh động liên tiếp hoặc hình ảnh do các thiết bị kỹ thuật, công nghệ tạo ra; có hoặc không có âm thanh và các hiệu ứng khác theo nguyên tắc của ngôn ngữ điện ảnh. Hình ảnh tĩnh được lấy ra từ một tác phẩm điện ảnh là một phần của tác phẩm điện ảnh đó.

Tác phẩm điện ảnh không bao gồm bản ghi hình nhằm mục đích phổ biến tin tức trên dịch vụ phát thanh, truyền hình, không gian mạng; chương trình biểu diễn nghệ thuật, trò chơi điện tử; bản ghi hình về hoạt động của một hoặc nhiều người, mô tả các sự kiện, tình huống hoặc chương trình thực tế.

Chương trình truyền hình thực tế là một trong những đối tượng được bảo hộ quyền tác giả theo quy định. Việc đăng ký bản quyền chương trình có nghĩa là thực hiện tuyên bố quyền sở hữu hợp pháp của tác giả hoặc của chủ sở hữu đối với chương trình đó.

Quyền sở hữu trí tuệ là vấn đề có tính chất toàn cầu, đặc biệt là các chương trình phát sóng vệ tinh. Quyền tác giả được bảo hộ ở Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.

Như vậy, theo luật sư Cường, bản quyền truyền hình bóng đá là quyền liên quan đến quyền tác giả, được pháp luật bảo vệ. Nếu hành vi sao chép, truyền dẫn, phát sóng các giải bóng đá mà không được bên có bản quyền cho phép thì đây là hành vi vi phạm pháp luật, người thực hiện hành vi vi phạm pháp luật sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Vi phạm bản quyền truyền hình bóng đá khi kinh doanh có thể bị xử phạt, thậm chí xử lý hình sự?

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hành vi vi phạm bản quyền truyền hình như sao chép, phát sóng mà không có sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ thì tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cụ thể, nếu trường hợp thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên thì người thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự; còn dưới mức này thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 hiện hành quy định về tội xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan như sau:

Người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng.

Hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm: Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: Có tổ chức; phạm tội 02 lần trở lên; thu lợi bất chính 300.000.000 đồng trở lên; gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan 500.000.000 đồng trở lên; hàng hóa vi phạm trị giá 500.000.000 đồng trở lên.

Bởi vậy, đối với các chủ cơ sở kinh doanh mà phát sóng, tiếp cận các chương trình truyền hình không có bản quyền ở quy mô thương mại, thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng trở lên thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nếu nhằm mục đích kinh doanh, thu lợi bất chính dưới 50.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại dưới 100.000.000 đồng thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Luật sư Cường cho biết thêm, đối với những người xem bóng đá, hiện nay pháp luật chưa có quy định người xem lậu thì bị xử phạt như thế nào. Bởi vậy, những người xem các trang website lậu, xem bóng đá lậu chưa bị áp dụng chế tài cụ thể, nhưng hành vi này sẽ tiếp tay, giúp sức cho những hành vi xâm phạm bản quyền, là hành vi vi phạm đạo đức xã hội, sẽ bị lên án.

Tới đây, cơ quan chức năng đang sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, sẽ có chế tài xử phạt đối với những người giúp sức cho hành vi xâm phạm bản quyền, trong đó có những người xem các chương trình lậu.

×