Một vấn đề "nóng" được nhiều lãnh đạo ngân hàng và doanh nghiệp đề cập tại ĐHĐCĐ 2026

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến hết quý I/2026, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 3,18%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 0,55%. Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vì thế ngày càng nới rộng.

Hệ quả của căng thẳng thanh khoản hệ thống khi huy động không theo kịp cho vay là việc cuộc chạy đua lãi suất "nóng lên từng ngày", cao nhất ghi nhận tại một số ngân hàng thương mại cổ phần lên tới trên 9%/năm (thường áp dụng cho các gói đặc biệt hoặc khoản gửi lớn).

Thống kê trước khi tân Thống đốc nhậm chức, có đến 20 ngân hàng tăng lãi suất huy động trong tháng 3. Thậm chí, có nhiều ngân hàng như VPBank, MB, Sacombank,... điều chỉnh 2-4 lần tăng lãi tiền gửi trong tháng 3.

Lãi suất tăng cao: Ngân hàng thừa nhận áp lực "khủng khiếp"

Tại ĐHĐCĐ thường niên của Ngân hàng VPBank, ông Nguyễn Đức Vinh - Tổng Giám đốc VPBank thừa nhận, lãi suất huy động tăng trong quý vừa qua chủ yếu do áp lực thanh khoản toàn hệ thống. Bên cạnh đó, các quy định mới như yêu cầu về dự trữ bắt buộc cũng khiến chi phí vốn của ngân hàng gia tăng.

Theo lãnh đạo VPBank, xu hướng lãi suất cao có thể kéo dài trong ngắn hạn, trước khi dần hạ nhiệt từ cuối quý II và đầu quý III. Dù vậy, tín hiệu tích cực là các ngân hàng thương mại đã đạt được sự đồng thuận trong việc giảm lãi suất sau các cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhằm tạo điều kiện hạ lãi suất cho vay , hỗ trợ sản xuất kinh doanh”, ông Vinh nhận định.

Lý giải việc VPBank từng tăng lãi suất huy động, ông Vinh cho biết đây là bước đi nhằm đảm bảo thanh khoản trong bối cảnh ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 10 ngày gần đây, VPBank đã hai lần điều chỉnh giảm lãi suất và sẽ tiếp tục linh hoạt theo diễn biến thị trường.

Tương tự, tại Sacombank, ông Phan Đình Tuệ - Thành viên HĐQT Sacombank - cho biết, thanh khoản thị trường trong quý I còn khó khăn, lãi suất đầu vào tăng cao khiến quy mô tổng tài sản ngân hàng suy giảm so với đầu năm.

Tổng tài sản của Sacombank đạt 861.000 tỷ đồng, giảm 57.000 tỷ đồng; tổng huy động đạt 776.000 tỷ đồng, giảm 60.000 tỷ đồng. Trong đó, huy động từ thị trường 1 giảm 18.000 tỷ đồng. Dù vậy, ngân hàng vẫn nỗ lực cân đối nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng, với dư nợ đạt gần 627.000 tỷ đồng, tăng nhẹ nhưng chưa đạt kỳ vọng đề ra.

Căng thẳng thanh khoản hệ thống cũng là vấn đề được Tổng Giám đốc MB Phạm Như Ánh đề cập tại ĐHĐCĐ. Theo ông Ánh, quý I vừa qua là thời gian rất khó khăn cho thị trường, đặc biệt là huy động vốn. Nhiều ngân hàng muốn cho vay không có vốn để cho vay, không huy động được. Và chúng ta cũng phải thận trọng, để nhìn các diễn biến vĩ mô.

Ông Ánh nhận định, NIM năm 2026 của thị trường đang hẹp lại. Lý do là đầu vào huy động tăng, lãi suất có thời điểm lên tới 8-9%/năm. Trong khi đó, đầu ra thì không thể tăng vọt lên mười mấy phần trăm được vì ngân hàng phải chia sẻ với nền kinh tế; đồng thời, khách hàng cũng không chịu được mức lãi cao như vậy.

"Năm 2026, NIM chỉ duy trì và suy giảm hơn so với năm 2025. Đây là xu hướng chung của thị trường", ông Ánh chia sẻ.

Trong khi đó, trước ý kiến của cổ đông về việc thu nhập lãi thuần giảm trong quý 4/2025, bà Ngô Thu Hà - Tổng Giám đốc SHB cho biết, hệ quả của chiến lược mở rộng hệ sinh thái khách hàng, bao gồm doanh nghiệp lớn, SME và khách hàng cá nhân, cùng với việc triển khai các gói tín dụng ưu đãi nhằm mở rộng thị phần.

Giai đoạn cuối năm 2025, ngân hàng triển khai các chương trình hỗ trợ lãi suất nhằm thu hút và phát triển khách hàng, phù hợp với định hướng hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Điều này khiến biên lợi nhuận có thời điểm giảm nhẹ so với các quý trước, tuy nhiên về giá trị tuyệt đối, thu nhập vẫn tăng trưởng.

