Theo Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng – Chủ nhiệm Quỹ tôn vinh tiếng Việt và chữ Quốc ngữ: Sau nhiều năm chuẩn bị, biểu tượng tri ân Giáo sĩ Francisco De Pina đã được các thành viên tham gia Quỹ tôn vinh tiếng Việt và chữ Quốc ngữ thiết kế, vận chuyển và lắp đặt ngay tại quê hương của Giáo sĩ Francisco De Pina – tức thành phố Guarda, đất nước Bồ Đào Nha.
Francisco De Pina là một giáo sĩ người Bồ Đào Nha. Ông đến Việt Nam năm 1617. Francisco De Pina là nhà truyền đạo công giáo đầu tiên nói thông thạo tiếng Việt. Ông khởi đầu phương pháp ghi âm tiếng Việt bằng ký tự Latinh mà nay gọi là chữ Quốc ngữ.
Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng (thứ 3, hàng đầu, trái sang) cũng đại diện chính quyền thành phố Guarda, Bồ Đào Nha và một số người Việt, tại biểu tượng tri ân, sau khi lắp đặt xong. Ảnh: N.Đ.H
Biểu tượng tri ân được thiết kế bởi tác giả Nguyễn Bích Thủy, sau đó, biểu tượng được nghệ nhân Huy Anh đúc bằng vật liệu đồng tại làng Phước Kiền Dương Ngọc Tiễn, huyện Thanh Chiêm, tỉnh Quảng Nam. Sau nhiều tháng thiết kế, chế tạo hoàn toàn bằng thủ công; biểu tượng tri ân Giáo sĩ Pina đã được các thành viên Quỹ tôn vinh tiếng Việt và chữ Quốc ngữ vận chuyển bằng đường thủy sang Bồ Đào Nha từ ngày 20/11/2023.
Và ngày 26/11, biểu tượng đã được lắp đặt hoàn tất ngay tại vườn hoa Thư viện Eduardo Lourenco, thành phố Guarda. Việc đặt biểu tượng tri ân Giáo sĩ Francisco De Pina đã được sự ủng hộ nhiệt tình của chính quyền thành phố Guarda.
Biểu tượng tri an Giáo sĩ Francisco De Pina, tại vườn hoa Thư viện Eduardo Lourenco, thành phố Guarda, Bồ Đào Nha. Ảnh: N.Đ.H
Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng cho biết thêm về ý nghĩa của biểu tượng tri ân như sau: Phía trước có logo Quỹ tôn vinh tiếng Việt và chữ Quốc ngữ, với biểu tượng trống đồng, hình ảnh chim lạc ngậm bông lúa.
Biểu tượng tri ân được thiết kế phỏng theo hình dáng chiếc thuyền buồm vào thế kỷ thứ 17. Loại thuyền được Giáo sĩ Francisco De Pina chọn làm phương tiện đi sang nước Việt. Phía dưới dập nổi hình trống đồng Đông Sơn, biểu tượng của văn minh cổ Đại Việt.
Lễ cắt băng khánh thành biểu tượng tri ân Giáo sĩ Francisco De Pina ngày 26/11/2023. Ảnh: N.Đ.H
Buồm có 2 phần. Phần cánh buồm thẳng đứng, ghi lại lời tri ân của người Việt như sau: "Tấm bia này là biểu tượng tri ân cha FRANCISCO DE PINA, một trong những người đầu tiên đã tác tạo ra chữ Quốc ngữ, chữ viết tiếng Việt dùng ký tự la tinh". Lời tri ân được khắc bằng 3 ngôn ngữ dán trên cánh buồm biểu tượng
Phần cánh buồm no gió, in lại nguyên văn thủ bút của Giáo sĩ Pina gồm 6 khuôn nhạc, ghi rõ 6 thanh điệu của tiếng Việt và lời giải thích bên cạnh. Hình ảnh cánh buồm no gió, thẳng tiến ra khơi… biểu tượng cho sự phát triển thịnh vượng của một Việt Nam trong quá khứ và tương lai.
Việc đặt tượng đài tri ân Giáo sĩ Francisco De Pina tại Guarda, thành phố quê hương của Giáo sĩ, là việc làm nối tiếp việc đặt bia tri ân Linh mục Alexandre De Rhodes (người có công thực hiện cuốn từ điển đầu tiên quốc tế hóa chữ Quốc ngữ).
Được biết cách đây 5 năm (2018), Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng cũng một số thành viên khác đã thực hiện đặt bia tri ân, tại ngôi mộ của Linh mục Alexandre De Rhodes, ở tỉnh Isfahan, đất nước Iran.
Một số hình ảnh khác tại biểu tượng tri ân, sau khi được lắp đặt:
Một số Việt kiều cũng Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng mặc áo dài dân tộc chụp hình kỷ niệm bên biểu tượng tri ân. Ảnh: N.Đ.H
Đại diện chính quyền thành phố Guarda, Bồ Đào Nha cũng các thành viên Quỹ tôn vinh tiếng Việt và chữ Quốc ngữ. Ảnh: N.Đ.H
Hình ảnh biểu tượng trong giai đoạn đúc đồng, bởi nghệ nhân Huy Anh tại huyện Thanh Chiêm, tỉnh Quảng Nam. Ảnh: N.Đ.H