Tín ngưỡng thờ Trần Triều trong dân gian gắn liền với huyền tích về Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – vị tướng trong lịch sử Việt Nam được Thánh hóa. Tín ngưỡng này đặc biệt ở chỗ, không thuộc hệ thống thờ Tứ phủ, mà có hình thức lên đồng cổ xưa rất đặc dị, thậm chí rùng rợn, không phải người nào cũng thực hiện được.
Hầu đồng, một hình thức văn hóa -tín ngưỡng góp phần tạo nên di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, đã từng có thời gian bị coi là mê tín dị đoan cũng có lý do cả chủ quan và khách quan.
Về chủ quan, loại hình nghệ thuật này đã từng bị lợi dụng cho việc bói toán hay các hoạt động mê muội khác. Mặt khác, công bằng là cũng đã có lúc chúng ta có cái nhìn thiên lệch, khắt khe và thiếu sự gạn lọc về hiện tượng văn hóa - tín ngưỡng này.
Từ năm 2016, “Tín ngưỡng thờ mẫu” đã trở thành di sản thứ 11 của Việt Nam được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Tuy có nhiều hình thức, nhiều "giá" hầu khác nhau, nhưng hầu Trần triều là một trong những hình thức đặc sắc, mang đậm dấu ấn cổ xưa nhất.
Hệ thống thờ tự Trần Triều bao gồm: Vương phụ - Vương Mẫu, Vương phi Phu nhân, Tứ vị Vương Tử, Nhị vị Thánh Cô và Lục Bộ Đức Thánh Ông ( tức 6 vị tướng theo hầu Đức Ông Trần Quốc Tuấn )…
Nhà Trần không thuộc hệ thống thờ Tứ Phủ, mà có lối thờ tự riêng và phép tắc riêng. Tuy nhiên có điểm chung là Thần Chủ của cả hai bên đều thuộc dòng Thiên Tiên, giáng phàm để cứu dân độ thế, phạt ác trừ tà; và đều dùng hình thức thăng đồng để thỉnh chư vị Thần linh.
Muốn hầu được Trần Triều, theo quan niệm dân gian, thì trước hết thanh đồng phải có "căn", ăn lộc nhà Trần mới được đội lệnh hầu đồng. Trong huyền tích cũng cho rằng, các nghi thức hầu đồng này cực kỳ linh thiêng, có sự kết nối năng lượng vô hình từ chính các vị Thánh được thỉnh về thượng đồng.
Nét đặc sắc khi hầu nhà Trần là phép lên đai thượng, xiên lình, lấy dấu mặn. Đức ông khi thượng đồng xiên lình hai tai và hai lình quân; Tứ vị vương tử ngự đồng lên đai thượng, xiên lình; Vương cô đệ nhị về đồng mang theo cờ kiếm, lấy dấu mặn, Đức ông về chứng.
Nghi thức xiên lình trong giá hầu Trần triều.
Dấu mặn dùng để chữa bệnh, trị tà, chữa điên, trấn yểm....theo quan niệm dân gian, thường là trấn yểm cho Đền to phủ lớn, trấn những vùng long mạch lớn, nếu dùng máu Thánh để trấn thì khó mà phá được. Phép lên đai thượng, xiên lình, lấy dấu mặn thường chỉ những người "căn cao nặng" mới hầu được, vì khi lên đai thượng hai người đứng hai bên kéo dây thít chặt vào cổ, mắt ngầu đỏ lộn tròng, mặt hổ phù, nhiều người không phải căn cao mà lên đai thượng chết ngay trên sập hầu.
Hiện nay có nhiều quan điểm cho rằng chỉ Đức ông Đệ Tam mới lên đai thượng vì giống gông xiềng khi bị oan, tuy vậy ý nghĩa thực sự của lên đai thượng là khi lên đai thượng mặt của người hầu sẽ thành mặt hổ phù thể hiện sự uy linh, thần oai của Thánh, vì vậy không chỉ Đức ông Đệ Tam mà Tứ vị Vương Tử khi ngự đồng làm việc đều lên đai thượng, xiên lình. Xiên lình là hình thức của Sa man giáo, ở Việt Nam xiên lình tượng trưng cho những hiện tượng siêu nhiên, thần thông của bề trên.
