Bình luận
0
Năm 1918, học giả Phạm Quỳnh, trong một chuyến du khảo Nam kỳ, ghé qua Chợ Giữa, đã viết: “... Cách tỉnh thành Mỹ Tho mươi cây lô mét, Chợ Giữa là một làng lớn, có tiếng thanh lịch nhất trong hàng tỉnh. Từ tỉnh về đi “xe kiểng” mất hơn một giờ đồng hồ. Thường gặp chuyến thì đi xe hơi tiện hơn, vì có một đường xe hơi từ tỉnh lên Cai Lậy, qua Chợ Giữa...”.
Chợ Giữa cách TP Mỹ Tho trên 10 km, nằm khép mình dưới những vòm cây trái sum sê. Vĩnh Kim còn được mệnh danh là “Vương quốc vú sữa Lò Rèn” - một thương hiệu trái cây từ xa xưa đã vang danh. Vĩnh Kim còn là miền đất học nổi danh đất Nam kỳ lục tỉnh, với cách gọi dân gian “Làng Tiến sĩ” và là vùng đất của nghệ thuật xướng ca.
Thế kỷ XVIII, đất Gia Định chia làm 5 trấn: Biên Hòa, Phiên An, Định Tường, Vĩnh Thanh và Hà Tiên. Mỹ Tho - thủ phủ của tỉnh Định Tường, với những ưu thế phát triển kinh tế nông - thương nghiệp, trung điểm giao lưu văn hóa 2 miền Đông - Tây Nam bộ, rất thuận lợi cho việc phổ biến âm nhạc miền Trung.
Người có công truyền bá âm nhạc thính phòng có gốc từ nhạc cung đình Huế đầu tiên ở Tiền Giang là Tiến sĩ Phan Hiển Đạo. Là người hào hoa phong nhã, sẵn ngón đờn tranh tuyệt diệu, trong thời gian ra kinh đô ứng thí, ông đã tiếp thu âm nhạc đem về quê hương truyền lại cho học trò.
![Vùng đất Chợ Giữa Vĩnh Kim vang bóng một thời ở Tiền Giang, là "làng tiến sĩ" duy nhất đất phương Nam - Ảnh 1.](https://danviet.ex-cdn.com/files/f1/296231569849192448/2023/4/26/images1750990a2tuongdaicamthuchogiua-1682488762238-16824887632851243116677.jpg "Vùng đất Chợ Giữa Vĩnh Kim vang bóng một thời ở Tiền Giang, là "làng tiến sĩ" duy nhất đất phương Nam - Ảnh 1.")
Tượng đài Căm thù tại Chợ Giữa - nơi giặc Pháp đã bỏ bom thảm sát đồng bào ta năm 1940. Chợ Giữa Vĩnh Kim (nay thuộc ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang).
Cùng thời và cũng có mối quan hệ gần gũi với Tiến sĩ Phan Hiển Đạo là ông Trần Quang Thọ. Khoảng giữa thế kỷ XIX, ông Trần Quang Thọ vốn là nhạc công của triều đình dưới thời Vua Tự Đức, đã xin từ nhiệm, rồi vào Nam sinh cơ lập nghiệp ở vùng Chợ Giữa. Ông kết hôn với bà Phan Thị Thọ - là chị của Tiến sĩ Phan Hiển Đạo. Mối quan hệ này ít có tư liệu ghi chép.
Ông Trần Quang Thọ không chỉ truyền dạy học trò trong làng, mà còn đào luyện các con lấy âm nhạc làm niềm vui và dung dưỡng tính cách.
Ông Trần Quang Diệm - một trong số các con của ông Trần Quang Thọ, đã kế thừa tài năng của cha, rèn luyện được ngón đờn tỳ bà tuyệt diệu, đờn hay đến nỗi ông Diệp Văn Cương - một trong những trí thức bấy giờ đã nói rằng: “Sau khi nghe tiếng đờn kìm của Tư Triều và tiếng đờn tỳ bà của ông Năm Diệm, tôi không còn muốn nghe bất kỳ tiếng đờn của ai khác…”.
Lúc bấy giờ, nhạc tài tử dần định hình rõ nét và ưu thế của cây đàn kìm đã bộc lộ ngày càng rõ hơn trong dàn nhạc tài tử. Có lẽ vì thế mà không nối tiếp truyền thống sở trường tỳ bà của ông Trần Quang Thọ và ông Trần Quang Diệm, ông Trần Quang Chiêu (tức Bảy Triều, thân sinh của GS-TS Trần Văn Khê) đã chọn cây đàn kìm và đàn độc huyền để phát huy tài năng của mình.
