Theo đó, để giành được danh hiệu này, Hà Nam đã vượt qua nhiều "đối thủ" xuất sắc khác như: Thành phố George Town (Malaysia), Thành phố Gjirokastër (Albania), Thung lũng Kathmandu Valley (Nepal), Thành phố Oaxaca (Mexico).
Khu du lịch Tam Chúc. Ảnh: tamchuc.com.vn
Hà Nam là một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng, nằm ở cửa ngõ phía nam Hà Nội, cách thủ đô khoảng 65 km, là mảnh đất giàu tiềm năng phát triển du lịch tâm linh, văn hóa, sinh thái và ẩm thực, cùng đó là các di tích lịch sử, thắng cảnh và làng nghề nổi tiếng.
Hà Nam sở hữu nhiều ngôi chùa nổi tiếng cả nước như chùa Tam Chúc, chùa Địa Tạng Phi Lai Tự, chùa Bà Đanh... Đặc biệt, Tam Chúc là một quần thể danh thắng tâm linh rộng lớn, trong đó có chùa Tam Chúc được biết đến là một trong những ngôi chùa lớn nhất thế giới.
Hà Nam cũng được biết đến với nhiều lễ hội thường diễn ra vào tháng 1 đến tháng 3 hàng năm. Rằm tháng 4 có lễ Phật đản, du khách đổ về kết hợp đi lễ và tham quan những ngôi chùa.
Bên cạnh đó, Hà Nam cũng là mảnh đất trải qua chiều dài lịch sử với nhiều di sản văn hoá vật thể vô cùng quý giá như Trống đồng Ngọc Lũ hay cuốn sách đồng Bắc Lý hay giá trị của những làng nghề thủ công truyền thống nổi tiếng như: Làng nghề dệt lụa tơ tằm lụa Nha Xá; mây tre đan Ngọc Động; sừng Mỹ nghệ Đô Hai; thêu ren An Hoà, Hoà Ngãi; rũa cưa Đại Phu – An Đổ; mộc Cao Đà; gốm Đanh Xá, Quyết Thành; làng kho cá Vũ Đại, làng trống Đọi Tam, …
Ngoài ra Hà Nam còn sở hữu rất nhiều danh lam thắng cảnh khác như nhà Bá Kiến - nguyên mẫu Làng Vũ Đại, Khu du lịch Kẽm Trống, Đền Trần Thương, Khu du lịch Đền Trúc - Ngũ Động Sơn…
Nhà Bá Kiến tại làng Đại Hoàng, thôn Nhân Hậu, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Ảnh: Báo Hà Nam
Điểm đến nhà Bá Kiến là một trong những điểm đến được nhiều du khách thích thú, bởi du khách vừa tham quan, vừa tìm hiểu về lịch sử, về văn hóa, kiến trúc của vùng Bắc Bộ. Nhà Bá Kiến trong tác phẩm văn học "Chí Phèo" của làng Vũ Đại được làm từ nguyên mẫu tại làng Đại Hoàng, thôn Nhân Hậu, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam - quê hương của nhà văn hiện thực Nam Cao.
Kiến trúc ngôi nhà được làm theo phong cách kiến trúc vùng quê Bắc Bộ với ba gian hai trái, mặt của ngôi nhà quay về hướng Đông Nam và được xây dựng gồm 4 hàng cột, với hơn chục cây gỗ lim cổ thụ. Toàn bộ kiến trúc của ngôi nhà đều được làm từ gỗ lim quý hiếm trải qua hàng trăm năm tuổi.
Ảnh: Ngọc Thành
Một trong những điểm đến nữa khiến Hà Nam trở thành "Điểm đến văn hóa địa phương hàng đầu thế giới 2023" đó là làng kho cá Vũ Đại. Làng kho cá Vũ Đại không chỉ nổi tiếng được du khách trong nước biết đến mà rất nhiều du khách nước ngoài cũng bày tỏ ấn tượng bởi công thức kho cá đặc biệt, vị cá đậm đà được tẩm ướp tới 16 loại gia vị.
Vào những dịp cuối năm, cận Tết, làng Vũ Đại trở nên sôi động, tấp nập như ngày hội. Từ đầu làng tới cuối làng đỏ lửa với những nồi cá từ nhỏ tới lớn. Đặc biệt là hình ảnh người dân đeo mặt nạ phòng chống độc ngồi bên hàng trăm nồi cá xếp dài, khói bốc lên trong ánh lửa đỏ thật đặc biệt.
Một nồi cá kho phải trải qua 14 tiếng đun liên tục, khi cạn thì tiếp nước và lửa đun không quá to, nếu không cá sẽ bị cháy. Những con cá được chọn để khô là trắm đen nặng từ 4 đến 6 kg trở lên, nuôi tự nhiên hoặc thu mua về để kho cá. Ngoài cá tươi ướp muối thì trong nồi kho còn có thêm thịt ba chỉ và các loại gia vị đồng quê đặc trưng khác. Nồi cá đạt chuẩn là thịt chắc, xương mềm, gia vị quyện vào từng thớ cá, khi ăn có vị đậm, cay ngọt, không mặn. Khi nồi cá sôi, người đun sẽ thêm nước cốt chanh và cho kẹo đắng vào. Nước chanh vắt vào cá kho khi lửa lớn sẽ giúp thịt cá mềm nhanh. Sau đó họ bổ sung nước sôi cho đến khi cá nhừ.
Bên cạnh những làng nghề thủ công, truyền thống, các địa điểm danh thắng nổi tiếng thì ẩm thực cũng là điểm hấp dẫn du khách. Những đặc sản chỉ riêng mảnh đất Hà Nam mới tạo nên hương vị độc đáo, thơm ngon đến thế như bánh cuốn thịt nướng Phủ Lý, bún, bánh đa cá rô đồng, mắm cáy Bình Lục, Vọc Long Tửu, chuối ngự Đại Hoàng…