Mạnh dạn đầu tư, chấp nhận rủi ro để bứt phá công nghệ chiến lược

Sáng 20/4, chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng đây là vấn đề hệ trọng, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh, tự chủ công nghệ và mục tiêu tăng trưởng của đất nước trong giai đoạn mới.

Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, việc triển khai Quyết định 1131/QĐ-TTg đã bước đầu hình thành khung khổ pháp lý, định hướng phát triển và hệ sinh thái công nghệ chiến lược tương đối rõ nét.

Danh mục công nghệ chiến lược được xây dựng theo hai nhóm: Nhóm công nghệ đã có thị trường, tác động trực tiếp đến các ngành kinh tế trọng điểm; và nhóm công nghệ nền tảng, công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, đồng thời phục vụ bảo đảm tự chủ trong các lĩnh vực chiến lược như lượng tử, bán dẫn, vệ tinh nhỏ, UAV hay lò phản ứng hạt nhân nhỏ.

Nguồn lực cho khoa học công nghệ thời gian qua tiếp tục được tăng cường với hàng chục nghìn tỷ đồng được bố trí. Một số kết quả bước đầu đã xuất hiện, như phát triển trợ lý ảo chuyên ngành, truy xuất nguồn gốc nông sản bằng blockchain, từng bước hình thành các trung tâm nghiên cứu trọng điểm về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng mới.

Năng lực làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước cũng ghi nhận chuyển biến tích cực. Cụ thể, nghiên cứu và phát triển một số công nghệ nền tảng trong lĩnh vực lượng tử; tỉ lệ nội địa hóa trên 50% trong lĩnh vực AI Camera và giám sát thông minh; Viettel đã làm chủ khoảng 85% công nghệ lõi trong mạng 5G; nghiên cứu, phát triển và triển khai các hệ thống robot tự hành phục vụ logistics và sản xuất công nghiệp; làm chủ khoảng 70% công nghệ lõi về thiết bị bay không người lái (UAV); từng bước làm chủ công nghệ lõi về xử lý ngôn ngữ tự nhiên, hạ tầng số…

Tuy nhiên, các kết quả này mới ở giai đoạn khởi đầu, các thành phần của hệ sinh thái còn rời rạc, chưa hình thành được mô hình phát triển công nghệ chiến lược thống nhất ở quy mô quốc gia. Quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn và rào cản liên quan hành lang pháp lý và tiêu chí hướng dẫn; cơ chế tài chính và đầu tư, nguồn nhân lực và hạ tầng nghiên cứu; năng lực doanh nghiệp…

Sau khi nghe các đơn vị báo cáo, phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn phát triển mới, là động lực cho tăng trưởng kinh tế-xã hội.

Thời gian qua, các bộ, ngành đã tích cực triển khai việc rà soát để đề xuất sửa đổi, bổ sung công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025.

Hoạt động này nhằm thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tại phiên họp chuyên đề về công nghệ chiến lược của Thường trực Ban Chỉ đạo. Các cấp, ngành vào cuộc quyết liệt và đạt kết quả bước đầu.

Nhưng còn nhiều khó khăn, thách thức; nếu không đột phá, quyết liệt thì không hoàn thành nhiệm vụ; đặc biệt mục tiêu tăng trưởng hai con số phụ thuộc rất nhiều vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc phát triển CNCL gắn với sự phát triển của đất nước là vấn đề hệ trọng; do đó các bộ, ngành phải vào cuộc; phải mạnh dạn đầu tư, chấp nhận rủi ro, tận dụng lợi thế "đi sau" để đi tắt, đón đầu.

Phó Thủ tướng yêu cầu trong tháng 4/2026 phải thành lập Tổ công tác liên ngành, hoàn thiện và ban hành danh mục công nghệ chiến lược, sau đó các bộ, ngành triển khai ngay nhiệm vụ và đề xuất nguồn lực thực hiện.

Cùng với hoàn thiện danh mục, các bộ, ngành liên quan được giao đẩy mạnh đào tạo nhân lực, tháo gỡ cơ chế tài chính, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và nghiên cứu lồng ghép nội dung phát triển công nghệ chiến lược vào các luật, chương trình trọng điểm.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, phát triển công nghệ chiến lược không chỉ là nhiệm vụ của riêng một ngành, mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống, với tinh thần hành động quyết liệt, rõ trách nhiệm, có trọng tâm, trọng điểm để tạo nền tảng mới cho phát triển nhanh và bền vững.

×