Vì sao nói Nam Tống diệt vong cũng không oan?

Vì sao nói Nam Tống diệt vong cũng không oan?

Vị Trong lịch sử Trung Hoa, Nam Tống diệt vong luôn để lại nhiều tiếc nuối. Không ít người cho rằng đây là một triều đại sở hữu nền kinh tế phồn hoa, văn hóa rực rỡ, thương mại phát triển bậc nhất thời trung đại. Nhưng nếu nhìn lại toàn bộ quá trình tồn tại của Nam Tống, từ chính trị, quân sự cho đến năng lực của các đời hoàng đế, người ta sẽ hiểu vì sao nhiều sử gia nhận định rằng: Nam Tống mất nước thật ra cũng không oan.

Sau biến cố Tĩnh Khang, triều Bắc Tống sụp đổ, Tống Cao Tông Triệu Cấu chạy xuống phương Nam dựng nên triều Nam Tống. Ông là người đặt nền móng cho sự tồn tại của vương triều này, nhưng cũng chính là người gieo mầm cho sự suy yếu kéo dài hơn một thế kỷ sau đó.

Triệu Cấu nổi tiếng vì chủ trương cầu hòa với nước Kim bằng mọi giá. Để giữ sự “an ổn” ở Giang Nam, ông trọng dụng Tần Cối, đàn áp phe chủ chiến và gián tiếp đẩy Nhạc Phi vào chỗ chết. Chỉ riêng quyết định ấy đã khiến tinh thần chống ngoại xâm của Nam Tống bị giáng một đòn chí mạng.

Điều đáng nói là Triệu Cấu không phải kiểu bạo quân tàn ác. Ông khá trọng tình nghĩa, đời sống cá nhân cũng có nhiều điểm khiến hậu thế cảm thấy cảm thông. Khi người vợ đầu Hình Bỉnh Ý bị quân Kim bắt đi sau biến cố Tĩnh Khang, Triệu Cấu vẫn giữ ngôi vị Hoàng hậu cho bà suốt mười sáu năm. Nghe tin bà chết ở Ngũ Quốc Thành, ông đau buồn đến mức bãi triều nhiều ngày.

Thậm chí trong sinh hoạt hằng ngày, Triệu Cấu còn nổi tiếng là người biết nghĩ cho cung nhân. Mỗi bữa ăn ông đều dùng đôi đũa sạch gắp riêng thức ăn trước, tránh để người hầu phải ăn đồ thừa. Nhưng tiếc rằng, một vị hoàng đế tốt bụng chưa chắc đã là một vị hoàng đế đủ mạnh để cứu quốc gia.

Sai lầm lớn nhất của Triệu Cấu nằm ở việc quá ham quyền lực và quá sợ chiến tranh. Sau khi truyền ngôi cho con nuôi là Tống Hiếu Tông Triệu Thận, ông vẫn nắm thực quyền suốt hơn hai mươi năm với thân phận Thái thượng hoàng.

Triệu Thận thực ra là một vị vua có chí lớn. Ông từng muốn Bắc phạt, khôi phục Trung Nguyên. Nhưng mọi kế hoạch đều bị Triệu Cấu đè xuống. Thậm chí Triệu Cấu còn nói thẳng: “Đợi ta chết rồi hãy nghĩ đến chuyện Bắc phạt”.

Kết quả là khi Triệu Cấu qua đời ở tuổi 81, Triệu Thận cũng đã ngoài sáu mươi, thời cơ tốt nhất để phục hưng Nam Tống hoàn toàn trôi qua.

Một triều đại nếu chỉ có một minh quân ngắn ngủi là chưa đủ. Điều đáng sợ hơn với Nam Tống là những người kế vị ngày càng yếu kém.

Tống Quang Tông Triệu Đôn là một ví dụ điển hình. Ông sống nhiều năm trong áp lực chính trị, bị Hoàng hậu Lý Phượng Nương thao túng, cuối cùng trở nên đa nghi, tinh thần bất ổn. Quan hệ giữa ông và phụ hoàng Triệu Thận cũng cực kỳ tệ hại, đến mức khi cha mất còn lấy cớ bệnh để không dự tang lễ.

Một vị hoàng đế bất hiếu, tâm lý bất ổn, bị hậu cung thao túng thì khó lòng điều hành được đất nước. Chỉ sau vài năm trị vì, Triệu Đôn phải nhường ngôi cho con trai là Tống Ninh Tông Triệu Khoách.

