Bình luận
0
Trong lịch sử khoa bảng thời phong kiến nước ta, thật hiếm thấy có gia đình nào mà cả hai cha con đều đăng khoa, làm quan phục vụ đồng triều. Theo các nguồn sử liệu, Nguyễn Duy Thì (1572 - 1651) người phủ Tam Đới, nay là thị trấn Thanh Lãng (Bình Xuyên).
Vào khoa thi năm Mậu Tuất (1598), ông thi đỗ Hoàng giáp khi mới 27 tuổi, từng giữ nhiều trọng trách như Công bộ Thượng thư, Binh bộ Thượng thư, Thượng thư bộ Lại, giữ việc lục bộ…
Có một sự trùng hợp đến kỳ lạ là năm Mậu Thìn (1628), con trai trưởng của cụ là Nguyễn Duy Hiểu (1602 – 1639) cũng đỗ Hoàng giáp khi 27 tuổi (Nguyễn Duy Hiểu từng làm Chánh sứ sang phương Bắc nhưng bị Vua nhà Minh giết hại). Cả hai cha con đều làm quan đồng triều phò giúp Vua Lê, Chúa Trịnh.
Ảnh minh họa. Ảnh: Báo Bình Phước.
Hơn 50 năm giữ trọng trách dưới 3 triều Vua, 2 đời chúa, uy danh Thái Tể Nguyễn Duy Thì lừng lẫy một giai đoạn nhiều biến động lịch sử đầu thời Lê Trung Hưng.
Nguyễn Duy Thì là nhà chính trị có tài, luôn lắng nghe và thấu hiểu nguyện vọng của người dân. Tờ Khải năm 1612 do ông khởi thảo có tác dụng với đương thời và được lưu ghi trong sử sách. Ông còn là nhà nho có uy vọng, nhiều năm giữ chức Tế tửu (Hiệu trưởng) Quốc Tử Giám - được coi là trường đại học đào tạo nhân tài Nho học cho các triều đại Việt Nam.
Ngược dòng lịch sử, Nguyễn Duy Thì là cháu họ của Tiến sĩ Nguyễn Duy Tường (1485 - 1525) bên Lý Hải. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa Tiến sĩ Nguyễn Duy Tường và Nguyễn Duy Thì là hàng ông chú - cháu hay ông bác - cháu thì chưa có nguồn sử liệu nào ghi chép rõ ràng.
Không chỉ là người phò tá tài đức, Hoàng giáp Nguyễn Duy Thì còn để lại bài học về đạo làm quan thời bấy giờ và đến thời nay vẫn còn nguyên giá trị. Cũng như người con cả Nguyễn Duy Hiểu của ngài, bởi khí tiết thà chết chứ không làm nhục quốc thể.
Từ một Hoàng giáp, Nguyễn Duy Thì được dân gian yêu mến gọi là Quan Thượng Láng. Dù chức tước quyền hành chỉ đứng sau Chúa Trịnh, nhưng ông luôn đau đáu về thế nước, phận dân. Trong cuộc đời làm quan, ông còn kiêm nhiệm nhiều chức vụ khác thuộc lĩnh vực ngoại giao, văn hóa, giáo dục như Tư nghiệp rồi Tế tửu Quốc Tử Giám.
Hiện, tại nhà thờ Nguyễn Duy Thì ở thị trấn Thanh Lãng còn giữ 4 Đạo sắc phong nhắc đến chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám của ông, trong đó đạo Sắc phong năm Vĩnh Tộ 2 (1620) có ghi: “Đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu Lễ bộ Tả Thị lang kiêm Quốc Tử Giám Tư nghiệp Phương Tuyền bá Nguyễn Duy Thì”.
Điều này chứng tỏ Nguyễn Duy Thì kiêm Tư nghiệp Quốc Tử Giám vào trước tháng 10 năm Canh Thân (1620). Đặc biệt sắc phong cho ông kiêm giữ chức Tế tửu Quốc Tử Giám vào năm Dương Hòa 6 (1640) - khi đó ông vẫn kiêm giữ Tư nghiệp Quốc Tử Giám.
Điều này cũng cho thấy, ông được kiêm nhiệm Tế tửu từ năm 1640 và giữ chức này đến khi qua đời (1651). Như vậy, cuộc đời làm quan của Nguyễn Duy Thì gắn bó với Quốc Tử Giám và công việc giáo dục đào tạo nhân tài trong thời gian rất dài.
Với hơn 30 năm kiêm nhiệm chức Tư nghiệp rồi Tế tửu, Nguyễn Duy Thì cùng với các học quan thời đó đã góp phần củng cố nền quốc học, chế độ khoa cử của nước nhà.