"Thánh Ông có lệnh truyền ra
Các quan thủy bộ cùng là chư dinh
Hô vang trấn động Nam thành
Đánh Đông dẹp Bắc tung hoành mọi nơi"
Cho tới hiện nay, hệ thống thờ tự Trần Triều vẫn trải rộng khắp miền Bắc như ở đền Kiếp Bạc, đền Bảo Lộc, đền Cổ Trạch, đền Trần Thương, đền A Sào…
( Bài viết sử dụng hình ảnh của thanh đồng Phủ Thụy- thủ nhang đền Nam Thiên Tứ Thánh (Hương Sơn, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang)
Thực hiện: Phạm Quốc Dũng
Trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới yếu tố bền vững, môi trường đầu tư minh bạch cùng năng lực điều hành tốt là “điểm cộng” giúp Hải Phòng gia tăng sức hấp dẫn với dòng vốn bất động sản.
Chia sẻ
VinFast VF8 2026 sở hữu nhiều nâng cấp chất lượng, nhưng giá bán lại chỉ ngang xe hạng C khiến người dùng “đứng ngồi không yên”.
Chia sẻ
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đã ký ban hành Quyết định công nhận 397 vị là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Chia sẻ
Tại tòa, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khai là Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ. Bà có 4 luật sư bào chữa, song từ chối 2 người và chỉ chấp nhận 2 luật sư còn lại.
Chia sẻ
Sau những thiệt hại nặng nề do dịch tả lợn châu Phi gây ra, hơn 1 tỷ đồng hỗ trợ được trao tới 82 hộ dân xã Hạnh Phúc (tỉnh Lào Cai) không chỉ giúp người chăn nuôi giảm bớt khó khăn trước mắt mà còn tiếp thêm niềm tin, động lực để khôi phục sản xuất, hướng tới chăn nuôi an toàn và bền vững hơn.
Chia sẻ
Hoa hậu Hương Giang có màn xuất hiện ấn tượng tại chương trình khai mạc của cuộc thi nhan sắc MGI All Stars (Miss Grand International All Stars).
Chia sẻ
Nguyễn Du (1765 - 1820), tên tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, sinh ra trong một gia đình danh giá bậc nhất thời Lê - Trịnh.
Chia sẻ
Hội Doanh nhân Cựu chiến binh tỉnh Lào Cai phối hợp với Hội Cựu chiến binh tỉnh và Hội Cựu chiến binh xã Bảo Thắng tổ chức bàn giao, trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà “Nghĩa tình Cựu chiến binh” cho gia đình ông Nguyễn Văn Hiển, hội viên Cựu chiên binh thôn An Tiến, xã Bảo Thắng.
Chia sẻ
Với hơn 48.500 ha lúa được canh tác theo chuẩn phát thải thấp, gần 184.000 tấn CO₂ được cắt giảm qua 3 vụ và hàng nghìn nông dân Đồng bằng sông Cửu Long có thu nhập cải thiện rõ rệt. Tập đoàn PAN cùng thành viên Vinarice đang chứng minh rằng sản xuất lúa gạo bền vững không phải là câu chuyện tương lai, mà là hiện thực có thể đo đếm ngay hôm nay.
Chia sẻ
Tiền vệ Chu Ngọc Nguyễn Lực tiết lộ rằng, khi mới xa nhà để theo đuổi sự nghiệp cầu thủ, anh từng khóc và xin bố mẹ cho phép mình từ bỏ bóng đá.
Chia sẻ
Khởi tố chủ hộ kinh doanh K.W Sneaker vì bán giày giả nhãn hiệu “Nike”, “Adidas”, thu lợi hơn 1 tỷ đồng.
Chia sẻ
Tin mới nhất về El Nino, số liệu đo lường mới nhất đang cho thấy El Nino khả năng cao sẽ xuất hiện sớm ngay tháng 5-tháng 7 năm 2026 và kéo dài đến đầu năm 2027. Do ảnh hưởng của El Nino, nhiều khu vực bao gồm Đông Nam Á có thể khô hạn hơn bình thường, nhiệt độ có xu thế tăng.
Chia sẻ
Người xưa lý giải, cửa chính là "lối vào khí" chính của một ngôi nhà. Nếu nó bị chặn bởi những thứ không tốt, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến vận may của gia đình.
Chia sẻ
Nghi phạm Nguyễn Cao Bằng (45 tuổi, ngụ ấp Nguyễn Rớt, xã Hậu Thạnh, Tây Ninh) bị bắt trên đường trốn chạy để điều tra hành vi giết người liên quan vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng làm 3 người trong một gia đình tử vong.
Chia sẻ
Liên minh châu Âu ngày càng phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ để bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung từ Trung Đông. Kết quả là, Mỹ có thể vượt qua Na Uy, nhà cung cấp lớn nhất, trong năm nay. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng việc quá phụ thuộc vào nhập khẩu từ nước ngoài là nguy hiểm.
