Những ngày đầu tháng 5/2024, người dân trên địa bàn xã Chính Lý (huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam) xôn xao trước việc bà Đ.L.S - chủ hụi đột ngột "mất tích", không liên hệ được.
Trước đó, tại nhiều vùng quê tại Bắc Ninh, Nam Định, Thái Bình,… những lời tuyên vỡ hụi như tiếng sét bên tai. Cứ nghĩ đâu xa, đến nay anh V.T - người dân xã Chính Lý, không ngờ mình cũng là nạn nhân trong việc này.
Khu vực ki ốt, nhà ở của chủ hụi Đ.L.S đóng cửa trong nhiều ngày.
Khi nghe thông tin chủ hụi đi khỏi địa bàn, không thể liên lạc, anh V.T và vợ hớt hải từ Hà Nội về quê để nghe ngóng.
Theo lời anh T, gia đình tham gia 9 suất, với số tiền không hề nhỏ. Nhiều suất họ chơi từ 3 - 4 năm nay, chỉ còn 1 - 2 tháng nữa là được "dốc ống" (theo cách gọi lấy họ của người dân địa phương - PV) nhưng đến nay chủ hụi không liên lạc.
"Ăn không dám ăn, tiêu không dám tiêu, dành dụm, gom góp đóng họ đều, nhưng nay số tiền hàng trăm triệu đồng khả năng không lấy được. Gia đình cũng lục đục là vì thế”, anh T nói.
Thông tin chủ hụi Đ.L.S đột ngột đi khỏi địa bàn, không thể liên lạc đã diễn ra hơn 10 ngày, đến nay, nhiều người dân xã Chính Lý (huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam) vẫn chưa hết bất an, lo lắng.
Con đường chính trước nhà anh T 2 tuần nay luôn tập trung đông người, họ đến xem có thông tin gì mới về chủ hụi hay không.
Hoạt động chơi hụi được tồn tại từ rất lâu, đã trở thành thói quen, tập quán giao dịch tín dụng, huy động vốn của người dân.
Nghị định số 19/2019 NĐ-CP của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường cho thấy về mặt pháp lý, Nhà nước cho phép nhân dân tự tổ chức hình thức huy động vốn góp nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu phải đảm bảo an toàn, đúng pháp luật.
Không chỉ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của bà con, vỡ hụi còn ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống tinh thần, hạnh phúc của nhiều gia đình trong thôn.
"Nhiều ngày ăn ngủ không được. Nghĩ đau đớn quá. Giờ chỉ mong các ngành chức năng vào cuộc giúp đỡ người dân lấy lại số tiền của mình", bà Lê Thị Q nói.
Người dân tìm đến một căn nhà khác được cho rằng là của chủ họ Đ.L.S.
Ông Tuyến (hơn 60 tuổi) liên tục đạp xe qua lại khu vực nhà chủ họ, ông bảo: "Tôi định lấy hụi nhưng bà nhà ngăn, nói gom góp thêm tí, đến nay hơn 100 triệu đồng không biết có lấy được không".
“Bà L ngay cạnh vừa san đất, chờ lấy họ để làm nhà thờ, đến nay đất bỏ không. Nhà ông T cũng đổ bằng, chờ lợp mái, đến nay không có tiền mua vật liệu và trả công thợ”, ông Tuyến kể với chúng tôi.
San đất, chuẩn bị xây dựng nhưng đến nay chủ họ "mất tích" khiến một gia đình tại Chính Lý lo lắng.
Theo tìm hiểu của phóng viên Dân Việt, tại Lý Nhân có rất nhiều người chơi hụi, vì người dân nghĩ đây là cách tiết kiệm tiền, gom thành khoản lớn để dùng tới khi làm nhà hay dựng vợ, gả chồng cho con.
Những người chơi hụi (họ) hiện đang tổng hợp danh sách những người tham gia. Theo người dân thống kê, có khoảng 100 suất họ với hàng trăm người tham gia, số tiền đóng cho chủ hụi ước tính nhiều tỷ đồng.
Trao đổi với phóng viên Dân Việt, ông Hoàng Đức Thuấn - Chủ tịch UBND xã Chính Lý cho biết, sau khi nắm bắt tình hình về vụ việc, chính quyền đã giao lực lượng Công an xã kiểm tra làm rõ. Ông Thuấn cũng xác nhận hiện tại chủ họ không có mặt trên địa bàn, chưa liên lạc được.
"Nhiều người dân gửi đơn ra xã, người gửi lên huyện, tôi đang yêu cầu Công an xã tổng hợp đầy đủ. Hiện chủ họ không có trên địa bàn, cũng như chưa thể liên hệ được", ông Thuấn nói.
Vị lãnh đạo xã khẳng định, khi tổ chức hụi họ, bà Đ.L.S không hề thông tin tới chính quyền, sự việc vỡ lở mới biết.
Trước đó, năm 2021, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Nam phá chuyên án, bắt tạm giam Trần Thị Lan (SN 1973), trú tại tổ dân phố Đồi Ngang, thị trấn Tân Thanh, huyện Thanh Liêm để điều tra về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Qua các tài liệu, chứng cứ thu thập, lực lượng Công an xác định từ năm 2019 đến tháng 5/2021 có khoảng 40 người trong và ngoài địa bàn thị trấn Tân Thanh, huyện Thanh Liêm (Hà Nam) tham gia chơi và nộp tiền hội cho Trần Thị Lan với lãi suất 400 ngàn đồng/1 triệu/1 tháng cho một suất hội. Tuy nhiên đến cuối tháng 5/2021, Lan tuyên bố chốt nợ với người chơi rồi bỏ trốn khỏi địa phương.
Xác định vụ việc trên có tính chất nghiêm trọng, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh đã xác lập chuyên án để điều tra, truy bắt đối tượng. Với tinh thần quyết tâm, Phòng Cảnh sát hình sự đã tập trung xác minh, truy bắt đối tượng khi Lan đang lẩn trốn tại huyện An Dương, TP. Hải Phòng.
Tại cơ quan Công an, bước đầu Lan khai nhận do cần tiền để sử dụng vào mục đích cá nhân, từ năm 2019 đến tháng 5/2021, Lan đã tạo ra các dây hội với lãi suất cao để kêu gọi nhiều người dân tham gia với tổng số tiền khoảng 5 tỷ đồng.