Các nguồn sử liệu ghi nhận Nguyễn Duy Thì được trao trọng trách tổ chức 3 kỳ đại khoa vào các năm 1613, 1623 và 1637. Trong 3 kỳ thi đó, ông được giao trọng trách làm Giám thí hai lần và một lần giữ nhiệm vụ là Tri Cống cử.
Ba kỳ thi này hiện còn bia đề danh Tiến sĩ đặt tại Văn miếu Quốc Tử Giám. Tên tuổi và sự nghiệp của ông được lưu danh trong sử sách, được nhân dân dựng đền thờ…
Cả hai cha con nhà khoa bảng Nguyễn Duy Thì đã để lại tiếng thơm muôn đời cho con cháu noi theo. Đến nay, những tư tưởng cải cách văn hóa, giáo dục của Nguyễn Duy Thì vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc đổi mới giáo dục ở nước ta.
Tôi biết ơn bố vô cùng!
Chia sẻ
Trên trái đất chúng ta, có ba địa danh được ví như “3 cổng địa ngục” của trần gian. Một cổng địa ngục ở núi, một ở thung lũng và một nữa là biển khơi…
Chia sẻ
Chỉ Tổng thống Mỹ Donald Trump mới có thể chấm dứt cuộc chiến Nga-Ukraine. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đưa ra nhận định này trong một cuộc phỏng vấn với Reuters, theo Ukrinform.
Chia sẻ
Linh vật chú ngựa "tóc vàng, mặt cọc” xài iPhone 17 màu cam trong cụm không gian trưng bày linh vật xuân Bính Ngọ 2026 của tỉnh Gia Lai, đang nổi như cồn trên các trang mạng xã hội.
Chia sẻ
Lưu Tri Viễn là khai quốc chủ của Hậu Hán, triều đại thứ tư trong Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Triều đại do ông lập ra, nếu không tính thời kì Bắc Hán - là triều đại yểu mệnh nhất trong lịch sử Trung Quốc, chỉ có 3 năm.
Chia sẻ
Thống đốc Cơ quan Quân sự-Dân sự tỉnh Mykolaiv của Ukraine, ông Vitalii Kim cho rằng, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là ứng viên có cơ hội cao nhất giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sau khi chiến tranh kết thúc.
Chia sẻ
Bên cạnh Hội Xuân Yên Tử quy mô lớn, tỉnh Quảng Ninh còn tổ chức triển lãm về Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử vào dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Chia sẻ
Dù có bàn thắng dẫn trước từ rất sớm và kiểm soát hoàn toàn thế trận, nhưng sự nóng vội trong khâu dứt điểm cùng sai lầm ở những phút cuối đã khiến Thép xanh Nam Định đánh rơi chiến thắng trước Hồng Lĩnh Hà Tĩnh ngay trên sân nhà Thiên Trường.
Chia sẻ
Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) ngày thứ Hai cho biết 2 công dân Nga bị bắt giữ đã thừa nhận vai trò của mình trong vụ mưu sát bất thành nhằm vào một tướng tình báo cấp cao trong bối cảnh Moscow tìm cách củng cố cáo buộc rằng Ukraine đứng sau vụ tấn công.
Chia sẻ
Chiều 9/2, Liên đoàn Lao động tỉnh Lai Châu đã tổ chức chương trình "Thăm và tặng quà đoàn viên, người lao động" nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Những món quà Tết ý nghĩa đã được trao tận tay các công nhân, lao động nghèo với mong muốn "không ai bị bỏ lại phía sau".
Chia sẻ
Ngày 9/2, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam tỉnh Tuyên Quang phối hợp với các tổ chức chính trị – xã hội tỉnh và Báo và Phát thanh, Truyền hình Tuyên Quang tổ chức hội nghị tổng kết công tác phối hợp thông tin, tuyên truyền giai đoạn 2021 – 2025; đánh giá việc phối hợp với các cơ quan báo chí Trung ương tại tỉnh và đề ra phương hướng, nhiệm vụ tuyên truyền giai đoạn 2026 – 2030.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, giáp Tết, vận may bất ngờ mỉm cười với 3 con giáp khi liên tiếp đón cơ hội làm ăn thuận lợi, tiền bạc khởi sắc rõ rệt.
Chia sẻ
Giáo sư người Mỹ bình luận rằng phương Tây cần đổ vào tổ hợp công nghiệp - quân sự những khoản tiền khổng lồ để bắt kịp Nga
Chia sẻ
Công an TP Đà Nẵng vừa triệt xóa 2 điểm mua bán thiết bị phục vụ cờ bạc bịp, thu giữ hàng trăm tang vật gian lận tinh vi, kịp thời chặn đứng nguồn cung cho hoạt động đánh bạc trên địa bàn.
Chia sẻ
Ở cuộc tiếp đón Hồng Lĩnh Hà Tĩnh tại vòng 13 V.League 2025/2026, Thép xanh Nam Định thi đấu lấn lướt và có lợi thế dẫn bàn trước nhưng đội bóng thành Nam vẫn bị đối thủ cầm hoà 1-1.
