Ảnh

Tiến độ ì ạch vì vướng mặt bằng

Dự án đường Thạch Bích - Tịnh Phong có chiều dài hơn 6km, tổng mức đầu tư gần 700 tỷ đồng, đi qua địa bàn phường Trương Quang Trọng và xã Thọ Phong, do BQL dự án các công trình giao thông Quảng Ngãi làm chủ đầu tư, thời gian thực hiện dự án từ năm 2019 – 2026.

Đây là công trình trọng điểm, khi hoàn thành sẽ góp phần giảm tải QL 1A và kết nối đô thị Quảng Ngãi, với Khu Công nghiệp Tịnh Phong và Khu Công nghiệp VSIP.

Tuy nhiên đến nay sau gần 4 năm khởi công, phần mặt bằng đã giải phóng và bàn giao cho nhà thầu chỉ được hơn 4km lại rời rạc, đứt đoạn, loang lổ kiểu “da beo”, buộc nhà thầu phải thi công theo kiểu “nhảy cóc”; có mặt bằng đến đâu, làm đến đó…

Ông Lê Minh Ngọc, Phó Giám đốc Công ty Gia Hưng, 1 nhà thầu thi công dự án bày tỏ, không những chậm mà với phần mặt bằng được giao như trên, gây nhiều khó khăn cho thi công, như tốn thêm chi phí điều chuyển thiết bị nhiều lần, trượt giá do thời gian kéo dài…

Tương tự là dự án đường Hoàng Sa – Dốc Sỏi, với chiều dài toàn tuyến 27km, nối từ đường Trì Bình – Dung Quất đến đường Hoàng Sa (phía Bắc sông Trà Khúc), được khởi công vào cuối năm 2023, có tổng mức đầu tư 3.500 tỷ đồng.

Thế nhưng sau hơn 2,5 năm triển khai, mặt bằng của dự án mới giải phóng và bàn giao cho nhà thầu được khoảng 75%.

Ông Nguyễn Mai Anh Quân, đại diện Công ty Cổ phần Trường Long, 1 nhà thầu thi công dự án cho biết, một số phân đoạn tuy đã bàn giao nhưng không có đường để tiếp cận thi công; nhiều vị trí dích dắc…nên không thể tập trung nhân lực và phương tiện để tăng tốc được.

Nhận diện những dích dắc trong GPMB

Theo đại diện các cấp, ngành và đơn vị liên quan, “nút thắt” GPMB không chỉ do 1 vài nguyên nhân, mà trên thực tế phức tạp hơn nhiều, giống như một “ma trận” vướng mắc từ pháp lý, lịch sử đất đai đến những xung đột lợi ích….

Đơn cử như khâu xác lập hồ sơ ban đầu để GPMB nhiều thửa đất phải thu hồi, nhưng dữ liệu và giấy tờ về sử dụng đất qua nhiều thời kỳ hiện bị thất lạc, hoặc do quản lý lỏng lẻo nên chưa tìm thấy…

Tình trạng này dẫn đến xác định nguồn gốc, chủ sử dụng, mục đích sử dụng gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí không thể phê duyệt phương án bồi thường, vì không rõ nguồn gốc.

Ông Võ Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Sơn thẳng thắn, vướng khó trong xác định nguồn gốc đất để bồi thường thì nhiều, chẳng hạn do giao đất không đúng thẩm quyền; đất chưa có giấy tờ nhưng được người dân chuyển nhượng nhiều lần, qua nhiều chủ sử dụng khác nhau….

Nếu bồi thường theo thực tế đang phát sinh, sẽ vướng quy định, nhưng nếu bồi thường theo hồ sơ cũ, người đang sử dụng lại không đồng thuận….

Một nguyên nhân khác nữa đó là khoảng cách giữa giá đất bồi thường do nhà nước ban hành và giá thị trường, có sự chênh lệch lớn.

Cùng 1 dự án, công trình nhưng do chính sách thay đổi nên tiền đền bù của người sau, nhiều hơn người trước dẫn đến sự “so bì”, khó vận động người dân.

Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi Phạm Xuân Vinh thừa nhận, nhiều dự án đang vướng GPMB là do kéo dài qua nhiều thời kỳ, nên chính sách có sự thay đổi, dẫn đến có sự chênh lệch giữa người đi trước và người đi sau, làm phát sinh khiếu nại, khiến kiện.

Bên cạnh đó hướng dẫn của một số quy định trong cơ chế, chính sách bồi thường GPMB chưa đồng bộ; việc chậm ban hành hệ số K, một công cụ quan trọng để xác định giá đất đang khiến địa phương và đơn vị chức năng lúng túng…

Trả lời về vấn đề này, Phó Giám đốc Sở NN&MT Quảng Ngãi Võ Minh Vương cho biết, hiện UBND tỉnh đã chỉ đạo cho các sở, ngành, địa phương tìm cách tháo gỡ, đẩy nhanh GPMB để tăng tốc tiến độ thi công, đặc biệt là các dự án trọng điểm, dự án đầu tư công.

Song song đó là hoàn thiện xây dựng các chính sách về bồi thường, nghiên cứu xây dựng các đơn giá đất phù hợp với thực tiễn, sát với thị trường để đảm bảo quyền lợi cho người dân khi bị thu hồi đất, nhằm tạo sự đồng thuận.

Một giải pháp khác được tính tới là tăng cường nhân lực địa chính cho các địa phương có nhiều dự án, để giảm áp lực trong xử lý hồ sơ, xác minh nguồn gốc đất và hoàn thiện thủ tục bồi thường.

Việc nhận diện và đưa ra giải pháp hữu hiệu để tháo gỡ được “nút thắt” mặt bằng, sẽ xoá cảnh thi công cầm chừng, kéo dài của nhiều dự án và công trình đầu tư công; góp phần phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng cho Quảng Ngãi.

×