Gỗ pơ mu sau khi được người phá rừng khiêng, vác ra khỏi rừng sẽ được chở bằng xe máy đến một số điểm thu mua trên địa bàn thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai bán. Ảnh: Hoàng Chiên
Báo cáo của VQG Hoàng Liên nêu: Thực hiện chỉ đạo khẩn của UBND tỉnh Lào Cai và Cục Kiểm lâm, thuộc Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), Vườn Quốc gia Hoàng Liên đã lập 2 Tổ công tác phối hợp với Đoàn công tác của Cục Kiểm lâm tăng cường lên Lào Cai, cùng tiến hành kiểm tra việc khai thác lâm sản trái pháp luật xảy ra tại thôn Dền Thàng, xã Tả Van, Thị xã Sa Pa.
Khu vực rừng bị khai thác, vận huyển gỗ trái phép thuộc địa phận xã Bản Hồ, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai nằm sâu trong vũng lõi VQG Hoàng Liên. Ảnh: Hoàng Chiên
Tuy nhiên, phản ánh của Dân Việt cho thấy, khu vực hai thôn Séo Mý Tỷ và Dền Thàng (xã Tả Van) là nơi những người phá rừng khiêng, vác gỗ và chở gỗ bằng xe máy đi qua.
Vùng lõi bị phá rừng nhiều nhất nhóm phóng viên ghi nhận là xã Bản Hồ (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai). Vậy nhưng, báo cáo Vườn Quốc gia Hoàng Liên không nhắc đến xã Bản Hồ và trách nhiệm của cán bộ Trạm Kiểm lâm Bản Hồ cũng chưa được nhắc đến trong báo cáo.
VQG Hoàng Liên đã có báo cáo nhanh gửi cấp trên sau bài đầu tiên trong loạt bài của Dân Việt. Tuy nhiên nội dung lại chưa phản ánh đúng thực tế mà người dân cũng như nhóm phóng viên ghi nhận.
Theo báo cáo nhanh của Vườn Quốc gia Hoàng Liên, tại Vườn có việc nhân dân vào rừng canh tác, sản xuất thảo quả; trong đó có một số đối tượng lợi dụng khai thác, tận thu gỗ mang về làm nhà, sử dụng trong gia đình.
Vậy nhưng, điều tra của Dân Việt cho thấy, bà con thừa nhận đi vác gỗ mỗi tuần có khi vài lần, và vác để bán kiếm tiền, việc nói là vác gỗ làm nhà, làm quan tài chỉ là một sự ngụy biện, lấp liếm.
Tư liệu đã được ghi hình cho thấy gỗ sau khi chuyển ra khỏi rừng được xe máy chở đến bán cho các đầu nậu thu mua ở các xã ven rừng trước khi được chở bằng ô tô đi nơi khác tiêu thụ.
Người dân vận chuyển gỗ ra khỏi rừng
Đoàn xe chở gỗ từ rừng đi ra bản, rồi sau đó đến các điểm tập kết buôn gỗ
Những súc dài gần bằng con đường và đoàn xe hàng chục chiếc. Ảnh: T.T
Hiện nay PV Dân Việt vẫn lưu giữ tư liệu quá trình vài năm qua, do nhà báo, do du khách leo núi phía Trạm Tôn, phía Tả Van chụp liên tục trong nhiều dịp khác nhau.
Đặc biệt, một thợ máy xúc máy ủi trên địa bàn còn chụp các bức ảnh và trao đổi, mô tả với phóng viên chúng tôi những điều "kinh khủng". Có ghi âm kèm theo, có hình ảnh nhân vật này đưa lên mạng xã hội kèm theo.
Theo đó, các đoàn xe chở gỗ còn đông hơn, súc gỗ còn to hơn so với các ảnh Dân Việt đã đăng. Người ta "nối đuôi" nhau trên đường xã, đúng không gian mà chúng tôi đã quay phim chụp ảnh.
Đây cũng là cơ sở để phản biện lại những nội dung "nhẹ hều" mà Chủ vườn đưa ra trong văn bản kể trên.
Một nhóm bạn trẻ leo núi cắm trại trên cung đường Tả Van, Séo Mý Tỷ ngược vào lõi rừng đã cung cấp video và hình ảnh phá pơ mu cho chúng tôi. Ảnh chụp vào tháng 3 năm 2021. Ảnh: L.A
Báo cáo của VQG Hoàng Liên cho thấy, trách nhiệm của Trạm kiểm lâm Tả Van, do trong thời gian cao điểm mùa khô nên lực lượng kiểm lâm và Tổ bảo vệ rừng của thôn Dền Thàng tập trung ứng trực phòng cháy, chữa cháy rừng, vì vậy đã xảy ra thiếu sót trong bảo vệ rừng tại gốc, để nhân dân và một số đối tượng lợi dụng khai thác lâm sản trái pháp luật trong Vườn quốc gia Hoàng Liên.
