Xây dựng Vành đai 5 - Vùng Thủ đô là "mơ ước" của người dân vùng khó khăn

Cần xây dựng một "ma trận trách nhiệm" rõ ràng

Ngày 6/8, phát biểu tại thảo luận tổ về chủ trương đầu tư dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt, đại biểu chuyên trách Đoàn ĐBQH Hà Nội cho rằng: Dự án với quy mô 51km trên địa bàn thành phố Hà Nội cùng hơn 300km đi qua 7 tỉnh lân cận sẽ mở ra một không gian phát triển mới.

“Đây là mơ ước của các vùng khó khăn”, đại biểu Việt nói và cho biết, các địa bàn như Mỹ Đức, vùng Ba Vì và khu vực phía Nam hiện đang rất mong đợi Vành đai 5 được thông qua và được đầu tư phát triển.

Từng là Bí thư Huyện ủy Mỹ Đức (cũ), đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho biết, nhiều vùng ở Mỹ Đức có những khu vực phát triển đô thị có cảnh quan không khác gì Tràng An (Ninh Bình), nhưng không kêu gọi được nhà đầu tư vì hạ tầng giao thông kết nối, rất khó khăn. Do đó, việc đầu tư Vành đai 5 sẽ giúp các khu vực này phát triển rất nhanh.

Đối với lộ trình triển khai, Đại biểu chuyên trách Đoàn ĐBQH TP Hà Nội đồng tình việc cần tính toán lộ trình dựa trên kinh nghiệm từ dự án Vành đai 4 đã triển khai.

Đại biểu kiến nghị Trung ương hỗ trợ triển khai các dự án thành phần; xác định rõ hạng mục cần quan tâm trước, hạng mục đưa vào quản lý và phương án phát huy nguồn lực đất đai dọc hai bên trục đường để tạo nguồn lực phát triển.

Đối với TP Hà Nội, đại biểu Việt cho rằng thành phố cần tập trung chỉ đạo ngay đối với cấp ủy Đảng và chính quyền các xã, phường: đưa vào quản lý ngay để tránh tình trạng trục lợi các cơ chế, chính sách trong việc đền bù, bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB); chủ động tiến hành kiểm đếm và chuẩn bị các phương án đối với khu vực nghĩa trang, mồ mả vì đây là vấn đề tâm linh khi đường đi qua khu vực nông thôn; cấp ủy chính quyền cần tăng cường tuyên truyền để nhân dân đồng thuận, giúp dự án triển khai nhanh và hiệu quả.

Cũng đóng góp ý về chủ trương đầu tư dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô, Đại biểu Huỳnh Quyết Thắng, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô là dự án có tính chất liên kết vùng rất rõ nét, phù hợp với tinh thần của Luật Thủ đô và định hướng phát triển Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị, Ban soạn thảo dự án cần thể hiện rõ đây là một dự án liên kết vùng thống nhất, thay vì chỉ chia thành 22 dự án thành phần do 8 địa phương thực hiện, dễ dẫn đến tình trạng thiếu sự điều phối và gắn kết.

Đại biểu cũng đề nghị Ban soạn thảo làm rõ cơ chế phối hợp giữa các địa phương, trong đó Hà Nội cần phát huy vai trò chủ trì theo tinh thần Luật Thủ đô, phối hợp với 7 tỉnh, thành phố liên quan và dưới sự điều phối thống nhất của Trung ương.

Đáng chú ý, theo đại biểu, cần xây dựng một "ma trận trách nhiệm" rõ ràng, xác định cụ thể trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Xây dựng, cùng từng địa phương tham gia dự án. Đây sẽ là cơ sở để bảo đảm sự phối hợp đồng bộ, thực hiện đúng tiến độ và phát huy hiệu quả của tuyến Vành đai 5 với vai trò là động lực phát triển liên kết vùng.

Kiến nghị tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập

Đại biểu Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội bày tỏ đồng tình với nhiều ý kiến trước đó, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm rút ra từ quá trình triển khai dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.

Theo đại biểu, công tác giải phóng mặt bằng là vấn đề then chốt quyết định tiến độ dự án. Từ thực tiễn triển khai Vành đai 4, ông đề nghị nghiên cứu tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành một dự án độc lập với dự án đầu tư xây dựng để có thể triển khai sớm, tránh ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng việc giải phóng mặt bằng cần được tính toán đồng bộ, không chỉ phục vụ phần mặt đường mà cả hành lang an toàn và các khu vực lân cận. Cách làm này sẽ giúp tiết kiệm chi phí, hạn chế phát sinh trong tương lai và tạo dư địa cho phát triển đô thị. Ông cũng đề nghị tăng cường cơ chế điều phối tổng thể giữa Hà Nội và các địa phương có tuyến đường đi qua để bảo đảm tính thống nhất trong quá trình triển khai.

Về tiêu chuẩn kỹ thuật, đại biểu Tạ Đình Thi nhấn mạnh Luật Thủ đô cho phép Hà Nội ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn cao hơn quy định chung của Trung ương. Vì vậy, thành phố cần nghiên cứu áp dụng để đảm bảo yêu cầu phát triển, hướng tới xây dựng những "con đường xanh".

Đáng chú ý, đại biểu cũng đề cập đến yếu tố văn hóa trong quá trình đầu tư hạ tầng. Ông cho biết, khi triển khai dự án Vành đai 4, cử tri huyện Thường Tín (cũ) từng kiến nghị đặt tên một cây cầu bắc qua sông Hồng kết nối với Hải Dương (cũ) là cầu Nguyễn Trãi.

Nhấn mạnh việc “chúng ta có rất nhiều danh nhân”, đại biểu kiến nghị Hà Nội sớm nghiên cứu, quy hoạch tên gọi cho các cây cầu trên các tuyến vành đai và những cây cầu vượt sông Hồng, ưu tiên gắn với các danh nhân, địa danh lịch sử, qua đó góp phần lan tỏa giá trị văn hóa của Thủ đô và đất nước.

Đặc biệt lưu ý đến phương án huy động và cân đối nguồn vốn

Phát biểu góp ý về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đại biểu Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam bày tỏ cơ bản thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Theo đại biểu, việc đầu tư tuyến Vành đai 5 có ý nghĩa chiến lược, không chỉ góp phần giảm ùn tắc giao thông, tăng cường kết nối giữa các địa phương trong Vùng Thủ đô mà còn mở ra không gian phát triển mới cho Hà Nội và các tỉnh lân cận trong nhiều thập kỷ tới.

Đại biểu đánh giá cao Báo cáo thẩm tra khi đã phân tích kỹ nhiều vấn đề quan trọng, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện dự án, bảo đảm tính khả thi và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình triển khai sau khi được Quốc hội thông qua.

Đại biểu đặc biệt lưu ý đến phương án huy động và cân đối nguồn vốn. Theo đó, cần làm rõ khả năng bố trí vốn ở từng giai đoạn, khả năng huy động các nguồn lực cũng như tính chủ động trong bảo đảm nguồn vốn, tránh tình trạng dự án phải gián đoạn trong quá trình thi công do thiếu vốn.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị rà soát kỹ tiến độ thực hiện, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để dự án có thể triển khai đúng kế hoạch ngay sau khi được phê duyệt.

Đối với cơ chế phối hợp giữa các địa phương, đại biểu cho rằng đây là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả đầu tư của dự án. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng thời có giải pháp khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ đất đai dọc tuyến. Đây là những vấn đề cần được làm rõ trước khi Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư nhằm bảo đảm hiệu quả và tính bền vững của dự án trong dài hạn.

×