Một ngày đầu tháng 8/2022, theo chân anh cán bộ phòng nông nghiệp huyện miền núi Ninh Sơn chúng tôi tìm đến nông trại chanh không hạt rộng gần 30ha của nông dân Dương Đình Hiển ở thôn Tân Lập 2, xã Lương Sơn, huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận).
Thời điểm này, đi đâu chúng tôi cũng nghe những tiếng cười nói của công nhân đang vào hái chanh trên những cành trĩu quả.
Nông dân Dương Đình Hiển phấn khởi hưởng vị ngọt từ quả chanh không hạt. (Ảnh: Đức Cường)
Đang tất bật công việc bên cánh đồng chanh rộng lớn, nông dân Dương Đình Hiển phấn khởi cho biết, đây là lứa chanh năng suất cao nhất từ trước đến nay nên phải huy động nhân công gấp đôi để thu hái kịp xuất khẩu sang Hà Lan theo đơn đặt hàng trước đó.
Anh Hiển cho biết, vợ chồng anh gốc ở Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng làm nghề xây dựng, đến thuê đất và làm nông nghiệp ở Ninh Thuận chỉ là "nghề phụ". Thế nhưng, sau nhiều lần "làm nhưng chẳng có ăn" từ việc trồng các giống cây "xứ lạnh" như khoai lang Đà Lạt, chuối Nam Mỹ trên vùng đất nắng gió Ninh Thuận đã khiến gia đình lâm cảnh trắng tay với số tiền lỗ vốn sau 2 năm đã trên 15 tỷ đồng.
Anh Hiển cho biết, thời điểm năm 2017 anh đầu tư thuê 30ha đất ở huyện Ninh Sơn để trồng khoai lang Đà Lạt.
Lúc đầu khoai lang phát triển rất tốt nhưng nào ngờ đến gần lúc thu hoạch thì khoai lang bị rụng lá. Sau đó củ khoai nhô lên mặt đất bị nắng nóng ở Ninh Thuận khiến củ khoai bị hư, bán không ai mua.
Sau lần đó, anh Hiển chuyển sang trồng chuối Nam Mỹ. Nhưng đến vụ thu hoạch cũng chịu chung số phận như khoai lang khiến vợ chồng anh hầu như mất trắng số tiền hơn 15 tỷ đồng.
Nông trại chanh không hạt của anh Hiển, rộng gần 30ha tại thôn Tân lập 2, xã Lương Sơn, huyện miền núi Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận. (Ảnh: Đức Cường)
Không cam chịu thất bại, đến năm 2019, vợ chồng anh Hiển chuyển sang trồng chanh không hạt trên diện tích 30ha đất đã trồng khoai, trồng chuối trước đó và bất ngờ thành công.
"Trước đó vợ chồng tôi kinh tế khá giả từ việc làm thầu các công trình xây dựng và kinh doanh đồ đá mỹ nghệ ở Đà Lạt nhưng thất bại liên tiếp khi bước vào nghề nông khiến chúng tôi không đành lòng. Khi vợ chồng tôi xuống Ninh Thuận làm nông rất nhiều bạn bè khuyên ngăn, gia đình cản trở vì sợ chúng tôi chọn nhầm đường. Sự thật bước đầu cũng đã thất bại hơn 15 tỷ đồng nhưng giờ đây mọi thứ đã khác. Giờ chúng tôi vui vì được hưởng vị ngọt từ quả chanh mỗi ngày...", anh Hiển vui vẻ nói.
Nhớ lại thời điểm "cắp sách" từ Lâm Đồng xuống Ninh Thuận, rồi từ Ninh Thuận xuôi về các tỉnh ĐBSCL để tìm giống cây mới, anh Hiển nói: "Sợ thất bại như hai lần trước nên tôi tìm hiểu rất nhiều qua thực tế cách làm của nhiều nông hộ ĐBSCL và học thêm trên internet. Rồi tôi quyết định mua giống chanh không hạt, liên kết trồng chanh với công ty xuất khẩu nước ngoài để xuất khẩu sang Hà Lan..."
Từng góc chanh xanh tốt được trồng theo hàng và chăm sóc theo tiêu chuẩn GlobalGAP. (Ảnh: Đức Cường)
Năm 2019, anh Hiển xuống giống chanh không hạt trên 30ha với mật độ 400 cây/ha. Sau 2 năm trồng chanh không hạt, đầu năm 2021, anh Hiển bắt đầu thu hoạch những lứa trái đầu tiên và được công ty bao tiêu sản phẩm theo giá thị trường.
