Ước vọng đầu Xuân 2025: Giám đốc HTX ở Đắk Nông mong ngành hàng hồ tiêu và cà phê Việt Nam tiếp tục phát triển

Trao đổi với PV Báo điện tử Dân Việt nhân dịp đầu Xuân năm mới 2025, ông Lê Anh Sơn – Giám đốc HTX Bình Minh ở xã Ea Pô, huyện Cư Jút, Đắk Nông chia sẻ: Năm 2024 là một năm thành công của HTX chúng tôi. HTX Bình Minh đã vinh dự được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tôn vinh là 1 trong 63 HTX tiêu biểu toàn quốc năm 2024.

Đặc biệt, bản thân tôi cũng vinh dự là đại biểu được tham gia Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2024. Sau khi tham gia Hội nghị Thủ tướng đối thoại với nông dân, tôi nhận thấy sự quyết tâm của Chính phủ, sự quyết tâm của Thủ tướng, các bộ trưởng và chính quyền địa phương các tỉnh về điều hành vĩ mô để phát triển kinh tế của nước nhà.

Là người có nhiều năm trực tiếp phát triển kinh tế tập thể tại địa phương tôi thấy được thế mạnh của kinh tế tập thể, tôi hiểu được sự phát triển nông nghiệp bền vững là vấn đề tất yếu.

Như chúng ta đã biết, Tây Nguyên là vùng có khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi, là vùng phát triển nông nghiệp trọng điểm của cả nước với nhiều loại nông sản có thế mạnh xuất khẩu như cà phê, hồ tiêu.

Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt trên 5 tỷ USD, đứng thứ hai chỉ sau Brazil, trong khi đó, hồ tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1,3 tỷ USD, đứng thứ nhất thế giới. Trong 11 tháng đầu năm 2024, cà phê và hồ tiêu là 2 trong 36 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD.

Trong những năm qua, HTX Bình Minh tham gia phát triển bền vững ngành hàng hồ tiêu Việt Nam. Được sự hỗ trợ thông tin thị trường, nguồn cung, sản lượng hồ tiêu của các nước, yều cầu về chất lượng của các nước nhập khẩu, nhu cầu tiêu thụ toàn cầu… của hiệp hội hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, các công ty đầu ngành trong ngành gia vị và các chuyên gia. Từ những thông tin đó và thực tế mua bán hồ tiêu tại địa phương HTX Bình Minh nhận thấy:

Những năm trước đây, nông dân trồng cà phê và hồ tiêu Tây Nguyên có thói quen sẽ bán hết hồ tiêu và cà phê sau khi thu hoạch xong. Điều đó đã làm lượng hàng trong giai đoạn thu hoạch quá nhiều, vượt quá nhu cầu xuất khẩu, dẫn đến tình trạng giá cà phê, hồ tiêu thường xuống thấp trong giai đoạn thu hoạch.

Ngoài ra một số nông dân có điều kiện kinh tế khá giả hơn, chưa có nhu cầu bán cà phê và hồ tiêu trong sau khi thu hoạch xong, họ lại có thói quen ký gửi hồ tiêu và cà phê cho các đại lý trong khu vực. Do quy mô kho bãi của các đại lý không đạt chuẩn, đại lý lại tiếp tục gửi cho các đối tác lớn hơn …

Việc ký gửi cà phê và hồ tiêu của nông dân đã dẫn đến 02 rủi ro sau:

Rủi ro thứ nhất: Khách ngoại nắm được sản lượng cà phê và hồ tiêu Việt Nam: Sau khi kết thúc vụ thu hoạch, khách ngoại chỉ cần thu thập các số liệu đã xuất khẩu và lượng hàng tồn kho ở các kho lớn ở Việt Nam là nắm được khá rõ sản lượng của Việt Nam thu hoạch trong vụ vừa qua. Điều đó cũng làm giá trị cà phê, hồ tiêu Việt Nam thường không cao.

Rủi ro thứ hai, mất trắng tài sản. Khi nông dân gửi kho cho đại lý, đại lý gửi kho cho các công ty… Các đơn vị nhận ký gửi này do nhiều yếu tố khác nhau đã bán hàng ký gửi của nông dân trước đó.