Nhưng Triệu Khoách còn tệ hơn.

Ông vốn nổi tiếng đầu óc chậm chạp, khả năng xử lý chính sự yếu kém. Có giai thoại kể rằng thầy dạy phải làm sẵn “mẫu phê tấu chương” để ông chép theo. Kết quả là mọi tấu sớ bất kể nội dung gì cũng chỉ được phê đúng một chữ: “Khả”.

Ngay cả chuyện ăn uống hằng ngày, Triệu Khoách cũng phải nhờ người nhắc nhở vì trí nhớ quá kém. Dù sức khỏe và trí lực đều không phù hợp làm vua, ông vẫn tại vị tới ba mươi năm.

Đó là giai đoạn người Mông Cổ dưới sự lãnh đạo của Thành Cát Tư Hãn quật khởi mạnh mẽ ở phương Bắc. Nhưng triều đình Nam Tống gần như không có bất kỳ chiến lược dài hạn nào để đối phó.

Sau Triệu Khoách, ngai vàng tiếp tục rơi vào tay Tống Lý Tông Triệu Quân. Đây là vị vua nổi tiếng với quyết định “liên Mông diệt Kim”.

Thoạt nhìn, đây là nước cờ khôn ngoan, nhưng thực tế lại là một sai lầm chiến lược tai hại. Nhà Kim bị tiêu diệt, nhưng Nam Tống đổi lại chỉ nhận được vài tòa thành hoang bị quân Mông Cổ cướp phá sạch sẽ. Trong khi đó, đối thủ nguy hiểm hơn gấp nhiều lần lại xuất hiện ngay sát biên giới.

Có thể nói, Nam Tống đã tự tay mở cửa cho một đế quốc còn đáng sợ hơn tiến vào Trung Nguyên.

Về cuối đời, Triệu Quân lại chìm đắm trong tửu sắc. Ông sủng ái kỹ nữ Đường An An, bỏ bê triều chính, thậm chí còn tự tin cho rằng mình vẫn giỏi hơn Đường Huyền Tông dù bị quần thần đem chuyện Đường Minh Hoàng mê Dương Quý Phi ra cảnh tỉnh.

Người kế vị ông là Tống Độ Tông Triệu Kỳ còn khiến tình hình tệ hơn nữa.

Triệu Kỳ nổi tiếng hoang dâm vô độ, chìm trong rượu chè nữ sắc và giao toàn bộ triều chính cho quyền thần Giả Tự Đạo thao túng. Có lúc ngay cả việc hồi cung tránh mưa, ông cũng không dám quyết nếu chưa được Giả Tự Đạo cho phép.

Một hoàng đế nhu nhược đến mức ấy thì triều đình còn hy vọng gì?

Trong lúc Nam Tống ngày càng mục nát, quân Mông Cổ đã phát triển thành đế quốc mạnh nhất thế giới. Đến thời Hốt Tất Liệt, đại quân Mông Cổ tiến sát Lâm An.

Năm 1276, vị hoàng đế cuối cùng của Nam Tống là Tống Cung Đế Triệu Hiển mới chỉ ba tuổi đã phải cùng mẹ và bà đầu hàng quân Nguyên. Vương triều tồn tại 319 năm của nhà Tống chính thức kết thúc.

Nhìn lại lịch sử Nam Tống, điều đáng sợ nhất không phải quân Mông Cổ quá mạnh, mà là triều đình này đã tự đánh mất ý chí từ rất sớm.

Từ Triệu Cấu ham cầu an, Triệu Đôn bạc nhược, Triệu Khoách ngu độn, Triệu Quân mê tửu sắc cho tới Triệu Kỳ phó mặc quốc gia cho gian thần, gần như nhiều đời hoàng đế liên tiếp đều không đủ năng lực cứu vãn vận mệnh triều đại.

Một vương triều có thể tồn tại nhờ kinh tế giàu mạnh, nhưng muốn trường tồn vẫn cần ý chí chính trị và những người cầm quyền đủ bản lĩnh.

Nam Tống có tiền bạc, có văn hóa, có sự phồn hoa bậc nhất Đông Á, nhưng lại thiếu những vị vua thật sự đủ quyết đoán để thay đổi thời cuộc.

Vì thế, sự diệt vong của Nam Tống, xét cho cùng, thật sự không phải chuyện quá oan uổng.

×