Khi nhắc đến cua Na Uy, mọi người thường chú ý đến cua Hoàng đế hay cua Tuyết (cua Tuyết còn được gọi là cua Nhện). Nhưng trên thực tế, cua nâu mới là loài cua phổ biến nhất với người dân Na Uy.
Cua nâu phổ biến vì chúng sinh sôi ở hầu hết các vùng biển Na Uy, thời gian đánh bắt quanh năm không bị hạn chế, dụng cụ đánh bắt dễ làm và thịt đầy. Với kích thước lớn và nhiều thịt, săn cua nâu cũng đã trở thành một hoạt động thường ngày được yêu thích, thú vui của nhiều người dân Na Uy.
Người dân có thể mua cua nâu Na Uy tại Hà Nội. Ảnh: Hội đồng Hải sản Na Uy
Theo báo cáo quan sát thị trường nghề cá và hải sản biển của châu Âu, cua nâu (Cancer pagurus) là một loài sinh vật sống ở đáy biển - những khu vực nhiều cát, sỏi và đá. Chúng sống được ở độ sâu 6 - 100m, nhưng phổ biến nhất là từ 6 - 40m.
Về mặt phân bố, cua nâu được tìm thấy ở Đông Đại Tây Dương, từ phía bắc Ma-Rốc, dọc theo bờ biển Châu Âu ven Đại Tây Dương, đến quần đảo Anh và bắc Na Uy. Ở Na Uy, loài cua biển này có thể được tìm thấy với mật độ dày dọc theo bờ biển toàn quốc, từ Skagerrak ở phía nam cho đến Troms ở phía bắc và xuất hiện lẻ tẻ đến tận Bắc Cực.
Cua nâu có thân nặng, hình bầu dục và có thể dễ dàng nhận biết bằng màu của lớp vỏ và càng có màu đen. Cua nâu trưởng thành có thể khác nhau về màu sắc, chủ yếu là màu nâu đỏ xen kẽ các mảng màu nâu vàng, trong khi cua non có thể có màu đỏ tía hơn. Lớp vỏ cua có thể đạt chiều dài tối đa là 20 cm và chiều rộng tối đa là 30 cm, nhưng kích thước phổ biến nhất là chiều rộng dưới 24 cm.
Đánh bắt cua nâu Na Uy thường từ tháng 7 đến tháng 11.
Tại Na Uy, người dân được phép bẫy cua nâu quanh năm. Tuy nhiên, chính vụ diễn ra là từ tháng 7 đến tháng 11 khi cua đặc thịt. Đội tàu đánh bắt chủ yếu là các tàu nhỏ, có chiều dài dưới 11m và đánh bắt nhiều loại hải sản, không chỉ riêng cua nâu. Năm 2018, hơn 400 tàu thuyền ở Na Uy đã ghi nhận thu được cua nâu khi cập bến.
Về mặt quy định đánh bắt cua tại Na Uy, theo thông tin từ Viện Nghiên cứu hải sản (Havforsknings Instituttet) có trụ sở tại Bergen, Na Uy hiện tại không có hạn ngạch đánh bắt và cũng không có hạn chế gì về đánh bắt cua nâu. Quy định duy nhất là không được bắt cua bé. Kích thước tối thiểu của cua nâu được đánh bắt ở vùng ven biển Na Uy là có chiều rộng thân cua từ 11cm-13cm.
Cụ thể, cua có mai rộng tối thiểu 13cm ở phía bắc Rogaland và 11cm từ Rogaland đến biên giới Na Uy - Thụy Điển.
Một quy định khác nữa đối với việc người dân và các tàu thuyền không đăng ký đánh bắt thương mại là số lượng tối đa 20 bẫy cua. Những người đánh bắt cua phi thương mại vẫn có thể bán số lượng cua họ bắt được để thu lời nhưng số tiền không được vượt quá 50.000 NOK (khoảng 5.000 EUR)/năm.
Về mặt thương mại, ttrước khi diễn ra Brexit (Vương Quốc Anh ra khỏi Liên minh châu Âu) năm 2020, Na Uy là quốc gia đánh bắt cua nâu lớn nhất ngoài EU. Sản lượng đánh bắt cua nâu tại Na Uy tăng liên tục từ những năm 1990 cho đến năm 2007, khi lượng đánh bắt cua nâu vào bờ đạt đỉnh trên 8.500 tấn.
Sau khoảng thời gian này, lượng cua nâu đánh bắt hàng năm ổn định ở mức khoảng 5.000 tấn, dù sau đó có sụt giảm nhưng không thể hiện xu hướng rõ ràng. Trong năm 2019, tổng cộng 5.370 tấn cua nâu đã được đánh bắt để giao dịch thương mại tại Na Uy.
Na Uy cũng có sản lượng đánh bắt cua nâu thuộc 4 nước lớn nhất thế giới, cùng với Anh, Ireland và Pháp. Sản lượng đánh bắt cua nâu tại Na Uy duy trì ổn định từ năm 2010-2019, từ hơn 4.742 tấn đến khoảng 5.852 tấn.