Bình luận
0
Qua học hành, thi cử dưới vương triều nhà Nguyễn, tỉnh Quảng Nam nổi tiếng là đất học với các danh xưng để tiếng thơm muôn đời.
Người Quảng Nam gọi khoa thi Mậu Tuất (1898) là khoa “Ngũ phụng tề phi” (Năm con chim phụng cùng bay) hay “Ngũ phụng Quảng Nam”.
Kỳ thi này cả nước có 17 người cùng đỗ đại khoa (8 tiến sỹ, 9 phó bảng); trong đó, riêng Quảng Nam có 5 người: 3 tiến sỹ là Phạm Liệu, Phan Quang, Phạm Tuấn; 2 phó bảng là Ngô Chuân, Dương Hiển Tiến.
Theo bộ “Địa chí Quảng Nam - Đà Nẵng” (Thạch Phương, Nguyễn Đình An, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội - 2010), nói về “Ngũ phụng tề phi”, có người người nhận xét: “Trải qua các triều đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn, có tất cả 187 khoa thi tiến sĩ với 9.271 người đậu tiến sĩ, nhưng chưa hề thấy khoa nào có 5 người trong một tỉnh cùng thi đậu một lượt như trường hợp 5 vị vừa được nêu trên thuộc tỉnh Quảng Nam”.
Ngoài danh xưng “Ngũ phụng tề phi”, người Quảng Nam còn nhắc đến các danh xưng khác trong khoa bảng thời nhà Nguyễn.
Theo sách đã dẫn, trong 42 khoa thi Hương được tổ chức dưới triều nhà Nguyễn, Trường thi Thừa Thiên đã lấy 1.248 người đỗ cử nhân, Quảng Nam có 254 người, trong đó có 6 người đỗ đầu khoa (thủ khoa) thi Hương - hương nguyên, tạo nên danh hiện “Lục tuyệt Quảng Nam”.
Đó là các ông: Phạm Phú Thứ, người Điện Bàn, khoa thi năm 1842; Lê Vĩnh Khanh, người Tiên Phước, khoa thi năm 1843, đỗ phó bảng năm 1844; Nguyễn Hanh, người Hòa Vang, khoa thi năm 1852; Phạm Liệu, người Điện Bàn, khoa thi năm 1894, đỗ tiến sĩ 1898; Huỳnh Thúc Kháng, người Tiên Phước, khoa thi năm 1900, đỗ tiến sĩ 1904; Võ Hoành, người Duy Xuyên, khoa thi năm 1903, đỗ phó bảng 1910.
Khoa thi năm Tân sửu 1901, Quảng Nam có 4 người đỗ phó bảng được gọi là “Tứ hổ”, gồm các vị Nguyễn Đình Hiến, Võ Vĩ, Nguyễn Mậu Hoán, Phan Châu Trinh.
“Tứ kiệt” là danh xưng chỉ 4 người nổi tiếng về văn chương khoa cử thời nhà Nguyễn, gồm các vị Trần Quý Cáp về thơ; Nguyễn Đình Hiến về phú; Phan Châu Trinh về kinh nghĩa; Huỳnh Thúc Kháng về cả 3 loại văn đó.
“Ngũ tử đăng khoa” là danh hiệu vua Tự Đức nhà nguyễn ban tặng cho 5 anh em, gồm 3 tú tài Nguyễn Khắc Thân, Nguyễn Chánh Tâm, Nguyễn Tu Kỷ và 2 cử nhân Nguyễn Thành Ý, Nguyễn Tĩnh Cung.
5 vị này con ông Nguyễn Tấn Duệ và bà Trương Thị Tam, người làng Túy La, trú làng Bất Nhị, nay là Điện Phước, thị xã Điện Bàn (tỉnh Quảng Nam).
“Xuân Sơn ngũ tử” là danh xưng 5 anh em ruột quê ở làng Xuân Đài, huyện Diên Phước; nay là xã Điện Quang, thị xã Điện Bàn (tỉnh Quảng Nam), gồm: 2 cử nhân Hoàng Kim Bảng, Hoàng Kim Giám, Phó bảng Hoàng Kim Tích (Hoàng Diệu) và 2 tú tài Hoàng Kim Bình, Hoàng Kim Đạt.
“Lục phụng bất tề phi” (Sáu con chim phụng không cùng bay) là danh xưng mà nhà Quảng Nam học Nguyễn Văn Xuân gọi sáu người Quảng hiếu học, học giỏi và đỗ đạt cao.
Tuy không cùng đỗ một khoa nhưng người nào cũng có nhiều đóng góp cho sự nghiệp của dân tộc, đó là các vị: Hoàng giáp Phạm Như Xương, Tiến sỹ Phạm Phú Thứ, Tiến sỹ Trần Quí Cáp, Tiến sỹ Huỳnh Thúc Kháng, Phó bảng Phan Châu Trinh và Phó bảng Nguyễn Duy Hiệu.
