Lễ Then của các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở miền núi phía Bắc Việt Nam: Đi từ Mường Đất lên Mường Trời
Then là một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, tâm linh lâu đời của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái miền núi phía Bắc Việt Nam. Đây cũng là một loại hình diễn xướng dân gian tổng hợp, phản ánh mọi khía cạnh của cuộc sống, từ niềm vui, nỗi buồn đến những ước vọng, hoài bão, hướng tới những điều bình an, tốt đẹp.
Lễ Then: Đi từ Mường Đất lên Mường Trời
Then là một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, tâm linh lâu đời của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở miền núi phía Bắc Việt Nam. Đây cũng là một loại hình diễn xướng dân gian tổng hợp, phản ánh mọi khía cạnh của cuộc sống, từ niềm vui, nỗi buồn đến những ước vọng, hoài bão, hướng tới những điều bình an, tốt đẹp.
Lễ Then phản ánh các quan niệm về con người, thế giới tự nhiên và vũ trụ của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái...
Các lễ Then diễn tả hành trình Thầy Then (là các Ông Then, Bà Then) đi từ Mường Đất lên Mường Trời, dâng lễ vật và cầu mong những điều tốt đẹp nhất cho người dân trong đời sống, sản xuất, sức khỏe...
Clip: Lễ Then-nghi lễ đặc biệt của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.
Khi các Thầy Then cất tiếng hát, gảy tính tẩu là khởi đầu cuộc hành trình. Tùy theo mục đích mà Thầy Then sẽ bày mâm lễ và đọc lời khấn trước bàn thờ Then những vị thần bản địa khác nhau.
Thầy Then thường sử dụng các đồ vật như: Kiếm trừ tà, thanh âm dương, chuông... để thực hiện lễ Then tại nhà tín chủ, ở ngoài trời hoặc tại bàn thờ Then ở nhà Thầy Then. Thầy Then mặc lễ phục vừa hát tiếng dân tộc mình, vừa gảy tính tẩu, xóc chùm xóc nhạc, phất quạt; có buổi lễ còn có tốp nữ múa phụ họa.
Với quan niệm, tiếng đàn tính là tiếng hát của thần tiên, nên tại lễ Then, cây đàn tính là nhạc cụ không thể thiếu.
Với trang phục thiên về sắc đỏ và vàng, người ta tin rằng, có thể thông thương vói Trời - Đất bằng những trang phục đặc biệt.
Thực hành Then luôn luôn được trao truyền bằng truyền khẩu khi thực hành nghi lễ Then, thể hiện sự kế tục giữa các thế hệ. Các thầy Then đóng vai trò chính yếu trong việc chuyển giao kỹ năng, bí quyết liên quan, một số thầy Then thực hiện khoảng 200 nghi lễ Then một năm.
Những điều kỳ bí của Lễ Then
Các nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc cho biết, đến nay, nguồn gốc của Then vẫn là một ẩn số. Tuy nhiên, căn cứ vào dấu vết của Then, có thể thấy đây là loại hình thực hành tín ngưỡng đã có từ lâu đời.
Trong quan niệm dân gian, "Then" có nghĩa là "Thiên", tức là "Trời", vì thế "Then" được coi là điệu hát của thần tiên truyền lại.
Clip: Hát then -Co Lùng hua bán. Sáng tác- Triệu Đường, trình bày: Hoàng Thửu. Nguồn: Bình Lưu TV.
Cùng với việc thực hành nghi lễ, các thầy Then đã kể những câu chuyện Then, phản ánh mọi mặt từ đời sống vật chất đến đời sống tinh thần, từ lịch sử đến các tập tục sinh hoạt của đồng bào các dân tộc.
Tại đây, nhiều nghi lễ cổ cũng đã được thực hành, thể hiện văn hóa đậm chất nguyên thủy của một số đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi phía Bắc Việt Nam.
Nghi lễ nhập đồng cũng được thể hiện trong lễ Then.
Có thể nói, Then là sản phẩm sáng tạo của rất nhiều thế hệ và đã trở thành sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng không thể thiếu của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Thái.
Trải qua những thăng trầm của lịch sử, thậm chí một thời gian dài Then bị cấm thực hành bởi quan niệm đây là hoạt động mê tín dị đoan, song các nghi lễ gắn với Then vẫn luôn có sức sống mãnh liệt trong đời sống của đồng bào, đồng thời cũng là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở các tỉnh miền núi phía Bắc.
