E-magazine

Hồ Xuân Vinh (SN 1987) sinh ra và lớn lên ở xã Quỳnh Văn, tỉnh Nghệ An trong gia đình giàu truyền thống về lĩnh vực nghiên cứu khoa học công nghệ.

Kỹ sư Bách khoa về quê nối nghiệp ông cha, sáng chế máy nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

Có nền tảng gia đình, cùng với ước mơ được làm kỹ sư từ nhỏ nên sau khi hoàn thành chương trình đào tạo thạc sỹ tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, Hồ Xuân Vinh về quê tiếp tục theo đuổi sự nghiệp của gia đình.

“Sau khi tôi học xong thì có đi làm tại Hà Nội một vài năm với mức lương khá ổn, đúng chuyên ngành. Rồi bôn ba trở về Nghệ An với khát vọng đứng chân vào đội ngũ lãnh đạo Tập Đoàn Công Nghiệp - Viễn Thông Quân Đội (Viettel) tại TP Vinh trước đây.

Nhưng sau đó, do cơ duyên nên tôi quyết định về quê khởi nghiệp. Nhiều người khuyên môi trường thủ đô hay thành phố Vinh rất thuận lợi để tôi phát triển tài năng nhưng với tôi nghĩ, dù ở đâu mà được làm việc mình thích thì đều có cơ hội cả. Hơn nữa lại làm việc cho doanh nghiệp gia đình thì càng phải phát huy hết khả năng của mình”, anh Vinh tâm sự.

Năm 2014, anh Vinh quyết định về quê tiếp nhận một xưởng cơ khí của cha anh gây dựng từ những năm 1988 và bắt tay vào ngành chế tạo dây chuyền sản xuất gạch không nung, thay thế cho gạch đỏ nung truyền thống. Đây là thử thách đầu tiên trên con đường sáng chế của kỹ sư trẻ này.

“Thời điểm tôi về, thị trường xây dựng đã có sự chuyển dịch từ vật liệu nung sang vật liệu không nung. Tuy nhiên, trên thực tế thị trường thì máy sản xuất gạch không nung rất ít, năng suất thấp nhưng giá thành cao khiến nhiều nhà máy không đủ kinh phí để mua về sử dụng. Vì vậy, tôi nghĩ đây là cơ hội để mình cải tiến máy đóng gạch bằng tay lên máy ép gạch cơ. Kể ra thì ngắn, nhưng đó là cả quá trình. Cũng vì đây là sản phẩm đầu tay nên tôi bỏ ra rất nhiều tâm huyết và tất nhiên trong quá trình triển khai gặp không ít thất bại”, anh Vinh kể.

Cuối cùng, quả ngọt đã đến, sau nhiều năm mày mò nghiên cứu, năm 2017, Hồ Xuân Vinh đã phát triển dòng máy ép gạch cơ lên dòng máy ép gạch công nghệ thủy lực 2 chiều, nâng công suất ra gạch từ 10.000 viên/ca lên 15.000 viên/ca.

Cũng trong năm 2017, anh đã nghiên cứu chế tạo thành công máy ép gạch thế hệ thứ 9 với tính năng vượt trội, tự động hoàn toàn. Sản phẩm máy ép gạch không nung tự động hoàn toàn HHC09 đã đạt giải Nhất cuộc thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ tỉnh Nghệ An 2017. Máy ép gạch do anh sáng chế đã có mặt tại tất cả 63 tỉnh thành (cũ), và xuất khẩu đi 7 nước trên thế giới.

Từ sáng chế máy ép gạch này, Hồ Xuân Vinh được Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Thế giới, Trung tâm Đổi mới sáng tạo ứng phó với biến đổi khí hậu Việt Nam chọn làm Chủ nhiệm và tài trợ dự án sáng tạo chống biến đổi khí hậu với đề tài “Giảm sử dụng đất sét nông nghiệp, giảm khí thải, giảm lượng chất đốt tiêu thụ của việc sản xuất gạch không nung bằng giải pháp máy đúc gạch không nung Hồ Hoàn Cầu”.

