Xăng E10 có ảnh hưởng tiêu cực đến xe động cơ đốt trong như lời đồn?

Vấn đề được đông đảo người dân quan tâm đã được giới chuyên gia, nhà khoa học giải đáp tại tọa đàm "Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp" do Tạp chí Năng lượng mới - Petrotimes tổ chức ngày 16/4.

Tại dự thảo sửa Thông tư 50 đang lấy ý kiến, Bộ Công Thương đề xuất đẩy sớm lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học và truyền thống. Theo dự thảo, xăng E10 - loại nhiên liệu sinh học pha 10% ethanol vào xăng khoáng - được phối trộn, bán rộng rãi trên cả nước từ 30/4. Mốc này sớm hơn so với lộ trình cũ là ngày 1/6. Các loại xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được bán trên thị trường đến hết 2030.

Việc sớm đưa xăng E10 vào thương mại, thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON95 hiện nay được xem là giải pháp đa mục tiêu. Tuy nhiên, dưới góc độ tiêu dùng, người dân vẫn còn "nghi ngại" với loại xăng mà các quốc gia phát triển đã sử dụng từ thập kỷ 70-80 của thế kỷ XX.

Xăng sinh học không ảnh hưởng tiêu cực đến động cơ

Theo PGS Phạm Hữu Tuyến, dư luận và xã hội cần hiểu rõ xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Với tỷ lệ phối trộn ethanol ở mức 10%, đây là mức khá thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu. Ông Tuyến cho biết: Ethanol có chứa oxy, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, sạch hơn. Nhờ đó, hiệu suất đốt cháy được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của động cơ.

Một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Ông Tuyến khẳng định: “Trên thực tế, mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài phần trăm), và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ”.

Vị chuyên gia cho rằng, các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy, khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.

Bên cạnh đó, lợi ích rõ rệt của xăng E10 là giảm phát thải. Các chất độc hại như khí CO (carbon monoxide) và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tốt hơn cho sức khỏe cộng đồng. 

Về chi phí, với các chính sách hỗ trợ hiện nay, xăng E10 thường có giá thấp hơn xăng khoáng, giúp người tiêu dùng tiết kiệm chi phí vận hành phương tiện. Quan trọng hơn, xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới trong nhiều thập kỷ, tại các quốc gia như Mỹ, Brazil hay Thái Lan.

“Thực tiễn cho thấy loại nhiên liệu này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền động cơ và hoàn toàn phù hợp với các phương tiện đang lưu hành”, ông Tuyến nhấn mạnh.

Theo PGS Tuyến, việc sử dụng phổ biến xăng E10 có ảnh hưởng đến phương tiện hay không, có thể khẳng định rằng: “Về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông”, PGS Tuyến nhấn mạnh.

Ông này nêu: Khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải của phương tiện cơ bản không thay đổi đáng kể. Việc chuyển đổi sang xăng E10, bao gồm cả các loại tương đương RON95, về cơ bản không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ.

Tuy nhiên, cũng giống như khi sử dụng xăng khoáng, để bảo đảm phương tiện hoạt động ổn định và bền bỉ, ông Tuyến đề nghị người sử dụng vẫn cần tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo trì, bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

“Trên thực tế, với bất kỳ loại nhiên liệu nào, nhà sản xuất phương tiện đều đưa ra các hướng dẫn cụ thể về chu kỳ bảo dưỡng. Do đó, khi chuyển sang sử dụng xăng E10, người dùng chỉ cần tiếp tục thực hiện đúng các khuyến cáo này để bảo đảm chất lượng và tuổi thọ của phương tiện”, PGS Phạm Hữu Tuyến nêu.

Theo vị này, xét tổng thể, xăng E10 là bước chuyển tiếp quan trọng giúp giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời cải thiện chất lượng không khí trong ngắn hạn. Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trung hòa carbon và phát triển giao thông xanh, E10 đóng vai trò như một giải pháp khả thi, tận dụng được hạ tầng phương tiện hiện có mà vẫn tạo ra tác động tích cực về môi trường. Vì vậy có thể áp dụng xăng E10 ngay mà không gây rủi ro về kỹ thuật đối với các phương tiện giao thông.

Mỹ, châu Âu hay Thái Lan, Philippines đã sử dụng phổ biến xăng sinh học nhiều năm

Đứng ở góc độ quản lý Nhà nước, TS Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết: Định hướng xây dựng và phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững là chủ trương có từ lâu và xuyên suốt của Chính phủ.