Không chỉ bên nội, bên ngoại của Giáo sư - Tiến sĩ Trần Văn Khê cũng đã có những ông như: Nguyễn Tri Túc (ông ngoại), Nguyễn Tri Lạc (cậu Tư), Nguyễn Tri Khương (cậu Năm), Nguyễn Tri Ân (cậu Mười) thông thạo bài bản và sử dụng được nhiều nhạc khí dân tộc.
Đặc biệt, một số bản nhạc tài tử do ông Nguyễn Tri Khương sáng tác, như: Phong xuy trịch liễu, Yến - Tước tranh ngôn… đã được đưa vào trong vở cải lương Giọt máu chung tình, trình diễn trên sân khấu của Gánh Đồng Nữ Ban, do bà Trần Ngọc Viện (cô Ba của GS-TS Trần Văn Khê) phụ trách…
Theo một số tư liệu lịch sử, mỗi lần thương nhớ quê hương, Thái hậu Từ Dũ đã cho dời ông Trần Thiên Trứ và cháu gái là Trần Thị Hậu ra Huế đờn ca giúp vui - nơi 2 dòng họ Trần - Nguyễn của làng Vĩnh Kim Đông tỏa sáng trong nghệ thuật ca cầm.
Vĩnh Kim còn là vùng đất sản sinh ra nhiều nhân tài, trí thức yêu nước, như nữ thi sĩ Đỗ Liên đã viết:
“Chợ Giữa nhiều trang danh điện ngọc
Vĩnh Kim lắm kẻ học liên trì
Tài ba đời cổ chưa ai sánh
Lỗi lạc thời kim ít kẻ bì”.
Có lẽ Vĩnh Kim là một “Làng Tiến sĩ” duy nhất của đất phương Nam đã sản sinh ra những tên tuổi lớn, nổi danh như: Tiến sĩ Phan Hiển Đạo, đậu tiến sĩ năm 1856, đời Vua Tự Đức, được bổ chức Đốc học tỉnh Định Tường; Giáo sư - Viện sĩ Trần Văn Khê; GS-TS Trần Quang Hải (con trai của Viện sĩ Trần Văn Khê);
GS-TS-Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam, là nhạc sĩ có hai bằng Tiến sĩ; PGS-TS Nguyễn Tấn Phát và PGS-TS Phạm Đình Hùng…
Từ xưa, Vĩnh Kim đã nổi danh vùng đất của 6 ông Lục Hiền, là những nhà Nho yêu nước. Đây cũng là nơi dừng chân của nhiều nhà cách mạng tiền bối đến tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa cộng sản như: Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh), Tôn Đức Thắng, Phạm Hùng, Nguyễn An Ninh, Ngô Gia Tự, Lê Duẩn…
![Vùng đất Chợ Giữa Vĩnh Kim vang bóng một thời ở Tiền Giang, là "làng tiến sĩ" duy nhất đất phương Nam - Ảnh 2.](https://danviet.ex-cdn.com/files/f1/296231569849192448/2023/4/26/images1750991hongthai23-1682488770435-1682488770537290005194.jpg "Vùng đất Chợ Giữa Vĩnh Kim vang bóng một thời ở Tiền Giang, là "làng tiến sĩ" duy nhất đất phương Nam - Ảnh 2.")
Vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim là loại trái cây đặc sản của tỉnh Tiền Giang
Vùng đất Vĩnh Kim còn là nơi đã sinh ra ông Ngô Tấn Nhơn, vị Bộ trưởng 2 Bộ Canh nông và Kinh tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, do Hồ Chủ tịch sáng lập tại Kỳ họp Quốc hội đầu tiên năm 1946. Ngoài ra, 2 cô con gái của ông Ngô Tấn Nhơn là Tiến sĩ Ngô Kiều Nhi (Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh) và Ngô Kiều Oanh (Viện Khoa học Việt Nam).
Vĩnh Kim còn là quê hương của ông Trần Năng Lựa (cậu ruột của phu nhân Chủ tịch Tôn Đức Thắng), có 3 người con đều làm bác sĩ rất nổi tiếng: Bác sĩ Trần Nam Hưng, Bác sĩ Trần Khải Siêu và Bác sĩ Trần Hữu Di.
