Xu hướng ông bà can thiệp sâu vào đời sống của các cháu

Hiện tượng ông bà giám sát cháu từng chút một

Tại nước Mỹ, khái niệm về việc an hưởng tuổi già đang dần thay đổi mạnh mẽ trong những năm gần đây. Thay vì dành thời gian cho các thú vui cá nhân hay du lịch nghỉ dưỡng, một bộ phận lớn người cao tuổi lựa chọn quay trở lại "chiến trường" nuôi dạy trẻ. Họ không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ hay chơi đùa cùng cháu vào cuối tuần mà thực sự can thiệp sâu vào quy trình sinh hoạt hằng ngày. Thuật ngữ "ông bà trực thăng" ra đời để mô tả nhóm người này, ám chỉ hành động luôn "bay lượn" trên đầu con cháu để giám sát, chỉ đạo và bảo vệ quá mức cần thiết. Đây được xem là sự kế thừa và phát triển của khái niệm "bố mẹ trực thăng" từng rất phổ biến trước đây.

Câu chuyện của gia đình Kami Walker tại Long Island là một ví dụ điển hình cho xu hướng này. Mỗi buổi sáng, điện thoại của cô lại rung lên đúng giờ như một chiếc đồng hồ báo thức được lập trình sẵn. Đó là tin nhắn từ mẹ cô với nội dung quen thuộc xoay quanh việc nhắc nhở thời tiết lạnh và yêu cầu kiểm tra quần áo ấm cho các cháu. Dù sinh sống cách nhà con gái tới 30km, người bà vẫn nắm rõ thời khóa biểu chi tiết của hai cháu ngoại là Lulu và Nico. Mức độ can thiệp của bà không chỉ dừng lại ở những tin nhắn hỏi han thông thường. Bà chủ động liên hệ trực tiếp với bác sĩ nhi khoa sau mỗi lần các cháu đi khám bệnh để nắm tình hình sức khỏe, thậm chí tự tay đặt mua quần áo gửi về nhà con gái mà không cần hỏi ý kiến trước.

Một trường hợp khác là Peter Shankman sống tại khu Manhattan sầm uất. Anh cũng có một người mẹ dành toàn bộ sự quan tâm cho thế hệ thứ ba. Peter chia sẻ rằng mỗi khi anh đưa con gái Jessa sang thăm ông bà, một kịch bản quen thuộc sẽ diễn ra. Bố mẹ anh ra mở cửa, hào hứng đón cháu gái vào nhà rồi đóng cửa lại, đôi khi để mặc anh đứng bên ngoài như người thừa. Những cuộc hội thoại hay tin nhắn giữa anh với mẹ giờ đây hầu như chỉ xoay quanh Jessa, điển hình là việc bà liên tục nhắc nhở anh phải đội mũ cho con bé. Dù đôi lúc cảm thấy bản thân bị "ra rìa" trong chính gia đình mình, Peter vẫn không phàn nàn. Anh hiểu rằng đó là cách ông bà thể hiện tình yêu thương vô bờ bến. Anh chấp nhận thực tế rằng bố mẹ vẫn yêu mình, nhưng phần lớn năng lượng và sự quan tâm của họ hiện tại đã chuyển dịch sang cho cháu gái.

Ranh giới mong manh giữa quan tâm với kiểm soát

Sự xuất hiện của những người ông, người bà tận tụy này mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về giới hạn của sự riêng tư. Tiến sĩ tâm lý Dale Atkins nhận định rằng khái niệm "ông bà trực thăng" thường mang sắc thái tiêu cực khi sự quan tâm biến tướng thành nhu cầu kiểm soát. Mâu thuẫn sẽ nảy sinh khi ông bà muốn giữ tiếng nói cuối cùng trong mọi quyết định hoặc can thiệp quá sâu vào các vấn đề cốt lõi như phương pháp giáo dục, việc chọn trường học hay chế độ dinh dưỡng của trẻ. Nhiều người lớn tuổi thường vin vào kinh nghiệm quá khứ để áp đặt lên hiện tại, quên mất rằng xã hội đã thay đổi và các phương pháp nuôi dạy trẻ cũng đã khác xưa rất nhiều.

Tiến sĩ Atkins nhấn mạnh vai trò thực sự của ông bà nên là người hỗ trợ cho các lựa chọn của cha mẹ chứ không phải tìm cơ hội để được làm cha mẹ thêm một lần nữa. Bà khuyến nghị người lớn tuổi cần có sự tinh tế để nhận ra giới hạn. Họ nên thừa nhận bản thân có thể chưa cập nhật kịp các kiến thức hay phương pháp nuôi dạy hiện đại. Thay vì vội vàng chỉ trích con cái khi thấy chúng làm khác ý mình, ông bà nên lắng nghe và tôn trọng quyền quyết định của thế hệ trẻ. Việc giữ gìn hòa khí trong gia đình quan trọng hơn việc chứng minh ai đúng ai sai trong cách chăm sóc một đứa trẻ.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng với nhiều gia đình, sự hiện diện của "ông bà trực thăng" lại là một lợi thế to lớn, đặc biệt trong các mô hình gia đình đa thế hệ đang ngày càng phổ biến do áp lực kinh tế. Trường hợp của Lexi Montée Busch ở Los Angeles là minh chứng rõ nét cho mặt tích cực của vấn đề này. Sau biến cố cháy rừng khiến căn nhà bị thiêu rụi, vợ chồng cô buộc phải chuyển về sống chung với bố mẹ đẻ. Thay vì cảm thấy ngột ngạt vì bị giám sát, cô nhận ra lợi ích to lớn khi có ông bà hỗ trợ suốt ngày đêm. Bố cô vốn là một bác sĩ nhi khoa đã vận dụng kiến thức chuyên môn để giúp cô xử lý các tình huống khó khăn trong việc nuôi dạy con.

×