Thủ đoạn "phù phép" rau trôi nổi vào bữa ăn học đường: Vai trò "rửa nguồn" rau của Hợp tác xã (Video 3).

Như thông tin ở kỳ trước, chiếc xe ô tô tải khoảng 5 tấn BKS 29H – 48697 đều đặn chở về Công ty Liên Anh những kiện rau lớn như bắp cải, su hào, cà rốt, súp lơ, cải chíp, cải ngọt, cải thảo, hành tây, ớt chuông đỏ, ớt chuông xanh… Nhiều kiện còn nguyên băng dính dòng chữ Trung Quốc.

Trong quá trình điều tra, PV không ít lần dò hỏi hóa đơn chứng từ, truy xuất cho số rau, nhưng hết lần này lượt khác, nhiều tiểu thương tại chợ rau Vân Nội từ chối.

Sau thời gian làm thân, đeo bám, một đầu mối tên H. chuyên bán hàng bắp cải, cà rốt, hành tây nói thẳng, đây là rau của Trung Quốc, nếu muốn hóa đơn chứng từ phải mối qua một bên khác.

Tem nhà Liên Anh.

H hạ giọng, tiết lộ: “Anh muốn rau loại gì cũng có, cần giấy tờ chứng minh nguồn gốc thì phải qua Hợp tác xã. Ở đấy lúc nào cũng đủ”.

Khi biết chúng tôi muốn lấy vài tạ, với nhiều chủng loại rau khác nhau, H khuyên, nên đặt qua HTX, bởi họ gom được từ chợ, chứng minh được nguồn gốc nhưng “giá nhỉnh hơn một tí”.

“Ví dụ, cà rốt nay chợ bán 6.500 đồng/kg thì qua HTX thêm một giá, nhưng đổi lại có giấy tờ, hóa đơn, chứng minh nguồn gốc… kiểu thế”, H chốt.

H cho chúng tôi số điện thoại một HTX trên địa bàn huyện Đông Anh cũ, thế nhưng khi liên hệ, do không có đầu mối uy tín, bên HTX liền từ chối gặp sau 3 lần gọi điện.

Không riêng H, một số tiểu thương cũng chỉ chúng tôi cách tương tự, còn rau ở chợ, cùng lắm chỉ có hóa đơn viết tay, việc truy xuất nguồn gốc, an toàn, VietGAP rất khó.

Câu chuyện trên rất đúng với thông tin từ Liên - Giám đốc Công ty Liên Anh rỉ tai với phóng viên trước đó, rằng: “Nếu là hàng Trung, sẽ liên kết với HTX để lo đủ giấy tờ”.

Từ những hồ sơ tại Công ty Liên Anh, chúng tôi đặt nhiều dấu hỏi về mối quan hệ giữa vợ chồng Luận Giang và “Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Đông Cao (HTX Đông Cao – PV)”. Bởi hóa đơn, giấy tờ đều liên quan đến đơn vị này.

Hồ sơ năng lực của Công ty Liên Anh có cả hợp đồng mua bán và liên kết với HTX dịch vụ tổng hợp Đông Cao kèm nhiều giấy tờ chứng nhận của đơn vị này.

Nhiều ngày ngược xuôi, PV ghi nhận đầy đủ việc gom hàng tại Chợ rau an toàn Vân Nội xã Phúc Thịnh (TP Hà Nội) của vợ chồng Luận Giang. Trong vai khách hàng cần đặt mua rau số lượng lớn, chúng tôi tiếp cận cặp vợ chồng trên.

Vợ chồng Giang Luận giao rau tại Liên Anh

Sau nhiều lần liên hệ, cặp vợ chồng đồng ý gặp và dẫn thẳng PV đến Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Đông Cao (xã Mê Linh, TP Hà Nội).

Theo hồ sơ, HTX Đông Cao do ông Đàm Văn Đua (SN 1978) làm Chủ tịch Hội đồng quản trị, ông Nguyễn Văn Long - Phó Giám đốc Quản lý kinh doanh cùng 2 Phó GĐ khác.

HTX được giới thiệu đủ điều kiện an toàn, giấy tờ chuẩn chỉ và có diện tích rau đạt chuẩn VietGAP 4,99 ha cùng nhiều sản phẩm OCOP.

Tại trụ sở HTX, ông Nguyễn Văn Long - Phó Giám đốc khẳng định, nhà Luận Giang là thành viên của hợp tác xã, nhiều loại hàng hóa họ đưa ra thị trường đứng tên HTX Đông Cao.

Cổng HTX Đông Cao

Bà Luận, người giao rau cho biết, nếu ký hợp tác thì ký với HTX, bởi HTX chịu trách nhiệm chứ không phải cá nhân.

Trong câu chuyện, vị Phó Giám đốc cho biết: “Vợ chồng Luận Giang có vai trò cung cấp các mặt hàng, còn bên HTX lo giấy tờ sổ sách”.

Một lần khác, ông Long cho biết, HTX góp vốn với vợ chồng Luận Giang để nhập hàng giao cho khách. Nhiệm vụ của bà Luận, ông Giang là đi gom hàng, giao hàng...

Phóng viên thắc mắc việc kiểm soát và ăn chia thế nào?

Ông Long cười: “Anh phải nắm đằng chuôi chứ, không báo hàng thì lúc ký xác nhận anh không ký cho”.

Có thể thấy, bà Luận, ông Giang được coi là nhà cung cấp, nhiều loại rau được vợ chồng này gom ngoài chợ, nhưng sau đó ghi nguồn gốc từ Hợp tác xã Đông Cao, rồi đưa vào Công ty Liên Anh.

Câu chuyện dần sáng tỏ khi HTX dịch vụ tổng hợp Đông Cao nhận “lo” giấy tờ sổ sách.

