Thứ tư, ngày 21/01/2026 11:13 GMT+7

NÓNG: Loài động vật hoang dã chưa từng xuất hiện ngoài Việt Nam, cận cảnh 160 con vọoc mũi hếch đang ở Khau Ca

Mùa Xuân Thứ tư, ngày 21/01/2026 11:13 GMT+7
Cuối năm 2025, tổ chức Fauna Flora International (FFI) phối hợp với Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang, Vườn quốc gia Du Dà – Cao nguyên đá Đồng Văn, xã Minh Sơn, xã Tùng Bá triển khai hoạt động điều tra hiện trạng phân bố và ước tính kích thước quần thể vọoc Mũi Hếch tại khu vực rừng Khau Ca.

Khoảng 160 cá thể voọc mũi hếch quý hiếm mới được ghi nhận tại Tuyên Quang

Qua kết quả điều tra của tổ chức FFI nhằm xác định phạm vi phân bố và hiện trạng quần thể Vọoc mũi hếch (VMH) tại rừng Khau Ca tại thời điểm điều tra năm 2025 để đưa ra các định hướng và chiến lược bảo tồn cho loài. Ảnh: FFI.
Khu vực điều tra tại lâm phần rừng Khau Ca thuộc Vườn Quốc gia Du Dà – Cao nguyên đá Đồng Văn, xã Tùng Bá và xã Minh Sơn, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: FFI.
Nhóm tham gia khảo sát khu vực vùng lõi rừng Khau Ca đã chia thành 20 ô lưới hình vuông kích thước 1.5 x 1.5 km. Trong đó, 7 ô lưới vùng lõi điều tra. Đây là khu vực khẳng định có sinh cảnh sống phù hợp và có ghi nhận dấu vết Vọoc Mũi Hếch trong nhiều năm vừa qua. Ảnh: FFI.
Tham gia đoàn khảo sát có 15 nhóm điều tra (mỗi nhóm ít nhất 2 người) được phân công phụ trách khu vực rừng thuộc mỗi ô lưới trong 10 ngày liên tiếp. Các nhóm điều tra được chia ra ở tại 3 lán trong rừng để đảm bảo việc tiếp cận đến các ô phụ trách được nhanh nhất. Ảnh: FFI.
Các nhóm điều tra trong khu vực ô lưới mình phụ trách trong cùng khoảng thời gian từ 7 giờ sáng đến 4 giờ chiều sử dụng thiết bị hiện đại để tìm kiếm và ghi nhận Vọoc. Nếu ghi nhận được dấu vết Vọoc, các nhóm sẽ giữ liên lạc qua bộ đàm để theo dõi và đánh dấu vị trí Vọoc trên bản đồ. Ảnh: FFI.
Theo kết quả khảo sát cho thấy, đàn phía Bắc đếm được tối thiểu 57 cá thể, đàn phía Nam đếm được tối thiếu 47 cá thể. Số cá thể tối thiểu đã đếm được tại cả hai đàn là 104 cá thể, với ước tính kích thước quần thể hai đàn này từ 104 – 130 cá thể (một số cá thể lần khuất chưa đếm được). Ảnh: FFI.
Ông Chu Xuân Cảnh, Quản lý Dự án bảo tồn Voọc mũi hếch và các loài thực vật nguy cấp tại Hà Giang cho biết, qua kiểm tra, đơn vị phát hiện Voọc mũi hếch trong 6 ngày trên tổng số 10 ngày điều tra.
Kết quả điều tra ghi nhận khoảng 80% kích thước quần thể Vọoc mũi 5 hếch tại Khau Ca. Trong 1 – 2 tháng tới, chúng tôi dự đoán hai đàn lớn sẽ nhập thành một đàn với số lượng khoảng 100-150 cá thể (năm 2023 ghi nhận thời điểm nhập đàn đã đếm được 110 cá thể). Ảnh: FFI.
Kết quả ghi nhận theo từng ngày được tổng hợp giữa các nhóm để thảo luận để vạch ra phạm vi phân bố từng đàn. Dựa theo các đặc điểm nhận dạng như: cá thể đầu đàn đặc trưng, số lượng cá thể mỗi đàn, vị trí phân bố hai đàn theo hai ngày liền kề nhau; chúng tôi đã ước tính phạm vi phân bố hai đàn Vọoc mũi hếch lớn tại thời điểm điều tra. Ảnh: FFI.
Hiện nay, Tuyên Quang là địa phương duy nhất của cả nước còn ghi nhận sự tồn tại và phát triển tự nhiên của loài vọoc mũi hếch. Ảnh: FFI.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang, hiện nay voọc mũi hếch chỉ còn phân bố tại khu rừng Khau Ca thuộc Vườn quốc gia Du Già, nằm trong khu vực Công viên địa chất Toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, với quần thể ước tính khoảng 160 cá thể.

Để bảo tồn loài linh trưởng nguy cấp, quý, hiếm và đặc hữu này, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang đã rà soát, xác định các khu vực trọng điểm, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tình trạng săn bắt, vận chuyển, buôn bán, giết mổ và nuôi nhốt trái phép động vật hoang dã. Qua đó, tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, quản lý lâm sản tại các xã vùng đệm, vùng lõi, nhất là những cánh rừng nơi voọc mũi hếch sinh sống.

Song song với đó, lực lượng Kiểm lâm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân vùng cao nâng cao ý thức bảo vệ voọc mũi hếch; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi săn bẫy, bắt động vật hoang dã trái phép trong môi trường tự nhiên.

Đặc biệt, tại các khu rừng nơi voọc mũi hếch sinh sống, lực lượng Kiểm lâm tiếp tục tăng cường công tác tuần tra, giám sát; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ voọc mũi hếch, kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi săn, bẫy, bắt động vật hoang dã trái phép trong môi trường tự nhiên.

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.