Xã mới này của tỉnh Đắk Lắk có diện tích rừng bao la mà thu nhập bình quân đầu người chỉ 24 triệu/người/năm

Nghịch lý thu nhập thấp ở xã có lợi thế lớn về đất rừng tại tỉnh Đắk Lắk

Ngày 9/4, Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp tỉnh Đắk Lắk phối hợp với các đơn vị tổ chức hội nghị tổng kết dự án “Xây dựng mô hình nông lâm nghiệp và du lịch cộng đồng cải thiện sinh kế đồng bào dân tộc thiểu số xã Đắk Phơi, tỉnh Đắk Lắk”.

Dự án nằm trong Chương trình tài trợ các dự án nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu (UNDP/GEF SGP) được UBND tỉnh phê duyệt theo Quyết định 1252/QĐ-UBND, ngày 24/4/2024.

Từ những cánh rừng rộng lớn và bản sắc văn hóa đặc trưng, Đắk Phơi được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển sinh kế bền vững.

Tuy nhiên, thực tế nhiều năm qua lại tồn tại một nghịch lý: tài nguyên dồi dào nhưng đời sống người dân vẫn khó khăn.

Theo số liệu tại địa phương, diện tích đất lâm nghiệp chiếm tới hơn 53% tổng diện tích tự nhiên – một nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế gắn với rừng. Dù vậy, thu nhập bình quân đầu người chỉ đạt 24,4 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao.

Nguyên nhân được chỉ ra là sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống, quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết thị trường.

Việc khai thác giá trị từ rừng còn hạn chế, trong khi áp lực mưu sinh khiến tài nguyên rừng đứng trước nguy cơ bị tác động tiêu cực.

Thực tiễn cho thấy, nếu không giải quyết bài toán sinh kế, việc bảo vệ rừng khó có thể bền vững. Nghèo đói và suy giảm tài nguyên rừng có mối quan hệ chặt chẽ, đòi hỏi một cách tiếp cận mới, lấy người dân làm trung tâm.

Tỉnh Đắk Lắk, triển vọng từ mô hình nông lâm nghiệp gắn du lịch cộng đồng

Từ yêu cầu đó, mô hình nông lâm nghiệp kết hợp du lịch cộng đồng được triển khai tại Đắk Phơi, bước đầu mang lại những tín hiệu tích cực.

Người dân địa phương đã bắt đầu khai thác các giá trị sẵn có như không gian văn hóa cồng chiêng, nhà dài, ẩm thực truyền thống và cảnh quan tự nhiên để xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm. Qua đó, không chỉ tạo thêm nguồn thu mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.

Người dân Đắk Phơi (Đắk Lắk) ứng dụng kỹ thuật mới vào sản xuất nông nghiệp.

Theo đơn vị thực hiện, sau gần 2 năm triển khai, dự án đã huy động gần 1,9 tỷ đồng, xây dựng 5 mô hình nông lâm kết hợp với tổng diện tích 2,5 ha.

Đồng thời, 155 người dân được tập huấn kỹ thuật lâm sinh; 51 hộ được hỗ trợ tiếp cận nông nghiệp tuần hoàn, trong đó khoảng 80% cam kết áp dụng vào thực tế.

Đáng chú ý, 2 tour du lịch cộng đồng đã được hình thành, bước đầu thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm sản xuất nông nghiệp và tìm hiểu văn hóa buôn làng.

Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, dự án còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Tình trạng đốt phụ phẩm nông nghiệp giảm, ý thức bảo vệ rừng được nâng lên rõ rệt. Khi thu nhập được cải thiện, người dân dần coi rừng là tài sản lâu dài thay vì nguồn khai thác ngắn hạn.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, ghi nhận và đánh giá cao những kết quả bước đầu của dự án trong việc xây dựng mô hình sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Đắk Phơi.

Theo ông, dù nguồn lực đầu tư không lớn, song dự án đã triển khai đúng hướng, tạo được sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và cách làm của người dân, đặc biệt là trong sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững và gắn với bảo vệ tài nguyên rừng.

"Việc kết hợp giữa nông lâm nghiệp và du lịch cộng đồng là cách tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, rừng và văn hóa, vừa tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân. Qua đó, góp phần giảm áp lực lên tài nguyên rừng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững", ông Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh.

Ông Phạm Thế Thành, Phó Giám đốc Hợp tác xã Thành Công (xã Đắk Phơi, tỉnh Đắk Lắk), cho biết đơn vị là một trong những thành viên tham gia và thụ hưởng dự án trong gần 2 năm qua.

Theo ông Thành, hợp tác xã đã được hỗ trợ một số thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là máy phân tích đất, giúp nông dân xác định độ pH, hàm lượng dinh dưỡng để bón phân, tưới nước phù hợp.

“Trước đây bà con chủ yếu canh tác theo kinh nghiệm, còn nay đã biết áp dụng công nghệ vào sản xuất. Nhờ đó, quy trình chăm sóc cây trồng khoa học hơn, giảm chi phí đầu vào nhưng vẫn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm”, ông Thành chia sẻ.

Mô hình nông lâm kết hợp du lịch cộng đồng giúp người dân Đắk Phơi (Đắk Lắk) từng bước cải thiện sinh kế.

Cũng theo ông Thành, hợp tác xã hiện có gần 30 thành viên với diện tích cà phê khoảng 50–60 ha, đang định hướng phát triển cà phê chất lượng cao gắn với du lịch cộng đồng.

Thời gian qua, đơn vị đã đón nhiều đoàn khách đến tham quan, trải nghiệm sản xuất và tìm hiểu văn hóa tại buôn làng, qua đó mở thêm hướng sinh kế cho người dân địa phương.

×