7 trường hợp phải đăng ký thường trú mới: Không làm đúng sẽ bị xử phạt

Câu hỏi:

Bạn đọc Khánh An (Thanh Chương, Nghệ An) hỏi: Từ 2025 những trường hợp nào không đăng ký thường trú sẽ bị phạt tiền?

Trả lời:

Luật sư Cao Thanh Tâm - Giám đốc Công ty luật TNHH CTT Piper Việt Nam, Đoàn luật sư Hà Nội phân tích như sau:

7 trường hợp đủ điều kiện đăng ký thường trú mới

Theo khoản 4 Điều 22 Luật Cư trú năm 2020, người đã đăng ký thường trú mà chuyển đến chỗ ở hợp pháp khác và đủ điều kiện đăng ký thường trú thì có trách nhiệm đăng ký thường trú tại nơi ở mới trong thời hạn 12 tháng, kể từ ngày đủ điều kiện đăng ký.

Nếu quá thời hạn này mà không thực hiện đăng ký thường trú theo quy định, công dân sẽ bị xử phạt hành chính. Dưới đây là các trường hợp đủ điều kiện đăng ký thường trú mới theo Điều 20 Luật Cư trú năm 2020:

Trường hợp 1: Công dân đã đăng ký thường trú nhưng chuyển đến chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình.

Trường hợp 2: Công dân đã đăng ký thường trú nhưng chuyển đến chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình, được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở đó đồng ý, đồng thời thuộc một trong các trường hợp sau:

Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con;

Người cao tuổi về ở với anh, chị, em ruột hoặc cháu ruột;

Người khuyết tật đặc biệt nặng, người khuyết tật nặng, người không có khả năng lao động, người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi... về ở với ông, bà nội/ngoại; anh, chị, em ruột; bác, chú, cậu, cô, dì ruột; cháu ruột; người giám hộ;

Người chưa thành niên được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý, hoặc không còn cha, mẹ thì được về ở với cụ nội/ngoại, ông, bà nội/ngoại; anh, chị, em ruột; bác, chú, cậu, cô, dì ruột; hoặc người giám hộ.

Trường hợp 3: Công dân chuyển đến chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ (không thuộc trường hợp 2), nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

Được chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý cho đăng ký thường trú tại địa điểm thuê, mượn, ở nhờ; nếu đăng ký vào cùng hộ gia đình thì phải được chủ hộ đồng ý;

Bảo đảm diện tích nhà ở tối thiểu theo quy định của HĐND cấp tỉnh, nhưng không thấp hơn 8m² sàn/người.

Trường hợp 4: Công dân chuyển đến cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo có công trình phụ trợ là nhà ở, thuộc một trong các trường hợp sau:

Người hoạt động tôn giáo được bổ nhiệm, bầu cử, phong phẩm, thuyên chuyển đến hoạt động tại cơ sở tôn giáo;

Người đại diện cơ sở tín ngưỡng;

Người được đại diện hoặc ban quản lý cơ sở tín ngưỡng đồng ý cho đăng ký thường trú để quản lý, tổ chức hoạt động tín ngưỡng;

Trẻ em, người khuyết tật đặc biệt nặng, người khuyết tật nặng, người không nơi nương tựa được đại diện hoặc ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, người đứng đầu hoặc đại diện cơ sở tôn giáo đồng ý cho đăng ký thường trú.

Trường hợp 5: Người được chăm sóc, nuôi dưỡng, trợ giúp đã đăng ký thường trú nhưng chuyển đến sống tại cơ sở trợ giúp xã hội hoặc chuyển đến hộ gia đình nhận chăm sóc, nuôi dưỡng.

