Xúc phạm, đe doạ tính mạng y bác sĩ có thể bị xử phạt tới 40 triệu, lãnh đạo Bộ Y tế từng đề bạt mong muốn gì?

Người nhà bệnh nhân xúc phạm, đe doạ tính mạng y bác sĩ có thể bị xử phạt tới 40 triệu đồng

Cụ thể, trong Nghị định 90/2026 nêu rõ, phạt từ 30 - 40 triệu đồng đối với một trong các hành vi như đăng tải các thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi xảy ra sự cố y khoa mà chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

Xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề và người khác làm việc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc phá hoại, hủy hoại tài sản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Gây tổn hại đến sức khỏe, đe dọa tính mạng của người hành nghề trong khi đang khám bệnh, chữa bệnh mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, trường hợp người vi phạm là người hành nghề khám, chữa bệnh, hình thức xử phạt bổ sung được áp dụng là tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh trong thời hạn từ 6-9 tháng.

Thực tế, thời gian qua không ít vụ việc nhân viên y tế bị hành hung và có xu hướng gia tăng. Trao đổi với PV Dân Việt, TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh – Bộ Y tế cho biết, có rất nhiều nguyên nhân, cả chủ quan và khách quan.

Theo ông Đức, mỗi năm cả nước có khoảng 200 triệu lượt người khám ngoại trú, có những bệnh viện lớn mỗi ngày tới gần chục nghìn lượt người khám, áp lực công việc của nhân viên y tế rất lớn. Tuy nhiên ngành y tế là ngành cung cấp dịch vụ, nên dù gì thì nhân viên y tế cần phải khéo léo, có thái độ phù hợp với người bệnh và người nhà bệnh nhân, cần phải được tập huấn kỹ năng giao tiếp.

Ông Đức cũng phân tích, nhiều nguyên nhân từ phía người nhà người bệnh. Khi có người nhà vào viện thì tâm lý ai cũng lo lắng nên dễ nảy sinh bực dọc, bức xúc. Thực tế cho thấy, hầu hết các vụ bạo hành trong bệnh viện xảy ra ở Khoa Cấp cứu và Khoa Hồi sức, nơi mà tính mạng người bệnh bị đe dọa. Điểm nữa là các biện pháp đảm bảo an ninh trật tự trong môi trường bệnh viện chưa được thực hiện tốt.

“Dù thế nào đi nữa, khi cán bộ y tế đang thực hiện nhiệm vụ thì việc hành hung cán bộ y tế là không thể chấp nhận được”, TS Hà Anh Đức nêu rõ.

Từng đánh giá về vấn đề hành hung thầy thuốc làm mất an ninh trật tự, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho hay, các vụ việc hành hung thầy thuốc đã làm mất trật tự, an ninh, an toàn bệnh viện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác khám chữa bệnh; ảnh hưởng đến tinh thần, sức khỏe, đe dọa tính mạng, giảm động lực và sự tận tụy của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế.

Năm 2025, chỉ trong hơn 1 tháng (từ 31/3-1/5), cả nước xảy ra 3 vụ hành hung thầy thuốc, trong đó có vụ điều dưỡng Trung tâm Y tế Thanh Ba (Phú Thọ) bị người nhà bệnh nhi đạp vào bụng khi đang nỗ lực cấp cứu em bé bị sốc phản vệ.

Nóng nhất là vụ tại Bệnh viện Sản nhi Nghệ An vào tháng 10/2025, một nữ điều dưỡng bị đâm 11 nhát dao, trong đó 4 vết thấu ngực làm đứt hai nhánh động mạch dưới đòn, 3 điều dưỡng khác bị thương ở vùng bụng, mắt.

Phát biểu trước Quốc hội vào tháng 10/2025, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đánh giá, vụ việc trên cho thấy nếu không có những giải pháp mạnh mẽ, tình trạng này sẽ không dừng lại.

Bà Lan cho rằng, việc xử lý một số vụ việc mới dừng ở mức hành chính, chưa đủ tính răn đe. Pháp luật hiện hành có hai quy định liên quan: Điều 330, Bộ luật Hình sự về tội chống người thi hành công vụ và điều 318 về gây rối trật tự công cộng.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Y tế, hầu hết các vụ việc chỉ được xử lý theo hướng “gây rối trật tự công cộng”. Do đó, bà Lan mong muốn quy định hành vi hành hung nhân viên y tế khi đang làm nhiệm vụ được xem là “chống người thi hành công vụ” để có căn cứ xử lý nghiêm minh, răn đe mạnh mẽ hơn.

Bác sĩ từ chối, cố ý chậm cấp cứu người bệnh bị phạt tới 40 triệu

Bên cạnh đó, Nghị định 90/2026 cũng quy định rõ, từ ngày 15/5, nhân viên y tế từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu cho người bệnh bị phạt 30-40 triệu đồng trừ trường hợp được quyền từ chối theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, nhân viên y tế có hành vi trên còn bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề trong từ 22-24 tháng.

Theo quy định, nhân viên y tế được quyền từ chối khám chữa bệnh trong trường hợp tiên lượng tình trạng bệnh vượt quá khả năng hoặc không thuộc phạm vi hành nghề của mình nhưng phải giới thiệu người bệnh đến người hành nghề khác hoặc cơ sở khác phù hợp. Trong tình huống này, thầy thuốc phải thực hiện việc sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc, điều trị người bệnh cho đến khi người bệnh được tiếp nhận hoặc chuyển đi.

Bác sĩ cũng được từ chối nếu việc khám chữa bệnh trái với quy định của pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp. Khi người bệnh, thân nhân của người bệnh có hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng của người hành nghề khi đang thực hiện nhiệm vụ, trừ trường hợp người đó mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không nhận thức, làm chủ được hành vi, thầy thuốc cũng được từ chối.

Nếu người bệnh yêu cầu phương pháp khám chữa bệnh không phù hợp với quy định về chuyên môn kỹ thuật, nhân viên y tế được quyền từ chối...

×