Xin đừng đánh con!

Tối 11/8, Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Thế Duy, 25 tuổi, người tu tập tại chùa Bầu, phường Vĩnh Phúc, về tội cố ý gây thương tích. Theo điều tra ban đầu, Duy được giao quản lý 5 chú tiểu. Chỉ vì các em không vâng lời, không dọn phòng gọn gàng, Duy đã dùng cành cây làm roi để đánh.

Trước đó, mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh một người mặc áo nâu quật liên tiếp vào một đứa trẻ, dù em đã khóc van: "Em đau lắm rồi". Người đó còn túm tóc, dúi đầu cháu bé. Đoạn clip khiến nhiều người lặng đi. Bởi đó là nhà chùa - nơi người ta tìm đến để học chữ từ bi và tiếng roi vang lên ở nơi đáng lẽ chỉ có tiếng kinh kệ, khiến nỗi đau như nhân đôi.

Và nỗi đau ấy, tiếc thay, không chỉ ở một ngôi chùa.

Khi nơi an toàn nhất lại thành nơi đau đớn nhất

Chỉ trong vài tháng trở lại đây, những vụ bạo hành trẻ em dồn dập xuất hiện với tần suất khiến dư luận không thể coi là cá biệt.

Đầu tháng 5/2026, tại xã Hòa Hiệp, TP.HCM, bé trai 2 tuổi N.G.K. nhập viện trong tình trạng hôn mê, đa chấn thương, gãy tay, suy thận cấp. Người gây thương tích được xác định là mẹ ruột và người tình của mẹ, với lý do được đưa ra là cháu "quấy khóc, không chịu ăn sáng".

Cũng trong khoảng thời gian ấy, tại một phòng trọ ở phường Phú Diễn, Hà Nội, một bé gái 4 tuổi tử vong sau những trận đòn của cha dượng. Người mẹ ruột 20 tuổi cũng bị khởi tố vì im lặng đồng lõa.

Ngày 8/8, Công an TP Đồng Nai khởi tố, bắt tạm giam Dương Đại Long, 29 tuổi, ngụ phường Thuận Giao, TP.HCM để điều tra hành vi bạo hành con riêng của người tình là bé P.G.K.L, sinh năm 2015. Hình ảnh trích từ camera cho thấy bé gái quỳ rạp van xin, người đàn ông giơ gậy lớn chỉ thẳng vào em, còn người mẹ ngồi cạnh im lặng. Sự im lặng ấy buốt lạnh không kém gì ngọn roi.

Rời mái nhà, đến lớp học - nơi vốn được mặc định là hiền hòa - bạo lực vẫn len lỏi. Cũng ngày 8/8, Công an TP.HCM bắt khẩn cấp Triệu Thị Tâm, 55 tuổi, bảo mẫu Trường Mầm non Lá Xanh (phường Thuận Giao, TP.HCM), vì hành vi bắn dây thun, đánh vào đầu trẻ trong lúc trông giữ.

Tháng 6/2026, tại trường Mầm non song ngữ EcoKids (Goldmark City, Hà Nội), một bé trai 3 tuổi về nhà với vết hằn 5 ngón tay trên mặt, môi tụ máu, bầm dập. Đêm đó, theo lời gia đình, cháu giật mình liên tục, thấy bóng cô giáo thì co rúm sợ hãi.

Theo Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111, riêng tháng 4/2026, số ca trẻ bị bạo lực thể chất và tinh thần tăng hơn 20% so với tháng trước, trong đó gần 3/4 bị bạo hành bởi chính người thân trong gia đình. Bộ Công an cũng từng cảnh báo, có tới 60% vụ bạo hành, xâm hại trẻ em do người thân, người quen gây ra.

Những con số không còn cho phép chúng ta gọi đây là những vụ việc rời rạc. Đây là một vấn nạn âm ỉ, một mạch ngầm bạo lực có thể trồi lên ở bất cứ đâu, ngay khi người lớn đánh mất năng lực kiềm chế tối thiểu của một người trưởng thành.

Khi trẻ em như “cá nằm trên thớt”

Có một hình ảnh chung lặp lại trong tất cả các clip bạo hành: một bên là người lớn to khỏe, tay lăm lăm roi, gậy, thước kẻ; một bên là đứa trẻ nhỏ bé, co ro, không có bất cứ khả năng kháng cự nào.

Trẻ em là đối tượng yếu thế nhất trong mọi tương quan quyền lực. Các em không thể bỏ nhà đi, không thể tự vệ, thậm chí chưa đủ ngôn ngữ để kể lại rành mạch mình đã bị đối xử ra sao. Chính sự bất lực tuyệt đối ấy, một cách trớ trêu và tàn nhẫn, lại biến các em thành "chiếc túi trút giận" an toàn nhất cho người lớn.

Phải nói thẳng: người lớn đánh trẻ, phần nhiều không phải vì trẻ hư đến mức phải đánh mà vì chính người lớn đang bất lực. Bất lực trước áp lực cơm áo, trước một cuộc hôn nhân đổ vỡ, trước kỳ vọng làm cha mẹ không thành, trước cả những dồn nén không tên trong quá trình tu tập hay đứng lớp. Khi không thể đối thoại với người ngang hàng, không thể sòng phẳng với cuộc đời, họ quay về nơi duy nhất không sợ bị phản kháng: đứa trẻ.

