Một loại phụ phẩm trị giá hàng triệu USD của Việt Nam đang gặp vướng mắc khi xuất khẩu sang Trung Quốc

Cụ thể, theo báo cáo của Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gần đây, Cục Chăn nuôi và một số doanh nghiệp có phản ánh về những vướng mắc phát sinh khi triển khai Nghị định số 136/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Cụ thể, Cục Chăn nuôi và một số doanh nghiệp như Công ty TNHH Ánh Tuyết, Công ty TNHH Hoa Tuyết, Công ty TNHH Sản xuất, chế biến XNK lúa gạo Đại Dương có phản ánh về những vướng mắc liên quan đến thủ tục "Cấp, cấp lại, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi" đối với các cơ sở xuất khẩu.

Theo khoản 3, Điều 10 Nghị định số 136/2025/NĐ-CP, thủ tục này đã được phân quyền cho địa phương thực hiện, thông qua cơ quan được Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao. Tuy nhiên, quy định phân quyền này không loại trừ trường hợp "cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi xuất khẩu theo đề nghị của nước nhập khẩu".

Việc Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi cho các cơ sở sản xuất cám gạo, cám gạo chiết ly xuất khẩu sang Trung Quốc do địa phương cấp không đáp ứng yêu cầu tại Điều 3 Nghị định thư giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ký ngày 15/4/2025.

Theo đó, cám gạo và cám gạo chiết ly xuất khẩu phải được sản xuất từ các doanh nghiệp được Cục Chăn nuôi và Thú y - Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt.

Với sản lượng khoảng 5 triệu tấn mỗi năm, cám gạo đang dần khẳng định vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản, đặc biệt là khi nhu cầu từ thị trường Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Á ngày càng tăng mạnh.

Theo một số doanh nghiệp, các yêu cầu kỹ thuật của Trung Quốc hoàn toàn nằm trong khả năng đáp ứng của Việt Nam. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất lại đến từ khâu thủ tục hành chính, quy định giữa 2 nước có thể thay đổi liên tục, nhưng việc cập nhật thông tin thường thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc hoàn thiện hồ sơ đúng quy định.

Trong đó, điều kiện để xuất khẩu cám gạo và cám gạo chiết ly sang Trung Quốc cần đảm bảo các sản phẩm không chứa sinh vật gây hại và các thành phần biến đổi theo quy định; được sản xuất từ các doanh nghiệp chế biển bảo quản được Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt và các doanh nghiệp đó phải có khả năng kiểm soát tổng số nấm mốc, vi khuẩn Salmonella, kim loại nặng và các chỉ số vệ sinh an toàn khác.

Mỗi lô cám gạo, cám gạo chiết ly xuất khẩu sang Trung Quốc cần kèm theo chứng nhận vệ sinh an toàn đối với thức ăn chăn nuôi có chứa đạm thực vật được xác nhận của Cục Chăn nuôi và Thú y.

Ngoài vướng mắc trên, các doanh nghiệp còn bị "rối" bởi các thủ tục "Công bố thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung sản xuất trong nước, nhập khẩu, công bố lại và thay đổi thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung".

Các thủ tục này được tiếp nhận và giải quyết trực tuyến toàn trình trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; nay được phân quyền cho địa phương thực hiện theo khoản 6 Điều 10 Nghị định số 136/2025/NĐ-CP.

Tuy nhiên, các cơ quan tại địa phương chưa có giải pháp kết nối hệ thống thông tin chuyên ngành của mình với Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tiếp nhận, giải quyết các thủ tục hành chính này, dẫn đến ách tắc trong giải quyết thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân.

Để giải quyết các vấn đề vướng mắc nêu trên theo hướng đảm bảo tinh thần phân cấp cho địa phương, đồng thời không làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu và tuân thủ các cam kết quốc tế, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất lãnh đạo Bộ chỉ đạo và triển khai các biện pháp xử lý.

Đối với thủ tục “Cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi” cho cơ sở có hoạt động xuất khẩu, cần thiết lập cơ chế "phê duyệt" và "giới thiệu" tập trung cho mục đích xuất khẩu. Theo đó, các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc, sau khi đã được địa phương cấp Giấy chứng nhận; UBND cấp tỉnh sẽ tổng hợp danh sách gửi Cục Chăn nuôi và Thú y. Cục Chăn nuôi và Thú y sẽ chịu trách nhiệm công bố, công khai danh sách các doanh nghiệp đã được phê duyệt và giới thiệu danh sách này với Tổng cục Hải quan Trung Quốc.

Cục Chăn nuôi và Thú y chủ trì, phối hợp với Vụ Pháp chế và các đơn vị có liên quan khẩn trương xây dựng quy trình rà soát, phê duyệt danh sách các doanh nghiệp sản xuất cám gạo, cám gạo chiết ly phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc. Quy trình này sẽ dựa trên việc kiểm tra, đối chiếu các thông tin và kết quả đánh giá đã được địa phương thực hiện khi cấp Giấy chứng nhận, đồng thời bổ sung các tiêu chí đặc thù theo yêu cầu của Nghị định thư.

Đối với thủ tục “Công bố thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung sản xuất trong nước, nhập khẩu, công bố lại và thay đổi thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung”, Văn phòng Bộ đề xuất Giao Cục Chuyển đổi số chủ trì, phối hợp với Cục Chăn nuôi và Thú y rà soát, đánh giá lại quy trình thực hiện thủ tục này trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ (http://dichvucong.mae.gov.vn).

Trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp kỹ thuật phù hợp để hỗ trợ các địa phương triển khai đồng bộ, liên thông và không làm gián đoạn hoạt động giải quyết thủ tục.

Trong thời gian chưa bố trí kinh phí và nguồn lực để kết nối hệ thống chuyên ngành với hệ thống của Bộ, các địa phương tiếp tục tiếp nhận hồ sơ bằng hình thức truyền thống (trực tiếp tại bộ phận một cửa, qua bưu điện) và tạm thời sử dụng các kênh trực tuyến hiện có, như: Công khai địa chỉ email tiếp nhận hồ sơ; Hướng dẫn rõ ràng cho doanh nghiệp, người dân về quy trình gửi và theo dõi kết quả; Cập nhật kết quả giải quyết TTHC lên hệ thống hoặc gửi danh sách về Bộ để hỗ trợ cập nhật.

Chủ động rà soát, ưu tiên bố trí kinh phí và nhân lực để xây dựng và kết nối hệ thống chuyên ngành với hệ thống của Bộ trong thời gian sớm nhất...

×