Theo các vị cao niên, từ thời Pháp thuộc, vú sữa gắn với “biệt danh” Lò Rèn đã có ở vùng đất Vĩnh Kim; và câu chuyện về xuất xứ của giống cây này có đôi chút khác biệt. Theo cụ Trương Hồng Sơn, người quê ở ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Kim, cụ đã bỏ nhiều công sức tìm hiểu về nguồn gốc xuất xứ của cây ăn trái đặc sản quê hương - cây vú sữa Lò Rèn.
Ông kể rằng, lúc lên 10 tuổi, ông đã thấy người ta trồng vú sữa Lò Rèn. Lúc đó, chỉ có vài hộ trồng, chỉ để ăn, biếu tặng, do kỹ thuật trồng, chiết nhánh hạn chế. Lớn lên, ông mới có dịp tìm hiểu kỹ về nguồn gốc của nó. Người đầu tiên trồng giống vú sữa này ở trong vùng là ông thợ rèn ở Long Hưng.
Vào những năm 20 của thế kỷ trước, trong một lần ở nhà ông Huyện Trụ (xã Long Hưng), khách mời đến dự tiệc mang tặng mấy trái vú sữa. Ông Huyện Trụ thấy trái lạ, bổ ra ăn thấy có dòng nước trắng đục như sữa chảy ra, vị ngọt thanh, ăn vào rất ngon, bèn giữ hạt đưa cho các tá điền trồng thử. Trong số những người trồng, chỉ duy nhất có ông thợ rèn Hồ Văn Lễ là lên cây, phát triển rất nhanh, cành lá sum sê bên cạnh cái lò rèn dao, cuốc, xẻng…
Trong một lần đến nhà ông thợ rèn, ông chủ Thu - sui của ông thợ rèn (ở ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Kim), là thầy thuốc Đông y, xin giống về trồng. Do hằng ngày tiếp xúc với rất nhiều người, nên không lâu sau khi trồng, dân trong vùng biết nhà ông có giống cây quý đã tìm đến xin giống về trồng. Mỗi khi người nào hỏi: Giống cây này ở đâu mà có?
Ông chủ Thu liền bảo: “Ở dưới ông lò rèn”. Dần theo thời gian, người ta lược bớt từ cho ngắn gọn và cụm từ “vú sữa Lò Rèn” có từ đó đến bây giờ.
Vụ thảm sát tại Chợ Giữa (Tiền Giang) không thể nào phai nhòa trong tâm khảm của người dân Vĩnh Kim, mặc dù thời gian đã trôi qua khá lâu. Sau Cuộc khởi nghĩa Nam kỳ (ngày 23-11-1940) làm rung chuyển bộ máy chính quyền thống trị của thực dân Pháp, với lần đầu tiên lá Cờ đỏ sao vàng được tung bay trên nóc đình Long Hưng, giặc Pháp đã thực hiện một chính sách đàn áp rất tàn bạo ở các xã có phong trào khởi nghĩa, trong số đó có làng Vĩnh Kim.
Vào ngày 3-12-1940, quân Pháp đã dùng ca nô, tàu chiến, máy bay cùng lính bộ binh càn quét vào các làng Phước Thạnh, Long Hưng, Đông Hòa, Vĩnh Kim, Kim Sơn, Bình Trưng nhất là Vĩnh Kim - là nơi mà quân Pháp cho là tập trung phiến loạn. Tại nơi đây, chúng đã dùng 2 quả bom để bỏ xuống Chợ Giữa trong lúc đông người đang nhóm chợ, làm hơn 200 người dân vô tội bị chết.
Sau khi tố cáo việc nam thanh niên có hành vi sàm sỡ cư dân trong thang máy, chị H. bị người thân của nam thanh niên này chặn lại và hành hung tại khu vực hành lang.
Chia sẻ
Dự kiến môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm 2026 với bài thi tổ hợp, kế hoạch tuyển sinh Sở GDĐT Sơn La nhận được nhiều quan tâm từ dư luận, Giám đốc Sở GDĐT đã chia sẻ lý do.
Chia sẻ
Trong nhóm các đối tác tiêu thụ của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long (Canfoco), doanh nghiệp sở hữu thương hiệu Highland Coffee được ghi nhận có giao dịch mua bán ổn định trong 2 năm qua.