Dù biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực, SHB vẫn duy trì tăng trưởng nhờ mở rộng tín dụng hợp lý. Tính đến hết quý I, huy động vốn của ngân hàng tăng 4,5%, trong khi tín dụng tăng 2,15%. Các chỉ số thanh khoản tiếp tục được kiểm soát, tạo dư địa cho điều hành lãi suất linh hoạt.

Đánh giá chung cho năm 2026, lãnh đạo SHB cho rằng, mặt bằng lãi suất hiện cơ bản ổn định quanh mức 6%/năm. Trong thời gian tới, lãi suất huy động và cho vay được kỳ vọng duy trì ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế , dù vẫn chịu áp lực từ chi phí vốn và cạnh tranh trong ngành.

Lãi suất neo cao, doanh nghiệp nói gì?

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 của Vinhomes, CEO Vinhomes Nguyễn Thu Hằng đã có những chia sẻ xoay quanh ý kiến của cổ đông về việc lãi suất tăng ảnh hưởng thế nào đến kế hoạch kinh doanh của công ty.

Theo đó, bà Hằng thừa nhận, tác động của việc lãi suất tăng đối với tình hình kinh doanh bất động sản là có, nhưng chủ yếu mang tính ngắn hạn, đặc biệt với nhóm khách hàng sử dụng đòn bẩy tài chính và mang tính đầu cơ cao để kiếm lời ngắn hạn.

So với giai đoạn 2011 – 2013 (gây đóng băng thị trường địa ốc), mức lãi suất hiện nay vẫn chưa phải quá cao.

"Với mức lãi suất này, chúng tôi đánh giá người mua sẽ chậm hơn trong quyết định mua bất động sản nhà ở, nhưng sẽ không làm triệt tiêu nhu cầu. Về phía Vinhomes, chúng tôi luôn chủ động triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính cũng như chia sẻ chi phí tài chính cho khách hàng" bà Hằng nói và cho biết, ngày 18/4 vừa qua, công ty đã công bố gói siêu hỗ trợ lãi suất, khóa trần lãi suất vay ở mức 6%.

Trong bối cảnh lãi suất neo cao, đối với mảng cho vay ký quỹ (margin), Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng cho biết, vấn đề cho vay hay không phụ thuộc vào đầu vào và đầu ra. "Với SSI, đầu vào không phải khó nhưng đầu ra thế nào cho bền vững mới là khó", ông Hưng nói.

Chia sẻ thêm tại đại hội, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Giám đốc Tài chính SSI cho biết, trong 4 - 5 tháng vừa qua, dư nợ cho vay margin tại SSI có thời điểm lên 43.000 tỷ đồng. Trên nhiều yếu tố đánh giá và quản trị rủi ro, SSI đánh giá năm 2026 có thể giải ngân đến 45.000 tỷ đồng, tuy nhiên sẽ khác nhau ở một số thời điểm.

Cũng trả lời chất vấn của cổ đông liên quan đến tham vọng mục tiêu dư nợ cho vay margin ở mức 50.000 tỷ đồng trong bối cảnh lãi suất ở mức cao, ông Nhâm Hà Hải - Tổng Giám đốc VPBankS cho biết, mặt bằng lãi suất trong quý vừa qua dù ở mức cao nhưng nhờ nguồn vốn huy động từ IPO vào cuối năm 2025, công ty có điều kiện duy trì mức lãi suất cạnh tranh so với thị trường.

"Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng ngân hàng năm nay dự kiến chỉ đạt 15% (thấp hơn mức 19% của năm 2025), nhu cầu vay margin từ các cổ đông nắm giữ cổ phiếu niêm yết là rất lớn. Công ty rất tự tin vào khả năng tăng trưởng mảng này", ông Hải nói.

Mặt khác, thanh khoản thị trường thời gian qua vẫn duy trì trên 35.000 tỷ đồng/phiên. Dù khối ngoại bán ròng tỷ USD song thị trường vẫn hấp thụ tương đối tốt. Trong các quý tới, nếu các yếu tố vĩ mô cải thiện, nhu cầu vay margin có thể tiếp tục tăng. Vì vậy, áp lực từ mặt bằng lãi suất cao hiện tại được đánh giá là không quá đáng kể.

Còn tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, Chủ tịch Chứng khoán Tiên Phong (TPS) nhận định, mặt bằng lãi suất thấp khó có thể quay trở lại giai đoạn trước. Năm nay, nếu duy trì trạng thái “tiền rẻ”, dòng tiền sẽ ồ ạt chảy vào tiêu dùng và đầu tư, qua đó đẩy CPI tăng cao và gây áp lực lên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, ông Quân dự báo vẫn có những tín hiệu cho thấy lãi suất có thể dần ổn định hơn trong thời gian tới. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10%, việc thúc đẩy tiêu dùng và khuyến khích dòng vốn đầu tư vào nền kinh tế là cần thiết.

Vì vậy, dưới sự điều hành của Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nhiệm kỳ mới, ông tin rằng chính sách ưu tiên trước mắt sẽ là ổn định mặt bằng lãi suất, dù khó có khả năng quay lại mức thấp như trước đây.

×