Xe máy điện Trung Quốc tăng tốc "phủ sóng" tại Đông Nam Á, thị trường Việt Nam ra sao?

Trong ba tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu xe điện hai bánh của Trung Quốc sang Myanmar tăng tới 617,5% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 64,7 triệu nhân dân tệ (9,5 triệu USD). Xuất khẩu sang Lào và Campuchia cũng lần lượt tăng 25,7% và 34,2%.

Myanmar là thị trường tăng trưởng mạnh nhất do nước này rơi vào tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng. Chính phủ Myanmar thậm chí đã áp dụng quy định lưu thông luân phiên theo biển số chẵn – lẻ đối với xe xăng, trong khi xe điện được phép hoạt động tự do.

Đại diện một hãng xe điện Trung Quốc cho biết tại Hội chợ Quảng Châu hồi tháng 4 rằng một đại lý mới mở ở Myanmar đã nhập 200 xe và bán hết chỉ trong thời gian ngắn.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại Lào và Campuchia. Giá xăng dầu tăng mạnh khiến chính phủ Lào phải giảm thuế nhiên liệu để hạ áp lực chi phí, đồng thời rút ngắn lịch học đại học xuống còn 3 ngày/tuần nhằm tiết kiệm năng lượng.

Tại Campuchia, giá xăng, dầu diesel và khí hóa lỏng đã tăng mạnh kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát. Điều này khiến nhu cầu đối với các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu tăng nhanh, đặc biệt là xe điện hai bánh.

Nhiều nhà sản xuất Trung Quốc đã tranh thủ mở rộng mạng lưới đại lý tại Đông Nam Á ngay trong quý I/2026. Giới chuyên gia nhận định quy mô xuất khẩu thực tế có thể còn lớn hơn nhiều số liệu hải quan do nhiều doanh nghiệp chọn hình thức xuất linh kiện rời để lắp ráp tại nước sở tại nhằm hưởng ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của xe máy điện tại Đông Nam Á vẫn còn nhiều thách thức. Theo báo cáo của Guotai Haitong Securities, năm 2025 khu vực Đông Nam Á tiêu thụ khoảng 15 triệu xe máy nhưng tỷ lệ xe điện vẫn khá thấp.

Việt Nam hiện là quốc gia có tỷ lệ thâm nhập xe máy điện cao nhất khu vực, đạt khoảng 10%. Trong khi đó, Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Philippines vẫn chỉ ở mức một chữ số.

Rào cản lớn nhất hiện nay là công nghệ pin và giá thành sản phẩm. Xe dùng ắc quy axit-chì có giá rẻ nhưng quãng đường ngắn và độ bền hạn chế, còn xe sử dụng pin lithium-ion hiện đại hơn lại khá đắt đỏ với phần lớn người dân Đông Nam Á.

Trong khu vực, Việt Nam được xem là thị trường có định hướng điện hóa rõ ràng nhất. Chính phủ đã đặt mục tiêu đến năm 2050 toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ sẽ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Hà Nội cũng đang triển khai lộ trình hạn chế xe máy xăng trong khu vực phát thải thấp từ 1/7/2026.

Đón đầu xu hướng này, nhiều hãng xe điện Trung Quốc đã tăng tốc đầu tư sản xuất tại Việt Nam. Tập đoàn Yadea sau khi xây dựng nhà máy tại Bắc Giang đã tiếp tục khánh thành thêm nhà máy công suất 1 triệu xe/năm ở Bắc Ninh đầu năm 2026. Đối thủ Tailg cũng mở nhà máy tại Hưng Yên với công suất thiết kế 350.000 xe/năm.

×