Viện kiểm sát cáo buộc cựu Phó trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Vĩnh Phúc nhận 100 triệu đồng và 140.000 USD rồi đi gặp “người có thẩm quyền” tại C05 để hỏi thông tin, nhờ giúp đỡ doanh nghiệp sản xuất sữa giả.
Chia sẻ
Nhờ hương vị thanh ngọt đặc trưng, giá trị dinh dưỡng cao và độ hiếm theo mùa, loại rau này ngày càng xuất hiện nhiều trong các bữa ăn của nhiều gia đình.
Chia sẻ
Thổ Nhĩ Kỳ vừa lần đầu công khai nhiều chi tiết quan trọng về chương trình tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) siêu thanh Yildirimhan – loại vũ khí được xem là bước nhảy vọt trong tham vọng tự chủ quốc phòng và năng lực răn đe chiến lược của Ankara.
Chia sẻ
Iran cảnh báo Mỹ sẽ không thể thoát khỏi “vũng lầy mà họ đang mắc kẹt” nếu từ chối công nhận các quyền của dân tộc Iran và không chịu tách khỏi chế độ Israel, đồng thời cho rằng Washington cần chấp nhận thực tế trên chiến trường.
Chia sẻ
Giữa yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng cấp thiết, nhiều startup nông nghiệp đang chọn hướng đi bền vững để tạo lợi thế cạnh tranh và chinh phục thị trường. Tại chương trình triển khai Cuộc thi “Khởi nghiệp xanh” lần thứ 12 - năm 2026 diễn ra ở Hà Nội, các chuyên gia nhận định nông nghiệp xanh không chỉ là xu hướng, mà đang trở thành “tấm vé” giúp doanh nghiệp trẻ bước vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Chia sẻ
Không có chức năng tổ chức thi hay cấp chứng chỉ ngoại ngữ, “Học viện Bright online LLC” vẫn tổ chức thi cho gần 80.000 người, thu lợi bất chính gần 200 tỷ đồng. Hiện Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố, bắt tạm giam 3 bị can liên quan về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Chia sẻ
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND TP. Hà Nội thống nhất định hướng từng bước di dời, sắp xếp lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê sông Hồng để phục vụ tái thiết không gian ven sông và triển khai đại dự án hơn 710.000 tỷ đồng.
Chia sẻ
Một bé gái ở Hà Nội được đưa vào bệnh viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch và tử vong sau 3 ngày điều trị. Trước đó, nạn nhân bị cha dượng và mẹ đẻ bạo hành nhiều lần tại phòng trọ.
Chia sẻ
Dù số mã giảm áp đảo, nhóm cổ phiếu bất động sản vẫn tăng hơn 2% trong phiên 7/5 nhờ lực kéo mạnh từ VIC và VHM. Đà bứt phá của “họ Vin” cũng đưa VN-Index vượt đỉnh lịch sử trong phiên khi có thời điểm lên sát 1.920 điểm.
Chia sẻ
MC Trần Ngọc VTV cảm thấy sợ hãi khi nhắc đến vụ bé gái 4 tuổi bị chồng hờ của mẹ bạo hành đến tử vong gây rúng động nhân tâm mấy giờ qua.
Chia sẻ
Trấn Thành sánh vai cùng Park Bo Gum, Joo Won trên hình ảnh poster bom tấn Hàn Quốc Kal: Thanh kiếm của Godumakhan , đang gây sốt cộng đồng mạng.
Chia sẻ
HLV Popov ra tay, mang học trò ở Đông Á Thanh Hóa về Thể Công Viettel? Barcelona gia nhập cuộc đua giành Kroupi; Báo chí Yemen lo mất vé World Cup vì thua U17 Việt Nam; Thị trưởng Madrid tố UEFA chủ trương loại Atletico Madrid; Vợ Đặng Văn Lâm tiết lộ sau sinh không ở cữ vì theo nếp sống nhà chồng.
Chia sẻ
Nằm trên địa bàn xã Đại Đồng, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Văn Lâm trước đây), làng Nôm-ngôi làng cổ nổi tiếng Nhất, Nhì đồng bằng Bắc bộ, từ lâu được biết đến là một trong các làng cổ hiếm hoi còn lưu giữ khá nguyên vẹn nét đặc trưng của làng quê Bắc Bộ xưa. Trải qua bao biến thiên của thời gian và lịch sử, nơi đây vẫn hiện hữu như một “bảo tàng sống” về không gian văn hóa truyền thống...
Chia sẻ
Với ngân sách khoảng 200 triệu đồng, người dùng hiện vẫn có thể tìm được nhiều mẫu ô tô số tự động đời tương đối mới trên thị trường xe cũ, đáp ứng tốt nhu cầu đi lại cá nhân hoặc gia đình nhỏ.