Từ bước đệm đó, Hồ Xuân Vinh đã nghiên cứu và chế tạo nhiều máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất trong nhiều ngành: nông nghiệp, xây dựng, thực phẩm… Trong đó, phải kể tới các dòng máy móc, thiết bị như: máy bẻ đai thép tự động, máy trộn bê tông… đã được thị trường trong nước biết tới và còn xuất khẩu ra các nước trên thế giới.

Ngoài ra doanh nghiệp Hồ Hoàn Cầu còn sáng chế máy rửa nông sản, máy băm hành tỏi, máy chiên chân không, máy trộn thực phẩm, máy chiên thực phẩm, máy làm đá viên, máy xay công nghiệp, máy bo viên nghệ, tủ sấy, máy xẻ thân cây chuối, máy tách sợi dứa, máy tách sợi chuối tự động.…tất cả các sản phẩm này khi xuất hiện tại thị trường đều được người tiêu dùng tiếp nhận.

Kỹ sư trẻ Hồ Xuân Vinh tâm sự, tất cả các sáng chế máy nông nghiệp, máy tiểu thủ công nghiệp, máy công nghiệp của bản thân anh đều xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường.

Khi anh nghiên cứu về các dòng máy gạch thủy lực, trên thị trường chưa có những sản phẩm tương tự, nhưng nhu cầu thị trường thì rất lớn. Vì vậy, người sáng tạo phải thiết kế, chọn lựa các giải pháp của mình để đáp ứng được yêu cầu đó, và giá thành phải thật tốt, để giá cả không trở thành rào cản cho khách hàng đầu tư.

“Khoa học kỹ thuật là để phục vụ cuộc sống, đặc biệt là người nông dân, việc cơ giới hóa sẽ giúp người dân phát triển hơn. Từ các sáng chế máy, tôi muốn giúp ích cho xã hội trong mục tiêu bảo vệ môi trường, tạo thêm công ăn việc làm cho bà con, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, giúp nhiều thanh niên không còn cảnh ly hương làm ăn xa, có thể làm giàu trên chính mảnh đất quê hương. Đó cũng là mục đích của tôi khi về quê lập nghiệp”, anh Vinh cho hay.

Một trong những sáng chế máy moc “tâm đắc” mới đây nhất của anh là máy xẻ thân cây chuối, máy tách sợi dứa, máy tách sợi chuối tự động.

“Sinh ra trên mảnh đất nông nghiệp, được xem là vựa rau, quả của cả tỉnh Nghệ An. Tôi nhận thấy bà con nông dân khi trồng dứa, trồng chuối luôn phải bỏ đi rất nhiều thân, lá. Ví như cây dứa, qua 18 tháng chăm bón chỉ thu hoạch quả, còn lá và thân cây trở thành phế phẩm nông nghiệp, gây ô nhiễm môi trường và lãng phí lớn”, anh nói.

Vì vậy, sau quá trình quan sát và nghiên cứu, kỹ sư Hồ Xuân Vinh nhận thấy các loại lá dứa, thân chuối là những nguồn nguyên liệu đầu vào có thể tách sợi và ứng dụng vào thực tiễn. Từ đó, anh tập trung nghiên cứu các dây chuyền máy móc chế biến sợi chuối, sợi dứa. Sau những nỗ lực không biết mệt mỏi, cuối cùng anh đã thành công.

Chỉ vào cỗ máy mới vừa “ra lò”, Vinh tự hào giới thiệu: “Dây chuyền có thể chẻ, tách sợi từ thân chuối, biến bẹ chuối thành một lượng sợi lớn làm nguyên liệu cho nhiều ngành ở Việt Nam như ngành sợi thời trang, bao bì, giấy. Ngoài ra, phần bã chuối tưởng sẽ bỏ đi được tôi nghiên cứu công nghệ ép tách bã khô và nước, sau đó nước sẽ được ủ lên men để thành nước dinh dưỡng giàu Kali là phân bón hữu cơ rất tốt cho cây trồng. Còn bã có thể làm các loại bát, đĩa, khay dùng một lần hay ủ làm phân hữu cơ bón lại chính các vườn chuối”.

Vì tính hữu dụng, máy tách sợi từ thân chuối đã đạt giải Ba trong hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Nghệ An lần thứ 16 năm 2021. Anh tự tin khẳng định, đây là dự án khởi đầu cho việc phát triển một ngành mới của Việt Nam là ngành chế biến sợi chuối, mở ra cơ hội việc làm cho nhiều thanh niên tại nông thôn.