Chia sẻ
Nhân dịp Tết Bính Ngọ, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Đại biểu Quốc hội, GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện đã trao tặng các suất quà cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Vân Đình (Hà Nội).
Chia sẻ
Trung vệ Việt kiều Mỹ Kyle Colonna 1m88 có quốc tịch Việt Nam? Chủ tịch Paralympic Malaysia ứng cử Chủ tịch FAM; Ronaldo đưa ra điều kiện chấm dứt “đình công”; HLV Southgate tậu 3 căn nhà; Sandro Tonali lọt vào tầm ngắm của M.U.
Chia sẻ
Đà Nẵng đã công bố kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo định kỳ năm 2025 trên địa bàn thành phố. Qua kết quả rà soát cho thấy, khu vực thành thị có tỷ lệ nghèo thấp hơn nhiều so với nông thôn
Chia sẻ
Người phát ngôn Điện Kremlin cho biết, Nga đang đàm phán với Cuba về cách giải quyết các vấn đề.
Chia sẻ
Theo ghi nhận của PV Dân Việt, hiện tại nhiều tuyến đường ở Hà Nội đang ùn tắc nghiêm trọng, giao thông kẹt cứng vào giờ cao điểm, gây khó khăn cho người dân di chuyển.
Chia sẻ
Chiều ngày 9/2, tại Hà Nội, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tổ chức lễ ký kết hợp đồng EPC dự án thành phần 1 thuộc dự án nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II.
Chia sẻ
Chiều tối 9/2, TAND tỉnh Đồng Nai đã tuyên phạt Lê Sỹ Tùng án tử hình cho 4 tội danh. Hành vi của bị cáo này được xác định là đặc biệt nguy hiểm, sát hại nhiều người, nhẫn tâm tước đoạt mạng sống của cả trẻ em.
Chia sẻ
Giữa khu vườn rộng, một cây mai vàng là cây cổ thụ hoành tráng với dáng thế tự nhiên, tán xòe rộng nổi bật. Cây mai vàng hơn 70 năm tuổi của ông Trần Tân, xã Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi (địa phận huyện Tư Nghĩa trước đây) không chỉ gây chú ý bởi kích thước đồ sộ, cao tuổi, ra hoa mai nguyên thủy 5 cánh, mà còn bởi mức giá được chủ nhân rao bán lên tới 3,5 tỷ đồng.
Chia sẻ
Lịch nghỉ Tết Âm lịch 2026 của học sinh 32 tỉnh thành dao động trong khoảng 9-14 ngày, có địa phương để hiệu trưởng tự quyết định với tình hình thực tế.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Dậu có nhan sắc và tài năng nổi bật, tuy vậy bà sớm giã từ con đường nghệ thuật để chăm lo gia đình.
Chia sẻ
Từ việc nhiều sản phẩm sơn nước, bột trét tường nhãn hiệu JOTUN được chào bán với giá thấp bất thường, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng đã phát hiện, triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán sơn JOTUN giả quy mô lớn, thu giữ hơn 5 tấn hàng giả và khởi tố các đối tượng liên quan.
Chia sẻ
Chiều 9/2, trao đổi với Dân Việt, lãnh đạo UBND xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hoà (huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận cũ) cho biết, sau vụ cháy trưa 9/2, Nhà máy đường Phan Rang và Nhà máy đường Cam Ranh(tỉnh Khánh Hoà) đang tích cực thu mua mía của bà con để giảm bớt thiệt hại.
Chia sẻ
Các nhà khoa học và kỹ thuật viên Ukraine làm việc ở trạm nghiên cứu Vernadsky tại Nam Cực đang lũ lượt trở về quê hương để cầm súng chiến đấu, hình thành nên đội quân đặc biệt được gọi là đội quân “chim cánh cụt” - biểu tượng hiếm hoi nơi khoa học, lòng yêu nước và chiến tranh giao thoa.
Chia sẻ
Tháng 5/1945. Berlin sụp đổ. Chủ nghĩa phát xít tưởng chừng bị nghiền nát vĩnh viễn. Thế nhưng, giữa lúc cả thế giới đang hân hoan ăn mừng chiến thắng trước con quái vật Hitler, tại một trại tù binh của Mỹ, một sự việc không tưởng đã diễn ra: Một tướng lĩnh cao cấp của Đức Quốc xã – kẻ vừa mới đây đã góp phần dìm Liên Xô và châu Âu trong biển máu – đang thản nhiên mặc cả với những người chiến thắng.
Chia sẻ
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, các cơ quan Đảng Trung ương có trách nhiệm giữ vai trò trung tâm định hướng và kiểm soát chặt chẽ việc tổ chức thực hiện nghị quyết Đại hội XIV trên phạm vi toàn quốc...
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Thành An