Khi giá cà phê, hồ tiêu tăng cao, nông dân ra đại lý bán nông sản mình ký gửi ồ ạt, các đơn vị nhận ký gửi sẽ mất khả năng chi trả và hiệu ứng Domino xảy ra. Nhiều Doanh nghiệp đồng loạt sẽ phá sản, người nông dân sẽ rất khó thu hồi lại tài sản của mình. Ngoài ra nếu đại lý không phá sản, nhưng kinh doanh thua lỗ, cũng sẽ ảnh hưởng đến giá trị của cà phê và hồ tiêu.

Nhiều năm nay, 2 ngành hàng cà phê và hồ tiêu là 2 ngàng hàng tăng trưởng khá tốt nên có nhiều nhà đầu cơ nội địa tham gia vào thị trường. Tuy nhiên có nhiều nhà đầu cơ tài chính không tốt, lại thiếu thông tin thị trường nên đưa ra các quyết định đầu tư không đúng. Như vay nóng để đầu cơ hồ tiêu và cà phê.

Điều đó cũng đã ảnh hưởng đến tâm lý của người giữ hàng, gây hoảng loạn khi giá xuống, và có nhiều người phải cắt lỗ để bán cà phê và hồ tiêu. Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Năm 2024 đây nhờ được sự quan tâm bộ ngành và sự hỗ trợ các đoàn thể và sở, ban ngành hiệp hội hồ tiêu, các công ty đầu ngành, các tổ chức chứng nhận quốc tế, HTX Bình Minh đã phối hợp với các cơ quan truyền thông báo chí liên tục tuyên truyền về lợi ích của kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác bằng các công việc cụ thể như cung cấp các yêu cầu của các nước nhập khẩu.

Thông qua các lớp tập huấn, hội thảo HTX Bình Minh đã cung cấp các thông tin về thị trường, diễn biến về nguồn cung các nước, nhu cầu tiêu thụ, yêu cầu của các nước nhập khẩu. Mặt khác thông qua các lớp tập huấn, hội thảo HTX đã cùng nông dân phân tích diễn biến của thị trường, các yếu tố tác động đến nguồn cung, nhu cầu và từ đó tác động đến giá trị khi xuất khẩu,…

Cụ thể như: Cần đến đâu bán đến đó. Không ký gửi nông sản cho đại lý, doanh nghiệp. Không vay nóng để đầu cơ, tích trữ cà phê và hồ tiêu. Không hoảng loạn khi giá xuống.

Nhờ các thông điệp về phương án bán cà phê, hồ tiêu nói trên rất ngắn gọn, dễ hiểu, dễ áp dụng,…. Nông dân Đắk Nông nói riêng, nông dân Tây Nguyên nói chung đã áp dụng vào việc bán hàng của mình. Từ đó lượng cung cà phê, hồ tiêu được nông dân điều tiết theo nhu cầu của họ. Nhờ đó kim ngạch xuất khẩu cà phê, hồ tiêu của Việt Nam liên tục tăng cao trong năm 2024. Kinh tế, xã hội khu vực Tây Nguyên được cải thiện một cách rõ rệt trong năm 2024.

Năm 2024, nông dân Tây Nguyên có một năm thắng lợi góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội cũng như an ninh, quốc phòng khu vực Tây Nguyên.

Phát huy những kết quả đạt được, để năm 2025 ngành hàng hồ tiêu và cà phê Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững hơn, mang lại nhiều giá trị và góp phần đóng góp vào phát triển kinh tế của nước nhà, HTX Bình Minh có một số kiến nghị như sau:

Đối với Chính phủ, bộ ngành và các đoàn thể: Tiếp tục xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ ngành hàng hồ tiêu, cà phê để duy trì vị thế dẫn đầu cho 2 ngành hàng.

Xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ kho bãi đạt chuẩn cho HTX để nông dân lưu trữ hồ tiêu và cà phê.

Xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại tại các nước trên thế giới.

Các tỉnh cần có biện pháp tuyên truyền, quản lý để duy trì diện tích, sản lượng cà phê, hồ tiêu tại các tỉnh.

Xây dựng cơ chế chính sách để tuyên truyền lợi ích của kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác.

Đối với hiệp hội các ngành hàng: Đối với các tổ chức chứng nhận, các công ty kinh doanh bền vững trong 2 ngành hàng.

Đối với nông dân:

Trở thành hội viên hội nông dân của Hội Nông dân Việt Nam, tham gia vào HTX để thường xuyên được cung cấp các thông tin về kỹ thuật, thông tin về thị trường.

Áp dụng các chương trình chứng nhận quốc tế vào sản xuất để bền vững về môi trường, kinh tế và xã hội. 

×