Dự án phát triển ngành sợi chuối Việt Nam đã đạt giải nhất Cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năm 2021; giải nhất Cuộc thi toàn quốc khởi nghiệp nông nghiệp đổi mới sáng tạo do Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức; giải nhì Sáng tạo kỹ thuật VIFOTEC Nghệ An 2021. Ngoài ra, dự án đã đạt giải ba dự án xuất sắc nhất Chương trình Phát triển dự án khởi nghiệp Quốc gia năm 2021.

Đặc biệt, trong giai đoạn 2020-2025, kỹ sư Hồ Xuân Vinh đã vinh dự được tặng thưởng 1 Bằng khen Thủ tướng Chính phủ, 1 Bằng khen Tổng Liên đoàn Lao động, 1 bằng khen Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, 8 Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, 2 Bằng khen Liên hiệp Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam, 8 Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, 1 huy hiệu vì sự nghiệp khoa học công nghệ của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, và nhiều Bằng khen Tỉnh đoàn, Đảng và chính quyền huyện Quỳnh Lưu và xã Quỳnh Văn.

Với phương châm không ngừng sáng tạo, kỹ sư Hồ Xuân Vinh còn cùng công ty chủ động nghiên cứu và sáng tạo nhiều sản phẩm chế biến từ nguồn nguyên liệu sẵn có của xã nhà, nâng cao giá trị nông sản địa phương. Năm 2025, doanh nghiệp Hồ Hoàn Cầu đã có 04 sản phẩm đã được UBND tỉnh Nghệ An chứng nhận đạt chuẩn OCOP cấp tỉnh (3 sao, 4 sao), mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế nông thôn, tạo việc làm ổn định và tăng thu nhập cho người dân.

Đưa sáng chế máy Việt Nam ra thế giới, nắm giữ 35 sáng chế được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền

Việc đưa sản phẩm OCOP 3 sao vào chuỗi giá trị hàng hóa đã giúp địa phương hoàn thành tiêu chí sản xuất – thu nhập trong bộ tiêu chí nông thôn mới nâng cao. Những đóng góp trên không chỉ giúp xã nhà về đích nông thôn mới nâng cao, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của doanh nghiệp trong việc gắn phát triển công nghiệp với khai thác và phát huy tài nguyên bản địa, tạo sinh kế cho nông dân. Đây là minh chứng cho tinh thần “Dân vận khéo” trong thời kỳ mới: vừa củng cố cơ sở vật chất, vừa xây dựng nền kinh tế nông thôn hiện đại, bền vững.

Đến nay, anh có 35 sáng chế, được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích, độc quyền kiểu dáng công nghiệp; 10 sáng chế đang chờ công nhận. Nhiều sản phẩm đã được Bộ Công thương bình chọn là Hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu toàn quốc và khu vực Bắc Trung bộ.

Mặc dù vậy, khi nói về những sáng chế của mình, anh vẫn luôn cảm thấy chưa hài lòng. Anh nói mình vẫn phải cố gắng, nỗ lực nhiều hơn nữa để tạo ra các máy móc, dụng cụ vừa rẻ, tiện ích để phục vụ và thay đổi cuộc sống của người nông dân.

“Tất cả những điều mà bản thân theo đuổi là để khẳng định mình và góp một phần sức lực giúp ích cho xã hội trong mục tiêu bảo vệ môi trường, tạo thêm việc làm và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Tôi luôn mong muốn được đồng hành cùng với lực lượng thanh niên trong lập thân, lập nghiệp để không còn cảnh ly hương làm ăn xa mà làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình”, anh Vinh cho hay.

Đặc biệt, trong buổi tiếp xúc với anh kỹ sư trẻ Hồ Xuân Vinh, được biết anh cùng đội ngũ cộng sự của mình đang ngày đêm nghiên cứu làm gạch bằng đất đồi, bê tông đất nhằm thay thế dần các vật liệu truyền thống dần cạn kiệt trong tài nguyên quốc gia. Hơn nữa, anh Vinh còn cho hay đang nghiên cứu dây chuyền sàn cát, dây chuyền rửa cát mặn để biết nguồn tái chế thành những vật liện xây dựng mới nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.

×