Chia sẻ
Sau 7 năm bỏ hoang khiến cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng, sân khấu Sen Hồng tại Công viên 23 Tháng 9 dự kiến được trưng dụng làm bãi giữ xe để giải tỏa áp lực cho ga Metro Bến Thành.
Chia sẻ
Ông Nguyễn Tiến Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, khi chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được Quốc hội thông qua, Bộ Xây dựng gần như không có "khoảng nghỉ".
Chia sẻ
Trong khuôn khổ Lễ hội Mai anh Đào – Đà Lạt xuân 2026 sẽ diễn ra nhiều chương trình đặc sắc, người dân, du khách sẽ được thoải mái uống cà phê miễn phí ngắm hoa, bắn cung, cưỡi ngựa.
Chia sẻ
Ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, năm 2025, xuất khẩu bột cá của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 300 triệu USD. Kết quả này cho thấy tiềm năng xuất khẩu bột cá rất lớn, trong khi, Việt Nam đang có nhiều lợi thế sản xuất mặt hàng này.
Chia sẻ
Tên gọi “Đồ hộp Hạ Long” khiến không ít người nhầm tưởng doanh nghiệp này có nguồn gốc từ Quảng Ninh, trong khi trụ sở và nhà máy lại đặt tại Hải Phòng.
Chia sẻ
"Nghìn cân" là con số bị phóng đại tới mức vô lý về điển tích cử đỉnh của Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ!
Chia sẻ
Tại buổi kiểm tra hiện trường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển đã có chỉ đạo cụ thể đối với dự án nhà ở thương mại tại Khu đô thị Vạn Tường, xã Vạn Tường và dự án đầu tư cấp nước sinh hoạt tại xã Đông Sơn.
Chia sẻ
Thanh tra tỉnh Hưng Yên quyết định, trong năm 2026 sẽ thanh tra trách nhiệm của 8 chủ tịch UBND xã, phường trên địa bàn trong việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và việc chấp hành quy định của pháp luật trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Chia sẻ
Tại nghị định số 114/NĐ-CP ngày 5/9/2005 của Thủ tướng Chính phủ thành lập thị xã La Gi (thuộc tỉnh Bình Thuận) trên cơ sở địa bàn thị trấn La Gi và một số xã lân cận. Như vậy với địa danh La Gi từ vị trí của một “đô thị” trung tâm tỉnh lỵ Bình Tuy năm 1957 đến khi được quyết định thành lập thị xã La Gi năm 2005 đã trải qua chặng đường 48 năm.
Chia sẻ
Ngoài án 8 năm tù, tòa phạt bổ sung hai cựu cán bộ ở Đắk Lắk mỗi người 180 triệu đồng do có hành vi nhận hối lộ khi thực hiện dự án đường tránh Đông Buôn Ma Thuột. Nguyên nhân phạm tội được cho có một phần vì “thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Tỉnh ủy”.
Chia sẻ
Những ngày này, để thúc hoa cúc nở đúng dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nông dân xã Toàn Lưu (tỉnh Hà Tĩnh) từ bây giờ đã chong đèn xuyên đêm (bật bóng điện sáng vào ban đêm trên cánh đồng trồng hoa cúc tết), tạo nên cảnh lung linh, huyền ảo.
Chia sẻ
U23 Việt Nam vs U23 Kyrgyzstan là cuộc đọ sức ở lượt trận thứ hai bảng A VCK U23 châu Á 2026 và thầy trò HLV Kim Sang-sik quyết thắng nhằm sớm vào tứ kết.
Chia sẻ
Chọn nhà đầu tư không qua đấu thầu, giao đất và cho thuê đất không đúng kế hoạch sử dụng đất, điều chỉnh mục đích sử dụng đất nhưng chưa xác định giá đất, đó chỉ là một trong hàng loạt sai phạm tại Dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng Mỹ Mỹ Resort (NovaBeach Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa), do Tập đoàn Novaland làm chủ đầu tư, vừa bị Thanh tra Chính phủ chỉ rõ.
Chia sẻ
Tại Lễ Công bố và vinh danh các doanh nghiệp uy tín ngành dược năm 2025, Dược phẩm Thái Minh lần thứ 3 liên tiếp lọt Top 10 Công ty Dược uy tín. Đây chính là giá trị cốt lõi trong giai đoạn phát triển mới của ngành dược.