Hiện nay, thực hành Then đang được nhiều địa phương các tỉnh miền núi phía Bắc phục dựng, phát triển, nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số và đáp ứng đời sống tinh thần của người dân địa phương...
Đối với đồng bào các dân tộc thiểu số Tày, Nùng, Thái...Then là một kho tàng quý báu, chứa đựng trong đó những giá trị văn học nghệ thuật ngàn đời của ông cha. Then là một không gian văn hóa tộc người, tác phẩm văn học nghệ thuật dân gian đa dạng, vừa phản ánh, mô tả, vừa gửi gắm nhắn nhủ tâm sự trong cuộc sống của thế hệ tiền nhân...
ĐT Việt Nam sau khi giành chiến thắng thuyết phục 3-0 trước ĐT Indonesia đã hoàn toàn chiếm thế chủ động tại bảng A ASEAN Cup 2026 và nhiều khả năng có thể tung ra những thay đổi nhân sự khi gặp ĐT Campuchia.
Sáng 6/8, tại trụ sở Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo An ninh mạng quốc gia chủ trì Lễ Mít tinh kỷ niệm ngày An ninh mạng Việt Nam.
Chia sẻ với các đại biểu trước buổi thảo luận ở tổ và Quốc hội cho ý kiến về việc công nhận tỉnh Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc trung ương, Bí thư Quảng Ninh ông Quản Minh Cường cho biết, ông luôn đau đáu, trăn trở với câu hỏi của người dân sẽ hưởng lợi gì khi tỉnh lên thành phố và làm gì để phát triển địa phương xứng danh với danh xưng ấy.
470 tấn gạo sản xuất từ giống lúa OM5451 đã được một doanh nghiệp Việt Nam trao cho đại diện doanh nghiệp Cuba, đánh dấu kết quả của vụ sản xuất quy mô lớn đầu tiên trong khuôn khổ dự án chung về sản xuất lúa gạo “TBAgri kết nối Việt Nam-Cuba".
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố Hà Quang Phước, 74 tuổi, và Bùi Thị Tiết, 38 tuổi, với cáo buộc sản xuất, buôn bán thuốc Đông y giả bằng cách trộn thuốc giảm đau, kháng viêm tân dược vào dược liệu rồi đóng gói, dán nhãn "Đông y gia truyền" để bán cho người bệnh.
175 người hoạt động không chuyên trách cấp xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng (gồm địa phận tỉnh Hải Dương) được tiếp nhận, thực hiện hợp đồng lao động, ưu tiên đội ngũ có năng lực, kinh nghiệm.
Đây là mục tiêu mà Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm đặt ra và yêu cầu các cấp, ngành và đơn vị trực thuộc khẩn trương hoàn thành xây dựng đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm lọc hoá dầu và Năng lượng quốc gia, KKT Dung Quất.
TP.HCM đặt mục tiêu kiểm tra tối thiểu 60% cơ sở kinh doanh dịch vụ, tăng cường phát hiện, xử lý vi phạm và ngăn chặn phát sinh các điểm nóng về tệ nạn mại dâm.
Nhóm thanh niên ăn trái cây rồi ném hạt chôm chôm từ cầu dân sinh xuống tuyến cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết gây mất an toàn cho các xe di chuyển bị xử lý.
Tài chính xanh không chỉ là một sản phẩm phụ đã trở thành “hệ điều hành” trong các hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC).
Mưa lớn khiến nước từ các khe suối dâng cao, bùn đất tràn về đe dọa nhiều khu dân cư, các lực lượng chức năng tỉnh Sơn La đã xuyên đêm hỗ trợ hàng trăm người dân cùng tài sản, vật nuôi di dời đến nơi an toàn.
Sáng 6/8, tại tổ thảo luận góp ý kiến của đại biểu Quốc hội về Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Như So cho rằng: Việc đầu tư tuyến đường Vành đai 5 là vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên cần xem xét lại quy định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư toàn tuyến một lần theo quy mô quy hoạch... để tránh đất bị bỏ hoang, đẩy rủi ro về phía người dân.
Sau sắp xếp trường học năm 2026, xã Đại Thanh (Hà Nội) giảm từ 20 trường công lập xuống còn 8, cắt giảm 60% đầu mối quản lý, phường Hà Đông dự kiến giảm từ 41 xuống 21 trường, còn phường Yên Hòa tổ chức lại 16 trường thành 8 trường.