Vậy những người đứng đầu VQG như Giám đốc Vườn, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên làm gì, ở đâu khi rừng bị phá nhiều năm qua?
Cảnh phá rừng Hoàng Liên dọc tuyến leo đỉnh Phan Xi Păng, xuất phát từ Trạm Tôn, ở khu vực xuống núi từ độ cao 1.800m so với mực nước biển. Ảnh chụp vào năm 2020, do một chuyên gia bảo tồn nổi tiếng cung cấp cho PV Dân Việt. Ảnh: N.H
Cảnh phá rừng Hoàng Liên dọc tuyến leo đỉnh Phan Xi Păng, xuất phát từ Trạm Tôn, ở khu vực xuống núi từ độ cao 1.800m so với mực nước biển. Ảnh chụp vào năm 2020, do một chuyên gia bảo tồn nổi tiếng cung cấp cho PV Dân Việt. Ảnh: N.H
Ông Nguyễn Hữu Hạnh, Giám đốc VQG Hoàng Liên cho biết, để ngăn chặn, chấm dứt việc khai thác lâm sản trái phép, VQG Hoàng Liên chỉ đạo Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên giao một Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên trực tiếp chỉ đạo, chỉ huy Tổ Kiểm lâm cơ động và phòng cháy, chữa cháy rừng, tập trung 100% quân số, thực hiện nhiệm vụ cùng Trạm Kiểm lâm xã Tả Van ứng trực liên tục 24/24 giờ, tuần tra kiểm soát, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm mọi hành vi khai thác, vận chuyển lâm sản trái pháp luật tại đây.
Bên cạnh đó, VQG Hoàng Liên đề nghị UBND thị xã Sa Pa chỉ đạo Hạt Kiểm lâm thị xã thực hiện kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản đối với các cơ sở chế biến lâm sản trên địa bàn các phường, xã giáp ranh với Vườn Quốc gia Hoàng Liên; chỉ đạo công an thị xã tiến hành xác minh, làm rõ các đối tượng có hành vi khai thác, vận chuyển lâm sản trái pháp luật đồng thời tăng cường lực lượng phối hợp với Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên (thuộc VQG Hoàng Liên) thực hiện tuần tra, kiểm soát lâm sản và kiểm tra, truy quét, xử lý nghiêm các đối tượng phá rừng, khai thác lâm sản trái pháp luật.
Cảnh xẻ thịt gỗ pơ mu trong Vườn Quốc gia do một người leo núi cung cấp cho chúng tôi, khi một thành viên trong nhóm đi giảng dạy về Điều tra báo chí bảo vệ thiên nhiên. Ảnh chụp năm 2019
"Vườn Quốc gia Hoàng Liên sẽ thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai và Cục Kiểm lâm; phối hợp chặt chẽ các đơn vị, địa phương liên quan để điều tra, làm rõ, xử lý nghiêm khắc, triệt để những đối tượng vi phạm pháp luật về khai thác rừng, vận chuyển lâm sản trái phép" - Ông Nguyễn Hữu Hạnh, Giám đốc VQG Hoàng Liên cho biết.
Tỉnh Lào Cai đề nghị làm rõ trách nhiệm các cá nhân có liên quan
Sau khi nhận báo cáo nhanh của VQG Hoàng Liên, UBND tỉnh Lào Cai đã ra vă bản hỏa tốc tiếp theo chỉ đạo, Vườn quốc gia Hoàng liên: Chủ trì, phối hợp với UBND huyện Sa Pa, Chi cục Kiểm lâm và các đơn vị liên quan tổ chức, thành lập 02 Đội Kiểm tra, kiểm soát việc khai thác lâm sản trái phép (thành phần, gồm: Lãnh đạo Vườn quốc gia Hoàng Liên, Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên, Hạt Kiểm lâm thị xã Sa Pa, Công an thị xã Sa Pa, Đội xung kích bảo vệ rừng tại cơ sở và một số thành phần khác liên quan) để kiểm tra, truy quét, điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm pháp luật về khai thác rừng, vận chuyển lâm sản trái phép tại Vườn quốc gia Hoàng Liên.
Thường trực Tỉnh ủy Lào Cai có văn bản số 306-CV/TU giao Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương xác minh thông tin Báo Dân Việt đăng tin về việc phá rừng pơ mu cổ thụ, "moi ruột" Vườn Quốc gia trên nóc nhà Đông Dương (Vườn Quốc gia Hoàng Liên), kịp thời xử lý sự việc; báo cáo kết quả với Thường trực Tỉnh ủy trước ngày 07/5/2021.