Chia sẻ
Ukraine đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân lực nghiêm trọng trong quân đội, với khoảng 2 triệu người trốn nghĩa vụ, 290.000 vụ đào ngũ. Các cáo buộc về hối lộ để né nghĩa vụ, phân biệt đối xử, nạn "bắt lính" đã làm xói mòn niềm tin của một bộ phận người dân Ukraine vào hệ thống huy động, tờ Independent cho biết.
Chia sẻ
Với hệ thống đường ống Đông - Tây, mạng lưới kho chứa khổng lồ cùng công suất dự phòng hàng đầu thế giới, Ả Rập Xê Út vẫn duy trì xuất khẩu dầu ổn định ngay cả khi bị tấn công vào hạ tầng năng lượng.
Chia sẻ
Qua trải nghiệm thực tế trên nhiều cung đường, nhiều người dùng cho rằng VF 3 không hề “ngại” các chuyến đi dài. Với chi phí vận hành tối ưu, mẫu xe đang trở thành lựa chọn lý tưởng của nhiều bạn trẻ mê xê dịch.
Chia sẻ
Tiếp tục chương trình thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ, sáng 7/5/2026, tại thành phố Mumbai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến thăm và rung chuông khai mạc phiên giao dịch tại Sàn Giao dịch Chứng khoán Quốc gia Ấn Độ (NSE).
Chia sẻ
Ở Nghệ An có một ngôi làng đặc biệt, được đặt tên theo dòng họ Hoàng Nghĩa - một dòng họ hiển vinh, có nhiều đóng góp trong lịch sử.
Chia sẻ
Ngoài đối tượng là người lao động, còn có chủ sử dụng là các doanh nghiệp và cả nhà nước, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp thuộc cơ quan quân đội, công an… cũng thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Chia sẻ
Ngày 7/5, tin từ Công an tỉnh Quảng Trị, đơn vị vừa triệt phá thành công chuyên án đấu tranh với nhóm đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia với thủ đoạn đặc biệt tinh vi, bắt giữ 61 đối tượng liên quan.
Chia sẻ
Ford Việt Nam vừa chính thức ra mắt loạt phiên bản nâng cấp của dòng Ranger và Everest, tập trung vào ba yếu tố chính gồm hiệu năng mạnh hơn, công nghệ thông minh hơn và thiết kế hiện đại hơn.
Chia sẻ
Nằm cách trung tâm xã Thiện Thuật chưa đầy 1km, tại thôn Pắc Khuông, một công trường san lấp đất nông - lâm nghiệp chưa được cấp phép đang diễn ra … những tiếng máy xúc gầm rú, xe tải rầm rập chở đất đi san lấp ngay giữa thanh thiên bạch nhật.
Chia sẻ
Giá xăng dầu hôm nay ngày 7/5, theo quyết định của liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính, từ 15 giờ hôm nay giá xăng dầu bán lẻ trong nước được điều chỉnh, trong đó giá xăng dầu tăng giảm trái chiều.
Chia sẻ
Cơ quan tố tụng đánh giá cựu Thứ trưởng Lê Tấn Dũng không biết việc Cục Quản lý lao động nước ngoài gây khó khăn, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền, không bàn bạc và đã tự nguyện nộp lại 500 triệu đồng nên không có căn cứ xử lý hình sự.
Chia sẻ
Sau thời gian lấy mẫu nước quanh khu vực bơm cát làm sân bay Cà Mau kiểm tra, Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Cà Mau (thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường) công bố kết quả mẫu nước mặt tại khu vực này có độ mặn vượt ngưỡng an toàn cho nuôi thủy sản, sản xuất lúa.
Chia sẻ
Nổi tiếng là một trong những vị hoàng đế đào hoa bậc nhất lịch sử Trung Quốc, nhưng Càn Long cũng từng phải nếm “trái đắng” trong tình trường. Người làm Càn Long yêu say đắm nhất và cũng khiến ông đau đớn nhất, không ai khác chính là Hàm Hương - nhân vật được tái hiện trong bộ phim Hoàn Châu cách cách.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Ưu tú Việt Hoàn cho biết anh vui vẻ, an yên khi sống một mình trong nông trại rộng khoảng 10.000 m² tại Thạch Thất (Hà Nội).
Chia sẻ
Trong kỷ nguyên phát triển mới, các chuyên gia cho rằng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ để phát huy vai trò trung tâm đoàn kết, kết nối cộng đồng người Việt Nam trong và ngoài nước, tạo nguồn lực cho phát triển đất nước.
Chia sẻ
Ngày 7/5, thông tin từ Công an xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng (địa phận Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận cũ) cho biết, đã làm thủ tục tiếp nhận con tê tê quý hiếm của một người dân mang đến giao nộp.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
ĐNCT