Ngay sau khi Chỉ thị số 16-CT/TU được ban hành, Đảng ủy Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng đã đề ra 5 nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo chuyển biến trong phân loại rác tại nguồn, từ mở rộng diện bao phủ đến siết chặt quy trình thu gom, vận chuyển và xử lý.
Trong năm 2026, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ một danh mục có thể định hình lại cục diện khu vực doanh nghiệp nhà nước trong nhiều năm tới: Danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn.
Chu kỳ mới đang đặt lại những tiêu chuẩn cạnh tranh của thị trường bất động sản. Dòng vốn được chọn lọc, người mua thận trọng hơn và nhu cầu thực ngày càng rõ nét. Lợi thế của doanh nghiệp vì thế không chỉ nằm ở quỹ đất hay quy mô, mà ở năng lực tạo ra những sản phẩm có giá trị thực và bền vững.
Chỉ sau hơn 1 giờ bùng phát, vụ cháy lớn tại chợ Biên Hòa (phường Trấn Biên, TP.Đồng Nai) đã để lại khung cảnh tan hoang. Sáng 6/8, hiện trường vẫn bị phong tỏa để phục vụ khám nghiệm. Nhiều tiểu thương đứng lặng nhìn những dãy ki-ốt cháy đen, mái tôn đổ sập, cửa cuốn biến dạng. Tài sản tích góp nhiều năm phút chốc thành tro.
Danh sách 64 xã, phường của tỉnh Cà Mau (gồm địa phận Bạc Liêu cũ) có thể không phải xây dựng phương án sáp nhập xã phường lần thứ 2. Qua đối chiếu với quy định tại Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tại thời điểm thành lập tỉnh, 100% xã, phường của tỉnh Cà Mau đều đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên tối thiểu, quy mô dân số tối thiểu.
Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đã bổ nhiệm 4 “vị tướng tấn công” vào các cương vị mới. Đây là những chỉ huy đã thể hiện năng lực nổi bật trong các chiến dịch tiến công và những trận đánh then chốt của chiến dịch quân sự đặc biệt - nhà phân tích quân sự Alexey Leonkov cho biết trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Sputnik.
Theo tờ trình của Chính phủ, đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô dài khoảng 349km, dự kiến đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 290.000 tỷ đồng.
HĐND TP Đà Nẵng thông qua chủ trương đầu tư Dự án Bến cảng Liên Chiểu - phần cơ sở hạ tầng dùng chung còn lại với tổng vốn hơn 6.209 tỷ đồng, tạo cơ sở hoàn thiện hạ tầng cảng biển, phát triển logistics và mở rộng không gian tăng trưởng của thành phố giai đoạn 2026-2030.
Ngành ngân hàng đang bước từ kỷ nguyên số hóa sang kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở quy mô đầu tư công nghệ mà phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, năng lực quản trị và niềm tin của khách hàng.
UBND tỉnh Ninh Bình ban hành đề án phát triển quỹ đất giai đoạn 2026 - 2030 quy mô khoảng 11.604 ha. Địa phương kỳ vọng thu gần 318.300 tỷ đồng tiền sử dụng đất, tạo nguồn lực đầu tư hạ tầng, mở rộng đô thị và thu hút các nhà đầu tư chiến lược.
Liên quan đến vụ cháy căn nhà trên đường Nguyễn Văn Đậu, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM, cơ quan chức năng xác định, 2 nạn nhân được đưa đi cấp cứu nhưng đã tử vong sau đó.
Bộ Công an tán thành phương án hạn chế đến mức thấp nhất trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ; trong khi đó đa số ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội lựa chọn phương án quy định không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ.
Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội chỉ ra nhiều dự án nhà ở xã hội khởi công khi chưa đủ điều kiện, có nơi để "làm hình ảnh"; đồng thời xuất hiện tình trạng "đùn đẩy" xác nhận hồ sơ, khiến người thu nhập thấp khó tiếp cận.
Tin bão mới nhất, cơ quan khí tượng cho biết bão số 3 Kujira đã di chuyển ra ngoài biển Đông và sẽ suy yếu thành áp thấp; Thái Bình Dương xuất hiện thêm một cơn bão mới, có tên Chan-hom.