Cái cớ được viện dẫn luôn là "răn đe", là "yêu cho roi cho vọt". Nhưng ranh giới giữa răn đe và bạo hành chưa bao giờ mong manh đến thế và cũng chưa bao giờ bị cố tình đánh tráo khái niệm đến thế. Răn đe là để đứa trẻ hiểu ra lỗi sai của mình còn bạo hành là để người lớn hả cơn giận của mình.

Một người cha, một người mẹ, một cô giáo, một người khoác áo tu khi giơ roi lên trong cơn bức xúc, thực chất không hề dạy dỗ. Họ đang trừng phạt một kẻ yếu thế hơn mình, với tâm thế thù hằn.

Vì thế, những câu hỏi tưởng như ngớ ngẩn: "Vì sao tại nơi cửa Phật vẫn còn cái ác?", "Vì sao nhà lại không còn là nơi yêu thương?", "Vì sao trường học lại thiếu an toàn?" - kỳ thực đã có lời giải. Chiếc áo nâu không tự động làm nên lòng từ bi. Huyết thống không tự động làm nên người cha, người mẹ. Bục giảng không tự động làm nên nhà giáo dục. Nếu việc tu dưỡng không đi cùng những chuẩn mực và cơ chế giám sát cần thiết, những hành vi lệch chuẩn vẫn có thể xảy ra ở bất cứ môi trường nào.

Bảo vệ trẻ em không thể bằng phẫn nộ nhất thời

Quy luật đau lòng vẫn lặp lại: mỗi khi một clip bạo hành được tung lên mạng, chúng ta lại bùng lên phẫn nộ, chỉ trích, lên án. Rồi vài ngày sau, cơn giận nguội đi. Một vài kẻ ác bị trừng trị, nhưng cội rễ của bạo lực vẫn còn nguyên.

Với người lớn, đó là một tin tức. Với đứa trẻ, đó là cả một đời chấn thương. Vết bầm trên da thịt có thể mờ đi sau vài tuần, nhưng tiếng roi, ánh mắt hằn học, cảm giác bị bỏ rơi khi van xin mà không ai dừng lại, sẽ ở lại rất lâu trong tâm hồn non nớt, định hình thành một ký ức hãi hùng, một nỗi sợ vô hình mà các em mang theo đến tận khi trưởng thành.

Vì vậy, bảo vệ trẻ em không thể trông chờ vào sự tử tế ngẫu hứng hay cơn phẫn nộ nhất thời. Nó cần một hệ thống đồng bộ và triệt để hơn.

Thứ nhất, phải thay đổi tận gốc nhận thức pháp lý: Bạo hành trẻ em không phải là "chuyện riêng gia đình", không phải là "việc nội bộ nhà trường, nhà chùa". Đó là hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Phải xử lý nghiêm minh, kịp thời, công khai, để không còn ai ngộ nhận rằng đánh trẻ là đặc quyền của người nuôi dạy.

Thứ hai, cần những cơ chế giám sát thực chất, không phải để làm màu: Lớp học mầm non phải có camera hoạt động thực, phụ huynh được quyền truy xuất minh bạch, thay vì những chiếc camera chỉ để đối phó đoàn kiểm tra. Các cơ sở nuôi dưỡng trẻ, kể cả cơ sở tôn giáo tự phát, cơ sở thiện nguyện, phải được rà soát định kỳ, đột xuất. Người được giao chăm sóc trẻ phải được sàng lọc nhân thân, lý lịch và bắt buộc đào tạo về tâm lý trẻ em, về kỷ luật tích cực.

Thứ ba, phải dạy người lớn trước khi dạy trẻ nhỏ: Chúng ta vẫn ngây thơ tin rằng làm cha mẹ là bản năng, làm thầy cô là cứ có kiến thức là đủ, vào chùa là tự khắc từ bi. Không phải. Đó đều là những kỹ năng phải học: kỹ năng kiềm chế cơn giận, kỹ năng đối thoại thay vì ra lệnh, kỹ năng đặt ra giới hạn mà không cần roi vọt. Một xã hội không dạy người lớn cách làm người lớn tử tế, thì không thể đòi hỏi trẻ em phải ngoan.

Và cuối cùng, quan trọng nhất, hãy trao cho đứa trẻ quyền được lên tiếng. Hãy dạy các em biết rằng không ai có quyền làm đau các em, dù nhân danh tình thương hay sự răn đe. Hãy dạy các em nhớ số 111 - Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em - như nhớ số điện thoại của chính mình. Và hãy dạy người lớn xung quanh đừng im lặng khi nghe tiếng khóc trẻ con sau bức tường.

Bởi khoảnh khắc một đứa trẻ đã van xin "em đau lắm rồi" mà roi vẫn không dừng lại, thì sự im lặng của chúng ta cũng đã trở thành một phần của bạo lực.

Một ngôi nhà, một lớp học, một ngôi chùa chỉ thực sự an toàn khi ở đó, đứa trẻ được phép sai và được chỉ bảo bằng sự kiên nhẫn. Còn khi roi vọt vẫn được coi là phương tiện giáo dục chính đáng, thì những nơi tưởng như là cái nôi của yêu thương nhất, vẫn có thể là nơi gieo mầm sang chấn sâu nhất cho một con người.

×