Để rõ các mánh khóe, một nhóm phóng viên khác tiếp tục làm việc lãnh đạo HTX này trong vai khách hàng với lý do tìm nguồn cung ổn định, sạch cho bếp ăn tập thể.

Tại đây, chúng tôi được ông Đàm Đua và ông Long trực tiếp trao đổi.

Đưa tập hồ sơ về Đông Cao, hai vị lãnh đạo tự tin: “HTX có hơn 200 hộ viên, và khoảng 50 - 60 tiểu thương. Nhiều siêu thị, nhà hàng bếp ăn lấy từ đây. 20 mặt hàng rau củ là điểm mạnh của địa phương”. Dứt câu, ông Nguyễn Văn Long - Phó Giám đốc Quản lý kinh doanh liệt kê cho chúng tôi nào cải, nào cà rốt, bắp cải, đậu, rau ăn lá…

Người này nhiều lần khẳng định, số lượng không bị khống chế, bao nhiêu cũng có, nếu không sơ chế thì HTX vận chuyển tận kho xưởng.

Về nguồn gốc xuất xứ, vị Phó Giám đốc bảo, nhiều mặt hàng mùa này không có thì HTX liên hệ Hòa Bình, Mộc Châu để lấy.

Một lúc sau, nhận thấy chúng tôi là đơn vị có tiềm năng, lãnh đạo HTX bật mí với lý do “làm ăn lâu dài, phải nói thật”.

Với những loại rau trái mùa như cải thảo, cà rốt…, HTX sẽ “lồng ghép” bằng rau Trung Quốc. Điều quan trọng, ông nhấn mạnh, khách hàng vẫn yên tâm bởi HTX sẽ cung cấp đầy đủ hóa đơn, giấy tờ truy xuất nguồn gốc, giấy tờ nhập hàng.

“Như mùa này gần như phải lấy bên Tàu, cải thảo và một số dòng đậu đũa nhập bên ấy (Trung Quốc – PV) là nhiều. Nhưng Tàu thì vẫn không sao cả, ngon lành, đẹp, 100%, nhiều lúc là nó đẹp hơn ở mình trồng”, Long nói.

Phóng viên Dân Việt gặp ông Đàm Văn Đua - Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Đông Cao

Ông Đua thêm vào: “Hiện tại ít rau, một số không trồng nổi nên phải nhập ngoài về”.

Chúng tôi lo lắng khi lấy rau Trung Quốc sẽ dễ bị phát hiện. Long chỉ: “Mua hàng Trung xong thì bóc ra giành, túi bóng hoặc thùng xốp… Sau đó có tem mác của HTX”.

Vị Phó Giám đốc khẳng định chắc nịch: “Hàng Tàu mà test (kiểm nghiệm - PV) an toàn luôn. Nhiều nơi họ thử rồi, đi kiểm tra vẫn ngon lành. Hàng Trung đẹp, nhiều lúc thoáng đi một chút, có lỗi gì Hợp tác xã chịu trách nhiệm”.

Không chỉ dừng lại ở việc hợp thức hóa rau ngoài, ông Đàm Văn Đua - Giám đốc HTX còn nói rõ “chiêu thức” đối phó khi có kiểm tra thực tế diện tích trồng. Lúc đó, chỉ cần giải thích là hàng được thu mua từ đúng vụ nhưng để kho lạnh 5 đến 7 tháng.

Ông Đàm Văn Đua tự tin giới thiệu vùng trồng “đang có mùa cà rốt, cải”, nhưng khi dẫn tận nơi, trước mắt chúng tôi chỉ là khoảng đất trống, tuyệt nhiên chẳng thấy lấy một cây cà rốt, cải thảo. Trên vùng trồng rộng lớn, chỉ có đôi luống rau cải.

Sau cuộc gặp, chúng tôi còn bất ngờ hơn về cách phù phép rau tại HTX này.

Long chỉ: Cải ngồng, cải chíp, anh gửi danh sách các hộ dân, em cứ điền tên vào phiếu nguồn gốc.

PV: Thế cà rốt, khoai tây điền thế nào?

Long: Đành phải chống cháy thôi. Nghĩa là HTX sẽ xuất hóa đơn và chịu trách nhiệm về cái đó.

PV: Anh ghi rõ hộ dân, em mới điền được chứ?

Long: Cái đấy làm gì có hộ dân. Anh gửi danh sách, em thích điền tên ai em điền. Anh chịu trách nhiệm được. Mùa này khoai tây, cà rốt làm gì có hộ dân nào sản xuất.

Cánh đồng Đông Cao

Đến đây, quy trình “phù phép” rau trôi nổi, thậm chí rau nhập từ Trung Quốc, đã hiện rõ. Từ những thương lái, nhà cung cấp lấy hàng ở chợ đầu mối, qua “lá bùa hộ mệnh” mang tên hợp tác xã, rồi tới khâu sơ chế, đóng gói trong Công ty Liên Anh, cả “núi” rau không rõ nguồn gốc bỗng được khoác lên mình nguồn gốc, vùng trồng VietGAP, “rau an toàn”.

Công ty Liên Anh cứ thế lấy rau, nguồn gốc ghi rõ HTX Đông Cao, hộ nông dân Thuận Chanh (HTX nông nghiệp Tiền Lệ) rồi với tập hồ sơ giới thiệu, tem nhãn QR, nhiều loại rau củ hóa thân thành hàng sạch, hàng an toàn, đầy đủ truy xuất, đường đường chính chính vào bếp ăn trường học, siêu thị, nhà hàng.


QR code dòng sự kiện Phù phép rau trôi nổi vào bữa ăn học đường