Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: Bảo vệ bản quyền là bảo vệ nền báo chí chuyên nghiệp

Tại phiên thảo luận “Phát huy vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, các đại biểu khẳng định, báo chí cách mạng tiếp tục là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc trên không gian mạng.

Nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh công nghệ số và AI phát triển mạnh mẽ, báo chí cần đổi mới cách thức truyền tải, nâng cao tính thuyết phục, lan tỏa các giá trị tích cực và củng cố niềm tin xã hội.

Ở phiên “Báo chí - Doanh nghiệp đồng hành kiến tạo tương lai”, các diễn giả tập trung thảo luận mối quan hệ đồng hành giữa báo chí và doanh nghiệp trong xây dựng môi trường phát triển bền vững. Đại diện doanh nghiệp cho rằng, thách thức lớn hiện nay không phải là thiếu thông tin mà là thiếu niềm tin đối với thông tin. Trong kỷ nguyên AI, báo chí chuyên nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong kiểm chứng, xác thực và bảo vệ sự thật; qua đó cùng doanh nghiệp xây dựng, duy trì “hạ tầng niềm tin” của xã hội số.

Phiên “Đổi mới, sáng tạo để tiếp cận bạn đọc mới, phát triển kinh tế báo chí” ghi nhận nhiều chia sẻ thực tiễn từ các cơ quan báo chí, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia truyền thông về xu hướng phát triển nội dung đa nền tảng, podcast, sản phẩm dành cho thế hệ Gen Z, tổ chức sự kiện và khai thác dữ liệu phục vụ kinh tế báo chí. Một trong những điểm nhấn là quan điểm “dữ liệu không chỉ là thông tin mà phải trở thành công cụ giúp tòa soạn hiểu độc giả, cá nhân hóa nội dung và tạo doanh thu bền vững”.

Thu hút nhiều sự quan tâm, phiên “Bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI: Bảo vệ giá trị của nghề báo” đã chỉ ra những thách thức ngày càng lớn đối với các cơ quan báo chí khi nội dung số bị sao chép, khai thác trái phép và sử dụng làm dữ liệu huấn luyện AI. Các diễn giả cho rằng vấn đề bản quyền hiện nay không chỉ dừng ở việc bảo vệ một bài báo hay một tác phẩm cụ thể mà sâu xa hơn là bảo vệ nguồn lực sản xuất tin tức gốc, bảo vệ nền báo chí chuyên nghiệp và quyền tiếp cận thông tin chính thống của công chúng.

Theo Cục Báo chí, các hình thức vi phạm phổ biến gồm sao chép nguyên văn bài viết, “xào nấu” nội dung, cắt logo ảnh, video và sử dụng nội dung báo chí để huấn luyện AI. Nhiều ý kiến đề xuất sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, nghiên cứu cơ chế chia sẻ doanh thu giữa các nền tảng số với cơ quan báo chí, xây dựng cơ sở dữ liệu bản quyền số và ứng dụng AI trong phát hiện vi phạm.

Dự và phát biểu tại phiên thảo luận, nhà báo Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, vấn đề bản quyền của báo chí đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.

Nếu không bảo vệ được bản quyền thì chắc chắn sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi các trang mạng xã hội sao chép, sử dụng mà không dẫn nguồn. Vì vậy, câu chuyện bản quyền không chỉ là bảo vệ một bài báo mà là bảo vệ khả năng để báo chí tiếp tục thực hiện sứ mệnh của mình trong tương lai.

Nhà báo Lê Quốc Minh nêu quan điểm, trong suốt chiều dài lịch sử, công nghệ luôn thay đổi cách thông tin được truyền tải. Nhưng giá trị cốt lõi của báo chí chưa bao giờ thay đổi, đó là tạo ra những thông tin đáng tin cậy cho xã hội. Và nếu báo chí vẫn là nơi tạo ra giá trị đó, thì bản quyền không chỉ là câu chuyện của luật pháp mà là câu chuyện bảo vệ tương lai của nghề báo.

Vì vậy, các đơn vị, trang mạng, cơ quan tổ chức sử dụng hình ảnh của cơ quan báo chí phải trả phí là hoàn toàn đúng đắn. Sự sáng tạo, cảm xúc của con người sẽ tạo nên các sản phẩm báo chí có giá trị. Đây cũng là sự vượt trội so với các tác phẩm sáng tạo từ AI.

Tại phiên “Quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số”, các chuyên gia, nhà quản lý và nhà báo tập trung bàn giải pháp lan tỏa hình ảnh đất nước trong môi trường truyền thông toàn cầu. Nhiều tham luận nhấn mạnh vai trò của báo chí đa ngôn ngữ, dữ liệu số, công nghệ truyền thông hiện đại và cách kể chuyện sáng tạo nhằm đưa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, ổn định, đổi mới và giàu bản sắc văn hóa đến gần hơn với công chúng quốc tế. Các ý kiến cũng đề cập trách nhiệm của báo chí trong bảo vệ lợi ích quốc gia, nâng cao uy tín và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

×