Thứ Năm, ngày 25/04/2019 09:05 AM (GMT+7)

Tướng Đồng Sỹ Nguyên - người cha, người anh thân thương

authorPhạm Văn Việt Thứ Ba, ngày 09/04/2019 10:24 AM (GMT+7)

(Dân Việt) Đầu năm 1969, tôi được điều động về giữ chức chính trị viên phó Đại đội 3, Tiểu đoàn công binh 77 trực thuộc Bộ Tư lệnh 559. Nhiệm vụ chính của tiểu đoàn là xây dựng chỉ huy sở Bộ Tư lệnh, thỉnh thoảng lại được lệnh đi tham gia bảo đảm giao thông trên một đoạn đường nào đó.

   

Bát canh của Tư lệnh

Sở chỉ huy Bộ Tư lệnh 559 ngày đó rộng lắm, gồm cả một hệ thống địa đạo, hầm nổi, hầm chìm, đường sá chằng chịt. Tiếng là đơn vị chuyên làm nhiệm vụ trong khu vực này nhưng chúng tôi cũng chưa bao giờ đi được đến mọi chỗ; ai làm đâu biết đấy thôi.

 tuong dong sy nguyen - nguoi cha, nguoi anh than thuong hinh anh 1

Với đồng đội, tướng Đồng Sỹ Nguyên luôn là người gần gũi, quý trọng.  P.T.L

Vào cuối năm 1969, tôi đưa một trung đội đến sửa  và gia cố thêm mấy hạng mục tại cửa một khu địa đạo. Giữa lúc chúng tôi đang nghỉ ăn trưa thì thấy một ông dáng cao to, tóc hoa râm cắt cua, nét mặt rất hiền từ, từ trong địa đạo bước ra. Chưa biết đấy là ai nhưng thấy ông xuất hiện ở địa điểm đặc biệt này, tôi (và có lẽ tất cả anh em) đều thầm đoán “chắc là cỡ bự chứ không phải thường!”.

Ông đến bắt tay, chia thuốc lá cho từng chiến sĩ và hỏi tên gì, quê quán ở đâu, nhập ngũ năm nào, nhà có mấy anh chị em, lâu nay có nhận được thư nhà không... Mặc dù từ con người ông không mảy may có vẻ gì để người khác cảm thấy “sợ” hay khó gần, nhưng những phút đầu tất cả chúng tôi ai nấy đều chỉ “chào thủ trưởng ạ” và trả lời ngắn gọn từng câu hỏi của ông rồi im lặng với cái nhìn đầy ngưỡng mộ. Đến khi một chiến sĩ trả lời ông rằng “em quê Hà Bắc” thì ông hỏi: “Có vợ chưa?” và nói luôn: “Đất nhà cậu là thanh niên hay lấy vợ sớm lắm nhé”.

Thế là cả ông và chúng tôi đều cười vui vẻ, không còn có khoảng cách gì nữa. Bằng giọng Quảng Bình rất nhỏ nhẹ và chậm rãi, ông nói với chúng tôi: “Thế nào, công việc có vất vả lắm không? Ăn uống hàng ngày ra sao? Có no không?”. Lắng nghe từng người trả lời xong, ông bảo: “Làm anh lính công binh, công việc thầm lặng nhưng quan trọng lắm, chiến công to lớn lắm. Bác Hồ nói “Bộ binh là lưỡi mác, công binh là cán mác”. Các cậu nghe câu ấy bao giờ chưa?”. Gần như cả trung đội đồng thanh “Chưa ạ”. Ông nói tiếp: “Công binh có truyền thống rất vẻ vang là “Mở đường thắng lợi”. Danh hiệu này đã ghi trên lá cờ Bác Hồ tặng cho Binh chủng từ hồi kháng chiến chống Pháp đấy. Trên tuyến lửa Trường Sơn này vị trí của bộ đội công binh càng quan trọng. Các cậu làm tại đây nhưng đồng thời lúc nào cũng phải chuẩn bị tinh thần sẵn sàng khi có lệnh là ra ngay mặt đường bảo đảm giao thông. Ở đó mới thật sự là thử lửa, mới trưởng thành lên được”.

 tuong dong sy nguyen - nguoi cha, nguoi anh than thuong hinh anh 2

 Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên (giữa) duyệt phương án vận chuyển xăng dầu cho mặt trận Tây Nguyên năm 1969.  Ảnh: T.L

Chúng tôi ai nấy đều chỉ “chào thủ trưởng ạ” và trả lời ngắn gọn từng câu hỏi của ông rồi im lặng với cái nhìn đầy ngưỡng mộ. Đến khi một chiến sỹ trả lời ông rẳng “em quê Hà Bắc” thì ông hỏi: “Có vợ chưa?” và nói luôn: “Đất nhà cậu là thanh niên hay lấy vợ sớm lắm đấy nhé”.