Trường hợp 6: Người sinh sống, làm nghề lưu động trên phương tiện đã đăng ký thường trú nhưng chuyển đến sống trên phương tiện khác, nếu đáp ứng các điều kiện:

Là chủ phương tiện hoặc được chủ phương tiện đồng ý cho đăng ký thường trú;

Phương tiện được đăng ký, đăng kiểm theo quy định; nếu không thuộc diện đăng ký, đăng kiểm thì phải có xác nhận của UBND cấp xã nơi phương tiện thường xuyên đậu, đỗ về mục đích sử dụng phương tiện để ở;

Có xác nhận của UBND cấp xã về việc phương tiện đậu, đỗ thường xuyên trên địa bàn (nếu nơi đăng ký phương tiện không trùng với nơi đậu, đỗ).

Trường hợp 7: Việc đăng ký thường trú cho người chưa thành niên phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ trường hợp nơi cư trú được Tòa án quyết định.

Lưu ý: Công dân không được đăng ký thường trú tại những địa điểm quy định tại Điều 23 Luật Cư trú năm 2020, trừ trường hợp đặc biệt được nêu tại điểm i, khoản 2.

Không đăng ký thường trú đúng quy định sẽ bị phạt thế nào?

Không đăng ký thường trú đúng quy định có thể bị phạt đến 1 triệu đồng

Căn cứ khoản 1 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người vi phạm quy định về đăng ký và quản lý cư trú có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng, áp dụng đối với một trong các hành vi sau:

Không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, xóa đăng ký thường trú, xóa đăng ký tạm trú, tách hộ hoặc điều chỉnh thông tin về cư trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú;

Không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng;

Không xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, xác nhận thông tin về cư trú hoặc các giấy tờ liên quan đến cư trú khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Như vậy, nếu công dân chuyển đến nơi ở hợp pháp nhưng không đăng ký thường trú theo quy định, có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Trường hợp nào sẽ bị xóa đăng ký thường trú?

Căn cứ khoản 1 Điều 24 Luật Cư trú năm 2020, công dân thuộc một trong các trường hợp sau sẽ bị xóa đăng ký thường trú:

Chết, hoặc bị Tòa án tuyên bố mất tích hoặc đã chết.

Ra nước ngoài để định cư.

Đã có quyết định hủy bỏ đăng ký thường trú theo quy định tại Điều 35 Luật Cư trú 2020.

Vắng mặt liên tục tại nơi thường trú từ 12 tháng trở lên mà không đăng ký tạm trú tại chỗ ở khác hoặc không khai báo tạm vắng, trừ các trường hợp:

Xuất cảnh ra nước ngoài nhưng không phải để định cư;

Đang chấp hành án phạt tù, chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc trường giáo dưỡng.

Được cơ quan có thẩm quyền cho thôi quốc tịch Việt Nam, tước quốc tịch Việt Nam hoặc hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.

Người đã đăng ký thường trú tại chỗ ở do thuê, mượn, ở nhờ, nhưng đã chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ và sau 12 tháng kể từ ngày chấm dứt vẫn chưa đăng ký thường trú tại nơi ở mới, trừ trường hợp đặc biệt theo quy định tại điểm i.

Người đã đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp, nhưng quyền sở hữu chỗ ở đã chuyển cho người khác, và sau 12 tháng kể từ ngày chuyển quyền sở hữu vẫn chưa đăng ký thường trú tại nơi ở mới, trừ khi:

Được chủ sở hữu mới đồng ý tiếp tục cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ và cho đăng ký thường trú tại chỗ ở đó;

Hoặc thuộc trường hợp quy định tại điểm i.

Người đã đăng ký thường trú tại chỗ ở do thuê, mượn, ở nhờ nhưng đã chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ và không được chủ sở hữu đồng ý cho giữ đăng ký thường trú tại địa chỉ đó.

Tương tự, người đã đăng ký thường trú tại chỗ ở thuộc quyền sở hữu của mình nhưng đã chuyển quyền sở hữu và không được chủ sở hữu mới đồng ý cho tiếp tục giữ đăng ký thường trú tại địa chỉ này.

Chỗ ở đăng ký thường trú đã bị phá dỡ, tịch thu theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc là phương tiện đã bị xóa đăng ký theo quy định pháp luật.

×