Xã Long Hải, TPHCM (địa phận Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây) môi trường sạch, làng biển đẹp, du lịch thêm hút khách

Từ áp lực môi trường từ các làng chài tỷ phú, đến hướng đi giảm phát thải

Cách đây chưa đầy một thập kỷ, xã Long Hải, TPHCM (địa phận huyện Long Hải, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây) từng phải đối mặt với nhiều áp lực về môi trường.

Với đặc thù là địa phương có hoạt động đánh bắt thủy hải sản và dịch vụ du lịch phát triển, lượng rác thải nhựa và nước thải sinh hoạt phát sinh ngày càng lớn, ảnh hưởng không nhỏ đến cảnh quan môi trường và hệ sinh thái ven biển.

Trước thực trạng đó, địa phương đã từng bước triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức cộng đồng, đồng thời hướng đến mô hình phát triển thân thiện với môi trường.

Thay vì những phong trào mang tính ngắn hạn, Long Hải lựa chọn cách tiếp cận bền vững hơn, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân trong việc giảm thiểu rác thải, bảo vệ môi trường sống và từng bước hướng đến mục tiêu phát triển xanh.

Ba nhóm giải pháp trọng tâm cải thiện môi trường

Để giải quyết bài toán môi trường một cách lâu dài, xã Long Hải, TPHCM tập trung triển khai ba nhóm giải pháp chính.

Thứ nhất, tăng cường quản lý rác thải nhựa đại dương. Chương trình “Mỗi con tàu – một thùng rác xanh” được triển khai nhằm thay đổi thói quen của ngư dân trong quá trình đánh bắt.

Các tàu cá được vận động thu gom rác thải trên biển và mang về bờ để xử lý, góp phần hạn chế tình trạng rác nhựa trôi nổi ngoài khơi.

Rác thải sau mỗi chuyến biển được tập kết tại các điểm thu gom, phân loại trước khi chuyển đến các đơn vị xử lý hoặc tái chế.

Thứ hai, thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch. Tận dụng lợi thế số giờ nắng cao, địa phương khuyến khích người dân và các cơ sở sản xuất lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Nhiều doanh nghiệp, xí nghiệp và hơn 30% số hộ dân đã từng bước chuyển sang sử dụng nguồn năng lượng này, góp phần giảm tiêu thụ điện từ nguồn truyền thống.

Thứ ba, phục hồi và bảo vệ sinh thái ven bờ biển. Nhận thức rõ vai trò của hệ sinh thái trong việc bảo vệ bờ biển và hấp thụ khí carbon, xã Long Hải đã triển khai các chương trình trồng mới và bảo vệ sinh thái ven bờ biển với diện tích hơn 50ha.

Các khu vực này không chỉ giúp cải thiện môi trường sinh thái mà còn góp phần ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu và triều cường.

Sau một thời gian triển khai, nhiều kết quả tích cực đã được ghi nhận. Phần lớn hộ dân đã hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn; lượng rác thải nhựa được thu gom và tái chế tăng lên đáng kể; môi trường ven biển từng bước được cải thiện.

Sự đồng thuận từ cộng đồng, quyết tâm của cấp ủy, chính quyền

Theo chia sẻ của bà Nguyễn Thị Thu, người dân tại ấp 1, xã Long Hải, TPHCM việc phân loại rác tại nguồn đã dần trở thành thói quen trong sinh hoạt hàng ngày.

“Hồi trước tiện tay là vứt rác ra bờ kè, nhưng sau khi được cán bộ địa phương hướng dẫn phân loại rác, gia đình tôi thấy việc giữ gìn vệ sinh môi trường cũng không quá khó. Rác hữu cơ có thể ủ làm phân bón, còn rác nhựa thì gom lại bán ve chai hoặc nộp cho chi hội phụ nữ gây quỹ”, bà Thu cho biết.

Trong khi đó, anh Trần Văn Thái, một ngư dân tại cảng cá địa phương, cho rằng việc giữ gìn môi trường biển cũng chính là bảo vệ sinh kế của người dân.

“Ngư dân tụi tôi giờ ý thức hơn trước. Trên tàu luôn có bao đựng rác, thấy rác nhựa trôi nổi là anh em tiện tay vớt lên mang về bờ. Biển sạch thì cá tôm mới nhiều, cuộc sống của bà con mới ổn định lâu dài”, anh Thái chia sẻ.

Trao đổi về định hướng phát triển của địa phương, ông Huỳnh Sơn Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Long Hải cho biết, công tác bảo vệ môi trường được địa phương xác định là nhiệm vụ lâu dài gắn với phát triển kinh tế biển bền vững.

“Đảng ủy xã xác định việc giảm phát thải và bảo vệ môi trường không phải là phong trào ngắn hạn, mà là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Các chỉ tiêu về môi trường được lồng ghép vào nghị quyết phát triển kinh tế – xã hội hằng năm của địa phương”, ông Tuấn cho biết.

Ông Tuấn cũng nhấn mạnh rằng một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự chuyển biến chính là vai trò của các tổ chức đoàn thể và chi bộ cơ sở trong việc tuyên truyền, vận động người dân thay đổi thói quen sinh hoạt.

“Cán bộ, đảng viên và các tổ chức đoàn thể đã trực tiếp đến từng khu dân cư, vận động người dân thực hiện phân loại rác tại nguồn, giữ gìn vệ sinh môi trường. Khi người dân hiểu rõ lợi ích thì việc thực hiện sẽ trở nên tự giác và bền vững hơn”.

Hướng tới mô hình du lịch bền vững

Bên cạnh những kết quả bước đầu, Long Hải vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là nguồn lực đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải và việc duy trì thói quen bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

Trong giai đoạn 2026–2030, địa phương đặt mục tiêu xây dựng Long Hải trở thành điểm đến du lịch xanh, từng bước hạn chế rác thải nhựa dùng một lần tại các cơ sở dịch vụ du lịch, đồng thời thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn trong khai thác và chế biến thủy hải sản.

Hệ thống camera giám sát trong năm 2026 cũng sẽ được lắp đặt tại các khu vực trọng yếu, giúp chính quyền kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi xả thải trái phép.

Từ những chuyển biến ban đầu, Long Hải đang từng bước khẳng định hướng đi phát triển gắn với bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng một địa phương ven biển xanh, sạch và phát triển bền vững và cùng TPHCM phát triển một đô thị biển hiện đại, xanh và đáng sống.

×