Xơ vữa động mạch: "Sát thủ" âm thầm gây nhồi máu cơ tim ở người trẻ

Chia sẻ tại Hội nghị khoa học năm 2026 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định sáng 1/8, TS.BS Giang Minh Nhật, Phó Trưởng khoa Hồi sức Tim mạch, cảnh báo phần lớn các ca tử vong do tim mạch hiện nay đều bắt nguồn từ nhồi máu cơ tim, và "thủ phạm" giấu mặt đứng sau chính là xơ vữa động mạch.

Đây không phải là bệnh lý tại một cơ quan đơn lẻ mà là một bệnh lý toàn thân, có thể tấn công từ động mạch vành, động mạch não cho đến hệ thống động mạch ngoại biên.

Bệnh xơ vữa động mạch có thể manh nha ngay từ tuổi vị thành niên. Ảnh minh hoạ: BVCC

Đáng lo ngại hơn, quá trình xơ vữa không diễn ra chớp nhoáng mà âm thầm tích tụ qua thời gian dài. Ở những người trẻ tuổi, thói quen hút thuốc lá, lối sống thụ động, áp lực công việc, mắc bệnh đái tháo đường, hoặc mang gene bất thường và tiền sử gia đình có người bệnh tim mạch sớm sẽ khiến mảng xơ vữa hình thành nhanh chóng hơn rất nhiều. Hậu quả là nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim rình rập ngay từ khi họ còn rất trẻ.

Dù tiến triển lặng lẽ, cơ thể chúng ta đôi khi vẫn phát ra những tín hiệu "cầu cứu" tùy thuộc vào vị trí mạch máu bị tổn thương. Nếu mảng xơ vữa nằm ở động mạch vành, người bệnh thường cảm thấy đau tức ngực khi gắng sức leo cầu thang hoặc tập thể dục.

Khi tổn thương xảy ra ở động mạch não, các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt hay ngất xỉu sẽ xuất hiện. Thậm chí, nhiều người cảm thấy đau và căng tức chân khi đi bộ hoặc leo dốc mà không biết rằng đó là dấu hiệu của xơ vữa động mạch ngoại biên.

Y học hiện đại ngày nay vẫn chưa tìm ra cách để đảo ngược hoàn toàn sự tồn tại của mảng xơ vữa. Mục tiêu điều trị chủ yếu là cầm chân căn bệnh, ổn định mảng xơ vữa để chúng không nứt vỡ và tạo thành những cục máu đông gây tắc mạch đe dọa tính mạng. Bác sĩ Nhật chia sẻ, việc điều trị hiện nay dựa trên nền tảng dùng thuốc và kiểm soát lối sống, chỉ một số trường hợp đặc biệt mới cần đến can thiệp ngoại khoa.

Để tự bảo vệ mình và đánh giá nguy cơ tim mạch trong 10 năm tới, người dân cần chủ động đi kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu. Bác sĩ Nhật đưa ra lời khuyên: "Để làm chậm quá trình xơ vữa, người bệnh cần kiểm soát đồng thời các yếu tố nguy cơ như huyết áp, mỡ máu, đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý; điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với từng bệnh lý, hạn chế muối, đường, tinh bột và chất béo không lành mạnh".

Đồng thời, mỗi người cần dành ít nhất 150 phút mỗi tuần để vận động thể lực. Đặc biệt với giới trẻ, việc từ bỏ thói quen ngồi lì một chỗ, nói không với thuốc lá, hạn chế rượu bia, quản lý tốt căng thẳng và ngủ đủ giấc chính là chiếc lá chắn vững chắc nhất để ngăn ngừa bệnh tim mạch từ sớm.

Khu điều trị nội trú 15 tầng sẽ được đưa vào hoạt động tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Cũng tại hội nghị sáng 1/8, PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, mang đến một tin vui cho người dân thành phố khi khu điều trị nội trú 15 tầng khang trang của bệnh viện dự kiến sẽ chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2026. Bệnh viện cũng đang ấp ủ đề án xây dựng Cơ sở 3 tại Phú Mỹ với quy mô lên đến 800 giường bệnh.

Đánh giá cao bước đi này, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, đây là một phần quan trọng trong chiến lược định hướng xây dựng hệ thống y tế đa tầng, đa trung tâm và đa cực của thành phố.

Mục tiêu lớn nhất là kéo giảm khoảng cách y tế, giúp người dân, đặc biệt là ở các khu vực ngoại thành và vùng ven, được thụ hưởng các dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao ngay tại nơi mình sinh sống mà không cần lặn lội vào trung tâm.

Lãnh đạo Sở Y tế cũng đặt nhiều kỳ vọng và đề nghị Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp tục giữ vững vị thế là bệnh viện đa khoa chuyên sâu tuyến cuối. Trong thời gian tới, bệnh viện cần tăng cường ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị, đồng thời nâng cao tiêu chuẩn quốc tế để hướng đến trở thành một trung tâm đào tạo thực hành, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước.

×