Chia sẻ
Ngày 20/5, Trường Đại học Quảng Nam cho biết, thành phố Đà Nẵng sẽ là nơi đăng cai tổ chức kỳ thi Olympic Toán học học sinh và sinh viên toàn quốc năm 2027. Sự kiện quy mô lớn này sẽ chính thức được diễn ra ngay tại không gian học thuật của Trường Đại học Quảng Nam.
Chia sẻ
Thanh niên xuất hiện các triệu chứng đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, kèm theo tình trạng điếc tai trái đột ngột được chẩn đoán nhồi máu não cấp và u nhầy tim.
Chia sẻ
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành các Quyết định về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung lĩnh vực thủy lợi, khuyến nông, thủy sản và kiểm ngư thuộc chức năng quan lý của Bộ, trong đó, nhiều thủ tục hành chính của 3 lĩnh vực trên được phân cấp về địa phương.
Chia sẻ
Nhờ người dân tích cực xây dựng mô hình: “Sức sống từ nhựa tái chế”, "ngôi nhà xanh, ngôi nhà pin"... làng quê ở xã Hương ngải, huyện Thạch Thất cũ, nay là xã Tây Phương (Hà Nội) ngày càng sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn.
Chia sẻ
Trong nhiều năm theo dõi môi trường kinh doanh, kể từ Luật Doanh nghiệp 1999, tôi mới thấy một Thủ tướng xử lý mạnh mẽ các “giấy phép con” đang “làm khó” cho nền kinh tế như vậy.
Chia sẻ
Theo một thương nhân ngành lúa gạo tại Thành phố Hồ Chí Minh, nguồn cung gạo trong nước đang giảm, nhưng động thái áp giá trần đối với gạo nhập khẩu của Philippines gây lo ngại. Do Philippines vẫn là thị trường xuất khẩu gạo chính của Việt Nam, bất kỳ động thái nào của quốc gia Đông Nam Á mua gạo nhiều nhất thế giới này cũng sẽ có tác động.
Chia sẻ
Sáng nay (20/5), cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã có mặt tại trụ sở TAND thành phố Hà Nội để tham gia phiên tòa với tư cách là bị cáo.
Chia sẻ
Trao đổi với PV Báo Dân Việt, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã làm việc với Đoàn Thanh tra tỉnh Lâm Đồng và cung cấp những hồ sơ, văn bản liên quan đến dự án Nhà máy thủy điện La Ngâu nằm trên địa bàn xã Đồng Kho, xã La Dạ (địa phận huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận cũ).
Chia sẻ
Tỷ giá USD/VND hôm nay 20/5 ghi nhận tăng tại kênh ngân hàng. Cùng diễn biến, thị trường chợ đen tăng tới 19 đồng chiều bán lên mức 26.614 đồng.
Chia sẻ
Bộ trưởng Giao thông Vận tải Cuba cho biết do tình trạng khủng hoảng nhiên liệu (thiếu xăng dầu trầm trọng), cơ quan chức năng sẽ giảm mạnh tần suất các chuyến tàu, xe buýt và phà trên khắp cả nước. Các ưu tiên sẽ được dành cho việc vận chuyển thực phẩm, thuốc men, nhiên liệu và hàng xuất khẩu, cũng như việc dỡ hàng nhanh chóng từ tàu tại các cảng.
Chia sẻ
Dịp Phật đản 2570, Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tổ chức rước xá lợi Phật từ chùa Quán Sứ đi qua các tuyến phố trung tâm quanh hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội).
Chia sẻ
CLB CAHN được cho là đang dành sự quan tâm đặc biệt tới tiền đạo người Brazil - Rodrigo Farofa nhằm tăng cường sức mạnh hàng công cho mùa giải mới.
Chia sẻ
Tận dụng các container vận chuyển các tấm pin năng lượng mặt trời từ Trung Quốc, Cuba đang triển khai khu nhà lắp ghép từ container tại Havana. Dự kiến sẽ có khoảng 80 nhà container được trao cho những người đang gặp khó khăn về nhà ở tại Cuba.
Chia sẻ
Hội Nông dân xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang vừa tổ chức Hội nghị tập huấn hướng dẫn cài đặt, kích hoạt và sử dụng nền tảng số Nông dân Việt Nam cho đội ngũ cán bộ Hội cơ sở trên địa bàn.
Chia sẻ
Không chỉ là bài toán quy hoạch hay chỉnh trang đô thị, siêu dự án trục cảnh quan sông Hồng còn đặt ra những thách thức lớn về chống ngập, tái định cư, sinh kế và niềm tin xã hội - những yếu tố được xem là "chìa khóa" quyết định thành bại của dự án.
Chia sẻ