Chia sẻ
Hoàng và vợ nuôi dưỡng cháu T từ lúc 2 tuổi, đến năm 2021, Hoàng đã nhiều lần dâm ô với cháu ruột của vợ và bị vợ tố cáo đến công an, đối tượng bị bắt.
Chia sẻ
Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tuyên bố rằng vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro có liên quan đến tội phản quốc và thông đồng.
Chia sẻ
Giữa đợt rét đậm khi nhiệt độ Hà Nội xuống chỉ còn khoảng 8 độ C, nhiều người dân vẫn đều đặn ngâm mình bơi lội trên sông Hồng suốt cả giờ đồng hồ, tạo nên hình ảnh đối lập giữa giá lạnh khắc nghiệt và thói quen rèn luyện bền bỉ.
Chia sẻ
Thị trường nhà ở cuối năm 2025 ghi nhận hai nhịp vận động trái chiều: Căn hộ cao cấp bùng nổ giao dịch, nguồn cung và giá bán leo thang, có dự án chạm 6.500 USD/m2, trong khi nhà liền thổ chững lại, thanh khoản giảm dù mặt bằng giá vẫn duy trì ở mức cao.
Chia sẻ
Tài xế điều khiển xe khách tên N.Đ .T (44 tuổi, ngụ Đồng Tháp), thuộc hãng xe H.H hoạt động tuyến TP.HCM – Chợ Gạo – Mỹ Tho, đã phóng nhanh, lạng lách đuổi theo xe tải, khiến hành khách hoảng loạn, gào thét.
Chia sẻ
Vương quốc Anh đã chính thức chấm dứt cơ chế miễn trừ biện pháp tự vệ đối với thép cây nhập khẩu từ Việt Nam sau khi lượng xuất khẩu vượt ngưỡng cho phép. Từ năm 2026, mặt hàng này phải chịu hạn ngạch chung và nguy cơ thuế suất 25%.
Chia sẻ
Từ mùng 9/1, 3 con giáp may mắn bước vào giai đoạn “năng nhặt chặt bị”, tận dụng từng cơ hội nhỏ, quản lý tài chính thông minh, tích lũy của cải đều đặn.
Chia sẻ
Kỳ nghỉ Tết Dương lịch vừa qua, Lô Lô Chải full phòng, biến ngôi làng vùng cao biên viễn trở thành tâm điểm của sự chú ý. Tuy nhiên, đằng sau niềm vui về kinh tế, sau danh hiệu "Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025" là những tiếng thở dài nguy cơ đánh mất bản sắc vốn có.
Chia sẻ
Vụ việc 120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi tuồn vào kho Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long là một sự cố rủi ro đáng tiếc trong quy trình kiểm soát của doanh nghiệp.
Chia sẻ
Chỉ còn ít ngày nữa (mốc 15/1), chiến dịch Quang Trung sẽ hoàn tất theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhằm xây dựng, sửa chữa lại nhà cửa cho nhân dân chịu ảnh hưởng tại vùng lũ miền Trung. Trong thời gian này, PV Dân Việt đã ghi nhận không khí khẩn trương hơn bao giờ hết của các cơ quan chức năng, chủ lực là lực lượng quân đội để sớm hoàn thành những ngôi nhà mới giúp bà con đón Tết trong những căn nhà mới.
Chia sẻ
Trong năm 2026, ngành Thuế sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai, bảo đảm việc thực hiện kê khai, nộp thuế được triển khai thống nhất, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh...
Chia sẻ
Giữa những ngày mưa lạnh cuối năm, khi nhiều nơi vẫn còn ngổn ngang sau thiên tai, tại xã Thượng Đức (TP. Đà Nẵng), những căn nhà mới kiên cố dần hiện lên. Những mái ấm đó là thành quả của sự sẻ chia, của tinh thần “vì nhân dân phục vụ” từ lực lượng công an và chính quyền địa phương.
Chia sẻ
2 tiền vệ Việt kiều là trụ cột của U21 Việt Nam tại ASIAD 2026?; Arsenal và Man City đều muốn có Marc Guehi; Real Madrid có thể chiêu mộ Nico Schlotterbeck; Bournemouth theo đuổi Ethan Nwaneri; Cristiano Ronaldo tiêu 35 triệu euro để xây dựng biệt thự.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Hữu Tường
