El Nino dự báo sẽ xuất hiện sớm hơn và kéo dài đến năm 2027, khu vực Đông Nam Á chịu ảnh hưởng như thế nào?

Dự đoán mới về thời điểm El Nino xuất hiện

Cơ quan Dự báo thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) vừa cập nhật số liệu và những dự báo mới nhất về El Nino.

Theo đó, hiện nay, hiện tượng ENSO vẫn đang ở pha trung tính. Tuy nhiên, nhiệt độ bề mặt biển (SST) ở vùng xích đạo đang ở mức xấp xỉ đến cao hơn trung bình trên phần lớn khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương. Cùng với đó, nhiều dấu hiệu khác đang cho thấy El Nino có khả năng cao sẽ sớm xuất hiện trong năm nay.

NOAA dự đoán El Nino có xác suất 82% xuất hiện trong giai đoạn tháng 5 - 7/2026. El Nino có thể kéo dài xuyên suốt mùa đông ở Bắc bán cầu giai đoạn 2026 - 2027 (xác suất 96% trong giai đoạn tháng 12/2026 - 2/2027).

Về cường độ, càng về cuối năm, xác suất El Nino mạnh lên càng gia tăng. Theo đó, từ khoảng tháng 10/2026 đến tháng 2 năm 2026, El Nino có xác suất từ 30-40% mạnh lên thành siêu El Nino, tức El Nino rất mạnh. Khi đó, nhiệt độ nước biển bề mặt tăng cao hơn mức trung bình nhiều năm từ 2 độ C trở lên.

NOAA cũng lưu ý, El Nino mạnh hơn không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc tác động thời tiết và khí hậu sẽ lớn hơn. Tuy nhiên, việc này có thể làm tăng khả năng xảy ra các tác động tiêu cực đó.

Còn theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, mặc dù một số dự báo mô hình cho thấy khả năng El Nino có thể mạnh hơn vào cuối năm, nhưng đến nay vẫn chưa có sự đồng thuận chung hoặc minh chứng đủ tin cậy để đi đến kết luận cuối cùng.

El Nino thường làm thay đổi các hình thái nhiệt độ và lượng mưa trên toàn cầu, làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết và khí hậu cực đoan, dẫn đến gia tăng rủi ro cho các ngành kinh tế.

Tuy nhiên, Tổ chức Khí tượng Thế giới cũng cảnh báo, mỗi hiện tượng El Niño đều có tính chất độc nhất và các tác động không thể chỉ suy diễn từ các sự kiện trong quá khứ. Các dự báo theo mùa là vô cùng quan trọng để định hướng cho các hành động chuẩn bị sẵn sàng, đặc biệt là trong các ngành nhạy cảm với khí hậu như nông nghiệp, quản lý tài nguyên nước, năng lượng và y tế.

Do ảnh hưởng của El Nino, trên thế giới, một số khu vực có thể chuyển sang ẩm ướt hơn bình thường với lượng mưa cao hơn trung bình như: Tây Á, các khu vực thuộc Tây Bắc Nam Mỹ, Bắc và trung tâm Mexico, vùng Xích đạo Bắc Thái Bình Dương.

Một số khu vực có thể khô hạn hơn bình thường với lượng mưa thấp hơn trung bình như: Nam và Đông Nam Á, Lục địa Biển (Maritime Continent), các khu vực thuộc Úc, vùng cực Bắc Nam Mỹ, Trung Mỹ và vùng Caribe, vùng Xích đạo Nam Thái Bình Dương.

Nhiệt độ tăng cao hơn bình thường trên diện rộng rất có thể xảy ra. Đây là vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt là ở Tây Phi và vùng Sahel, Nam Á, vùng phía Bắc của Nam Mỹ và Trung Mỹ, trùng hợp với thời kỳ nóng nhất (hoặc một phần) trong năm.

El Nino có thể ảnh hưởng như thế nào đến Việt Nam?

Nhận định về ảnh hưởng của El Nino, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Trong điều kiện El Nino, ở hầu hết các vùng của Việt Nam, nhiệt độ các tháng có xu thế cao hơn trung bình. Nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn, khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối.

Hoạt động của bão/áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều nhưng tiềm ẩn khả năng có những tính chất dị thường hơn, cả về cường độ và quỹ đạo.

Điều đáng lưu ý là El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước với mức phổ biến từ 25-50%. Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt, trong các tháng mùa khô năm 2026.

Cơ quan khí tượng thủy văn cảnh báo, các địa phương cần đề phòng tình trạng ít mưa dẫn đến tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2027 trên phạm vi toàn quốc. Ví dụ dễ hình dung nhất về tác động của El Nino đã gây ra các đợt hạn mặn kỷ lục ở khu vực phía nam vào năm 2015/2016 và 2019/2020.

×