"Lứa đầu tiên thu hoạch được 5-10 tấn, rồi sản lượng càng về sau càng tăng do cây đã bén rễ, phát triển tốt. Đến nay sau gần 3 năm trồng sản lượng thu hoạch đã tăng lên khoảng 70%, hiện 30ha cây chanh cho sản lượng thu hoạch 40 tấn/tháng, trung bình khoảng 20-30 ngày thu hoạch 1 lần...", anh Hiển chia sẻ.
Hiện nay, nông trại của anh Hiển đã ký hợp đồng với công ty tại TP. Cần Thơ chuyên thu mua chanh không hạt xuất khẩu sang thị trường Hà Lan nên đầu ra và giá cả luôn ổn định. Bình quân mỗi tháng gia đình thu vào khoảng 600 triệu đồng, trừ hết chi phí lãi ròng hơn 350 triệu mỗi tháng.
Anh Hiển năm nay 52 tuổi, bên sản phẩm chanh không hạt mới thu hoạch, chuẩn bị đóng gói xuất khẩu sang châu Âu.(Ảnh: Đức Cường)
Theo anh Hiển, lãi cao nhưng đòi hỏi quả chanh không hạt cũng phải đạt được chất lượng nhất định mới đáp ứng được thị trường châu Âu. Để công ty thu mua hàng, nông dân phải đáp ứng nhu cầu của công ty.
Riêng sản phẩm chanh không hạt của gia đình mình, anh Hiển chăm sóc theo quy trình riêng theo tiêu chuẩn GlobalGAP (tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu), không sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục mà công ty yêu cầu. Ngoài ra, trọng lượng quả chanh khi thu hoạch phải đạt chuẩn từ 50gr-100gr mới đạt yêu cầu.
"Đáp ứng những tiêu chuẩn trên thì người trồng chanh không phải lo đầu ra và giá cả. Chanh đạt yêu cầu, mỗi kg chanh xuất bán sang Hà Lan còn được công ty hỗ trợ lại 1.000 đồng/kg tiền sản phẩm sạch. Với số tiền trên cũng đủ để trả tiền nhân công, giúp người trồng yên tâm hơn, không còn sợ được mùa mất giá, được giá mất mùa...", anh Hiển cười tươi.
Anh Hiển cho biết, khác với nhiều cây trồng ở địa phương, chanh không hạt có đặc tính chịu hạn tốt, ít sâu bệnh, kỹ thuật chăm sóc đơn giản nên rất phù hợp với khí hậu ở miền núi Ninh Sơn.
Nhân công vui vẻ thu hái chanh và học tập kinh nghiệm tại vườn chanh đang chín rộ của anh Dương Đình Hiển. (Ảnh: Đức Cường)
Ngoài ra, chanh không hạt còn cho thu hoạch quả quanh năm, thêm vào đó nhu cầu sản phẩm quả chanh không hạt được thị trường các nước châu Âu. Đặc biệt là thì trường Hà Lan rất lớn, giá bán ổn định nếu người trồng đảm bảo quy trình kỹ thuật khi trồng và chăm sóc thì triển vọng là rất cao.
Bằng nghị lực, sự cần cù chịu khó của mình, đến nay cây chanh không hạt đã đem lại cho vợ chồng anh Dương Đình Hiển- chị Vi Ngọc nguồn thu nhập ổn định.
Hiện mỗi tháng, gia đình anh Hiển cũng tạo việc làm thường xuyên cho 15-20 công lao động địa phương với thu nhập 5-7 triệu đồng/tháng.
"Hiện sản phẩm quả chanh không hạt của nông trại tôi được thị trường các nước châu Âu ưa chuộng, nên tôi cũng mong muốn mở rộng diện tích trồng chanh không hạt ngay tại xứ nắng gió Ninh Thuận này. Tôi sẽ cố gắng thành lập hợp tác xã, đồng thời liên kết với nông dân trên địa bàn chuyển đổi diện tích các loại cây trồng kém hiệu quả sang trồng chanh không hạt nhằm cải thiện thu nhập cho bà con...", anh Hiển tự tin nói.
Ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất, thu hoạch chanh tại nông trại chanh không hạt của anh Hiển. (Ảnh: Đức Cường)
Theo Phòng Nông nghiệp huyện Ninh Sơn (tỉnh Ninh Thuận), nhờ tiếng lành đồn xa nên đã có nhiều lãnh đạo huyện, tỉnh đến tham quan, tìm cách hỗ trợ anh Dương Đình Hiển hoàn thiện các thủ tục cần thiết để đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm chanh không hạt của nông trại.
Đồng thời, tiến hành tuyên truyền, vận động nông dân học tập kinh nghiệm để chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả giúp nông dân ổn định sản xuất để phát triển kinh, mở ra hướng đi mới phù hợp cho người nông dân ở tỉnh Ninh Thuận.