Nói đến đây hình như chợt nhớ ra điều gì, tự nhiên ông quay lưng đi thẳng vào trong địa đạo. Chúng tôi đang ngơ ngác nhìn nhau chưa kịp “bình luận” gì thì mấy phút sau đã thấy ông quay ra, hai tay bưng một bát tô. Đang đứng ở gần cửa địa đạo, nên thoạt nhìn tôi nhận ra ngay đó là bát canh bí xanh. Ông cười rất hiền và nói: “Tặng các cậu bát canh ăn cho vui nhé! Gian khổ, hy sinh cố gắng chịu đựng và vượt qua để hoàn thành nhiệm vụ. Mai kia nước nhà hòa bình, thống nhất chúng ta sẽ có tất cả những gì mà hiện chúng ta đang ao ước”.

Cả trung đội chúng tôi  nhìn nhau, thật quá bất ngờ. Tôi vội giơ hai tay đỡ bát canh từ tay ông, tự nhiên thấy nóng ran khắp cả người. Bát canh của thủ trưởng “to” chỉ thế này thôi ư? Mấy sợi bí xanh, cấp dưỡng nạo (hay thái) rất mỏng, hình như nấu với bột cua hay tôm thì phải. Tôi buột miệng:  “Trời ơi! Cả bữa của thủ trưởng có một bát canh mà lại mang cho chúng em thế này thì thủ trưởng ăn bằng gì? Thay mặt đơn vị, em xin cảm ơn thủ trưởng, nhưng xin gửi lại thủ trưởng thôi, chứ chúng em đông thế này biết ai ăn ai đừng?”. Ông lại cười và bảo: “Gọi là cùng ăn với nhau cho vui thôi mà. Chẳng nhẽ bữa của tớ phải có cả nồi canh to tướng mới mời được các cậu hay sao?”. Chúng tôi cũng bật cười theo ông...

Mãi gần tuần sau, khi anh Nguyễn Hoàng Hiếu - Chính trị viên tiểu đoàn xuống thăm đơn vị, tôi kể lại chuyện trên, anh bảo: “Vậy là các cậu được Tư lệnh chiêu đãi rồi còn gì!”. Lúc đó tôi mới biết đó chính là Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên.

Quan tâm đời chiến sĩ

Sau dịp đó, mỗi lần có dịp đi qua vị trí đóng quân của đại đội tôi, hay cả khi chúng tôi làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông cách xa Bộ Tư lệnh mấy chục cây số, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên đều có quà cho cán bộ, chiến sĩ. Có khi ông vào tận lán, có khi xe ông đỗ ngoài đường, cho người mang vào. Lúc thì mấy gói thuốc lá, lúc lại mấy gói thuốc lào. Mỗi lần như vậy, dù ít dù nhiều chúng tôi cũng chia đều cho các trung đội và công bố rõ: “Quà của Tư lệnh đấy”.

Lần thứ hai, cũng giữa năm 1970, lúc này tôi đã là Chính trị viên đại đội, Bí thư chi bộ. Đơn vị nhận nhiệm vụ làm một đoạn đường cho xe con chạy trong khu Chỉ huy sở Bộ Tư lệnh, dài chừng 2km. Lán của đại đội tôi cách trung tâm Sở chỉ huy của Bộ Tư lệnh khoảng 1km. Trời mưa rả rích gần một tuần không ngớt. Sáng hôm đó, các anh trong ban chỉ huy đại đội đều xuống hiện trường; tôi được phân công trực ở nhà. Đang ngồi tại lán chuẩn bị nghị quyết chi bộ thì một chiến sĩ hớt hải chạy lên nói trong hơi thở hổn hển: - Báo cáo thủ trưởng, đại đội có khách ạ!

