Xung đột Trung Đông "đốt" giá URE tăng sốc 14%: Thị trường phân bón nội đứng trước sức ép lớn

Giá URE thế giới tăng sốc 14%: Các doanh nghiệp khó "đứng ngoài" cơn lốc giá

Trao đổi với phóng viên báo Dân Việt, TS. Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam nhận định, thị trường phân bón đang đứng trước những phép thử lớn từ biến động địa chính trị. Phiên giao dịch đêm 4/3 đã chứng kiến giá URE thế giới tăng sốc hơn 14%, chạm mốc 531 USD/tấn.

Theo TS. Phùng Hà, lợi thế lớn nhất của Việt Nam hiện nay là các "ông lớn" như Đạm Phú Mỹ (PVFCCo) và Đạm Cà Mau (PVCFC) đều sản xuất URE từ nguồn khí tại chỗ khai thác ngoài khơi. Việc tự chủ nguồn khí giúp các đơn vị này không bị đứt gãy cung ứng hay phụ thuộc vào nguồn khí nhập khẩu vốn đang bấp bênh do xung đột.

"Tuy nhiên, chúng ta đang vận hành trong một thị trường mở. Khi giá thế giới biến động mạnh, giá trong nước khó có thể đứng yên. Để cân đối cung cầu và ổn định giá cả, có thể phải tính đến phương án hạn chế xuất khẩu, dù hiện nay chúng ta chưa có quy định cứng về vấn đề này", TS. Phùng Hà phân tích.

Theo TS. Phùng Hà, một số nước như Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu phân bón để đảm bảo khí cho sản xuất điện từ trước khi bước vào mùa đông. Còn ở Việt Nam, hiện chưa từng có chính sách hạn chế xuất khẩu mặt hàng này.

Đại diện Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau cho biết, hoạt động sản xuất của doanh nghiệp vẫn ổn định do sử dụng khí tự nhiên trong nước. Giá bán hiện chưa điều chỉnh, song khả năng thay đổi theo diễn biến thị trường là điều khó tránh khỏi nếu xu hướng tăng tiếp diễn.

Tương tự, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí cũng cho biết nguồn cung phân bón vẫn được đảm bảo, nhưng xung đột Trung Đông đang khiến mặt bằng giá thế giới tăng nhanh, tạo áp lực điều chỉnh trong thời gian tới.

Xuất khẩu phân bón tăng vọt 31%: "Cú hích" từ thị trường Campuchia và Hàn Quốc

Số liệu thị trường cho thấy ngành phân bón Việt Nam đang duy trì năng lực sản xuất khá tích cực. Trong 5 tháng đầu năm 2025, tổng sản lượng phân bón nội địa đạt khoảng 3,436 triệu tấn, tăng 5% so với cùng kỳ, với mức tăng trưởng ghi nhận ở hầu hết các dòng sản phẩm chủ lực như urê, NPK, super lân và DAP.

Ở chiều nhập khẩu, Việt Nam đã nhập khoảng 2,38 triệu tấn phân bón, trị giá gần 750 triệu USD, chủ yếu từ Trung Quốc và Nga. Ngược lại, xuất khẩu đạt gần 948 nghìn tấn, tăng tới 31%, với Campuchia và Hàn Quốc là hai thị trường tiêu thụ lớn nhất.

Đáng chú ý, giá urê trong nước có xu hướng bám sát giá tham chiếu tại khu vực Trung Đông, trung tâm sản xuất phân bón lớn của thế giới. Điều này cho thấy dù nguồn cung nội địa đang vượt nhu cầu tiêu thụ, thị trường Việt Nam vẫn chịu tác động mạnh từ chu kỳ giá toàn cầu.

Thực tế, cơ cấu sản xuất phân bón trong nước vẫn chưa hoàn toàn cân đối. Trong khi các sản phẩm như urê, NPK hay super lân có dấu hiệu dư thừa, Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu kali, phân vi lượng và khoảng 40% nhu cầu DAP.

Theo báo cáo chiến lược ngành phân bón năm 2026 của MBS Research, giá urê thế giới nhiều khả năng duy trì quanh vùng 400–450 USD/tấn trong năm tới nếu cung cầu không xuất hiện cú sốc lớn. Tuy nhiên, yếu tố địa chính trị, đặc biệt là bất ổn tại Trung Đông, vẫn được xem là biến số khó dự báo nhất.

Ở góc độ dài hạn, nhu cầu phân bón toàn cầu được dự báo tăng nhẹ khoảng 1,5%/năm, chủ yếu đến từ Nam Á, Đông Nam Á và Nam Mỹ, các khu vực có tốc độ mở rộng sản xuất nông nghiệp nhanh nhằm bảo đảm an ninh lương thực.

Đối với thị trường trong nước, năm 2026 được đánh giá vẫn là giai đoạn tích cực khi nhu cầu phân bón tiếp tục tăng theo đà phục hồi của giá nông sản, đặc biệt với các cây trồng chủ lực như lúa, cà phê và điều.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, ngành phân bón Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn “ổn định trong biến động”, nơi lợi thế tự chủ sản xuất giúp giảm sốc nguồn cung, nhưng giá bán vẫn khó tách rời những cơn sóng lớn từ thị trường thế giới.

Trên thị trường thế giới, giá URE đã tăng hơn 14% trong phiên giao dịch đêm ngày 4/3, tương đương với 531 USD/Tấn. Với mức giá phân bón tăng cao, nông dân đang đứng trước mối lo gia tăng chi phí đầu vào cho sản xuất nông nghiệp trong năm 2026.

×