Theo ông Anh, từ năm 2007, Chính phủ đã phê duyệt một đề án về nhiên liệu sinh học, tiếp theo là phê duyệt thêm một chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Năm 2020, Bộ Chính trị có nghị quyết về chiến lược phát triển năng lượng quốc gia Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Gần nhất, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị ban hành 8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2045.

Với chủ trương xuyên suốt, đúng, trúng của Đảng và Chính phủ, xăng E10 là một trong những giải pháp Bộ Công Thương đặt ra để bảo vệ môi trường, giảm phụ thuộc xăng khoáng, phát triển kinh tế - xã hội. Việt Nam là nước có tiềm năng nông - lâm nghiệp, khi phát triển ngành công nghiệp NLSH sẽ tạo công ăn việc làm cho một chuỗi từ trồng nguyên liệu (vùng sâu, vùng xa) đến các phát triển các nhà máy ethanol, tạo công ăn việc làm cho người dân khu vực.

Xăng E10 là bước khởi đầu, Bộ Công Thương không chỉ dừng ở E10 mà còn tiếp đến E15, E20 hoặc cao hơn. Với nền nước có nền công nghiệp cao như Mỹ đã sử dụng xăng E10 từ những năm 80 của thế kỷ trước, hiện nay đã dùng đến xăng E85. Theo ông Anh, hiện nay Philippines, Thái Lan hiện đang sử dụng phổ biến E15, từ 2026 nâng lên E20. Việt Nam đang đi sau so với các nước trên nhưng việc chuyển đổi cần có lộ trình, tạo sự đồng thuận trong xã hội và người dân.

TS Đào Duy Anh cho rằng, việc thay đổi thói quen tiêu dùng với những mặt hàng tiêu dùng quen thuộc sẽ tạo ra tâm lý e ngại bước đầu. 

“Dưới góc độ quản lý nhà nước, có thể nói xăng dầu là “máu” của nền kinh tế. Do đó, không một quốc gia nào lại bơm "máu độc” vào nền kinh tế. Để đưa ra chương trình NLSH này, Bộ Công Thương đã có sự chuẩn bị rất kỹ càng”, ông Anh nhấn mạnh.

Vị này cho hay, từ năm 2014, Bộ đã thực hiện khảo sát và đánh giá về tình hình sử dụng xăng sinh học trên thế giới và Việt Nam. Việt Nam đã sử dụng thí điểm xăng E5 từ năm 2014 và chính thức sử dụng toàn quốc từ năm 2018. Từ 1/8/2025, PVOIL và Petrolimex đã thử nghiệm phân phối xăng E10 tại Việt Nam. Trong quá trình phân phối, chưa nhận được phản hồi tiêu cực từ khách hàng.

Ngoài ra, chúng tôi đã làm việc với nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước. Đại diện nhà khoa học trong nước đã có nhiều thử nghiệm để đánh giá có hay không các tác động tiêu cực đến hiệu suất, tuổi thọ của các động cơ như ông đã chia sẻ trước đó. Bên cạnh đó, kinh nghiệm từ quốc tế chứng minh, Mỹ đã dùng E10 từ những năm 80 thế kỷ trước, ngoài ra còn dẫn chứng từ các nước tôi đã nêu phía trên.

Tôi khẳng định, tác động tiêu cực từ xăng E10 đến hoạt động của động cơ là không đáng kể. Thực chất, từ khi thử nghiệm dùng xăng E10 tại Việt Nam, các lãnh đạo tại Bộ Công Thương, PVOIL, Petrolimex là những người tiên phong, gương mẫu thực hiện, chúng tôi có sự ghi nhận về tình hình thực tế khi sử dụng và khẳng định về chi phí hay tiêu tốn nguyên liệu, ảnh hưởng động cơ đều không có vấn đề khác thường so với xăng khoáng.

Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen tiêu dùng với những mặt hàng tiêu dùng quen thuộc sẽ tạo ra tâm lý e ngại bước đầu. Do vậy, trách nhiệm của cơ quan quản lý như Bộ Công Thương, các bộ, ngành sẽ nhận được sự phối hợp các đơn vị truyền thông để lan tỏa đến người tiêu dùng về ý nghĩa chính xác của chủ trương sử dụng NLSH (bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia...), từ đó tạo sự đồng thuận rộng rãi trong xã hội.

×