Tôi hỏi: - Khách nào?

Đồng chí chiến sĩ đáp:

- Không biết khách nào nhưng khá đông và đang ở dưới bếp ấy ạ!

Bếp ở dưới gần bờ suối, cách lán của tôi khoảng 50m. Chạy đến cách bếp khoảng hơn chục mét, tôi đã trông thấy đúng là Tư lệnh rồi. Ông trội hẳn lên những người đứng xung quanh. Tôi đến nơi thì vừa lúc nghe được trọn vẹn cuộc đối thoại sau đây giữa Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên với với đồng chí Thòong A Sáng - chiến sĩ nuôi quân, người dân tộc Sán Dìu (Quảng Ninh):

Tư lệnh: - Này đồng chí, bộ đội ăn có no không?

Sáng: - Tạm đủ!

Tư lệnh: - Cơm ăn với gì?

Sáng: - Muối

Tư lệnh: Gì nữa?

Sáng: - Muối cũng không đủ làm gì còn gì nữa!

Nghe đến đây mọi người cười ồ, còn tôi thì quýnh lên không biết chui vào đâu cho đỡ xấu hổ, đành phải “chữa thẹn” bằng cách: “Mời Tư lệnh và các đồng chí lên nhà đại đội xơi nước ạ!”.

Với vẻ mặt thật sự không vui, Tư lệnh lặng lẽ đi lên nhà đại đội. Mọi người cũng im lặng đi theo. Vừa đến nơi, chưa ai kịp ngồi thì Tư lệnh hỏi: “Anh Triệu đâu?”. Nghe tiếng người “dạ”, tôi ngoảnh lại mới biết đó là đồng chí Cục trưởng Cục Hậu cần, người mà tôi nghe tên từ lâu. “Các anh làm ăn thế nào mà để đại đội 3 ăn cơm muối cũng không đủ?” - Tư lệnh hỏi. Rồi không để Cục trưởng kịp nói gì, Tư lệnh tiếp: “Anh em vất vả ngày đêm, dầm mưa dãi nắng làm đường cho ta đi, làm nhà cho ta ở, làm hầm cho ta trú bom đạn. Họ ở ngay sát nách Bộ Tư lệnh mà để cuộc sống thế này sao?”.

“Báo cáo Tư lệnh…”. Đồng chí Triệu chưa nói hết câu thì Tư lệnh lại tiếp: “Thôi, báo cáo sau. Từ nay, đơn vị nào tôi chưa biết, với Đại đội 3, các anh không được để thiếu hay chậm tiêu chuẩn hậu cần. Không được để anh em đi vác gạo xa quá một cây số. Nếu cần thì lấy xe của tôi chở lương thực, thực phẩm cho anh em!...”. “Rõ!” - Hình như đồng chí Triệu đã biết rằng lúc này chỉ cần nói với Tư lệnh như thế là đủ; mọi câu chữ khác đều thừa!

Tối hôm đó, tôi kể lại câu chuyện lúc sáng cho các anh trong Ban chỉ huy đại đội nghe. Đại đội trưởng Vũ Văn Thận (quê Nam Hà) nói: “Sao “cụ” đi cả đoàn đông thế mà không ai báo cho bọn mình biết trước nhỉ?”. Anh Nguyễn Quang - Đại đội phó thì băn khoăn: “Coi chừng chuyến này cánh mình bị Cục Hậu cần cho ăn đòn cũng nên!”.

Nhưng mãi vẫn không thấy lời “tiên đoán” của Quang thành hiện thực mà chỉ thấy các cơ quan trong Bộ Tư lệnh đều quan tâm đến đại đội tôi nhiều hơn và đợt làm đường đó chúng tôi đã hoàn thành vượt thời gian gần một tuần!

(*) Đại tá, nguyên Chính trị viên phó Tiểu đoàn công binh 77 – Bộ Tư lệnh 559

Tag:  dong sy nguyen   
Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Ngày 23.4, thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau cho biết, đơn vị...
Nam thanh niên ở Thừa Thiên - Huế tử vong do tự ngã xe khi điều...
Diễn biến mới nhất về vụ Phó bí thư Thành ủy bị tố quan hệ bất...