Biến lá ổi bỏ đi thành nước rửa thực phẩm sinh học và câu chuyện khởi nghiệp của cô gái An Giang

Về miền Tây, đi giữa những vườn ổi xanh mướt mắt tại vùng đất Tân Hiệp (An Giang), ít ai ngờ rằng thứ phụ phẩm thường bị nhà vườn vứt bỏ sau mỗi đợt tỉa cành tạo trái lại có thể trở thành "chìa khóa" giải quyết nỗi lo an toàn thực phẩm của hàng triệu gia đình. Cô gái trẻ Âu Chúc Mai, với tấm bằng Thạc sĩ và một tâm hồn nặng lòng với nông nghiệp quê hương, đã chứng minh rằng: Sáng tạo không đâu xa, nó nằm ngay dưới gốc cây, trong từng kẽ lá nếu ta biết trân trọng và áp dụng công nghệ.

Từ "nỗi đau" thực phẩm bẩn đến dòng men sinh học "lành tính"

Trò chuyện với chúng tôi sau giây phút đăng quang rạng rỡ, Âu Chúc Mai bộc bạch bằng chất giọng miền Tây chân phương: "Hồi đó giờ mình cứ thấy bà con tỉa cành ổi xong là bỏ trắng vườn, uổng dữ lắm. Trong khi đó, chị em nội trợ mình lúc nào cũng lo ngay ngáy chuyện rau củ còn tồn dư thuốc trừ sâu, hay miếng thịt, miếng cá mua ngoài chợ về có mùi tanh, không sạch khuẩn.

Bên cạnh đó, lá ổi là nguyên liệu quen thuộc, đã được nhiều nghiên cứu và kinh nghiệm dân gian ghi nhận về khả năng kháng khuẩn và khử mùi tự nhiên. Thông qua quá trình lên men sinh học có kiểm soát, các hoạt chất và enzyme có lợi trong lá ổi được giải phóng và phát huy hiệu quả, giúp làm sạch nhanh bề mặt thực phẩm, hỗ trợ giảm vi khuẩn gây hại và hạn chế mùi tanh trên thịt, cá và hải sản".

Nỗi trăn trở ấy chính là động lực để Mai cùng nhóm tác giả tại Công ty TNHH TM Aqua Minh Vy bắt tay vào nghiên cứu dự án mang tên Kombuclean – nước rửa thực phẩm từ lá ổi.

Theo Mai, các phương pháp truyền thống như rửa nước muối hay chanh chỉ loại bỏ được bụi bẩn bên ngoài chứ khó lòng tiêu diệt triệt để các loại vi khuẩn nguy hiểm như E.coli, Salmonella hay Staphylococcus aureus vốn là "thủ phạm" gây ngộ độc thực phẩm.

Bằng kiến thức chuyên môn, Mai đã ứng dụng phương pháp lên men sinh học tự nhiên để thúc đẩy quá trình hình thành các enzyme (Amylase, Protease, Lipase) và các acid hữu cơ (Acid lactic, Acid acetic) từ lá ổi.

Điểm khác biệt lớn nhất của Kombuclean chính là việc giữ lại được hàm lượng Polyphenols và Flavonoids – những "kháng sinh tự nhiên" cực mạnh có sẵn trong lá ổi giúp kháng khuẩn và khử mùi tanh cực kỳ hiệu quả mà không làm biến đổi hương vị tự nhiên của thực phẩm.

"Sản phẩm này mình làm ra không phải để thay thế hóa chất bằng một loại hóa chất khác, mà là mượn sức mạnh của thiên nhiên để bảo vệ sức khỏe con người," Mai chia sẻ đầy quyết tâm.

Chuỗi giá trị liên kết: Nhà vườn vui, người tiêu dùng an tâm

Cái hay của dự án không chỉ nằm ở chai nước rửa thực phẩm sạch, mà còn ở mô hình kinh doanh nhân văn, gắn chặt với quyền lợi của người nông dân địa phương. Trong sơ đồ chuỗi giá trị mà Mai xây dựng, các nhà vườn trồng ổi tại An Giang không còn phải đổ bỏ phụ phẩm. Thay vào đó, họ có thêm một nguồn thu nhập ổn định từ việc bán lá tươi cho dự án.

Mai phân tích: "Lá ổi phát triển rất nhanh, việc tận dụng lá từ quá trình tỉa cành giúp nâng cao giá trị gia tăng cho cây ổi, đồng thời thúc đẩy canh tác theo hướng hữu cơ bền vững. Đối với môi trường, Kombuclean là một "điểm sáng" khi có độ phân hủy sinh học cao, không gây ô nhiễm nguồn nước sau khi xả thải – một vấn đề nhức nhối mà các loại nước tẩy rửa hóa học hiện nay đang gặp phải".

Đặc biệt, để giảm thiểu rác thải nhựa, Mai còn dự kiến thiết lập các "trạm Refill" tại các quán cà phê, cửa hàng hữu cơ. Người tiêu dùng có thể mang vỏ chai cũ đến để chiết rót nước rửa mới, vừa tiết kiệm chi phí, vừa góp phần bảo vệ môi trường đất và nước ở vùng nông thôn.

Hiện tại, đội ngũ của Mai dù tinh gọn nhưng rất bài bản với các thành viên có trình độ Thạc sĩ, đại học, đảm nhiệm từ khâu R&D (nghiên cứu và phát triển) đến kiểm soát chất lượng và Marketing. Thương hiệu Kombuclean cũng đã nhanh chóng được đăng ký bảo hộ tại Cục Sở hữu Trí tuệ từ cuối năm 2023, minh chứng cho sự chuẩn bị nghiêm túc và dài hơi của cô gái trẻ.

Khát vọng vươn xa từ nguồn tài nguyên bản địa

Kết thúc cuộc thi với giải thưởng cao nhất, nhưng với Âu Chúc Mai, đây mới chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình lớn hơn. Lộ trình sắp tới của dự án đã được vạch ra rõ ràng: Từ việc hoàn thiện các tiêu chuẩn OCOP địa phương đến việc ra mắt thêm bộ sản phẩm tẩy rửa sinh học như: nước rửa tay, nước lau sàn cũng từ nguyên liệu thiên nhiên.

Với tổng nhu cầu vốn dự kiến dưới 500 triệu đồng, Mai đang nỗ lực tìm kiếm thêm các nguồn lực hỗ trợ để chuẩn hóa quy trình sản xuất và mở rộng thị trường qua các kênh thương mại điện tử và hệ thống siêu thị xanh.

Có thể nói, ý tưởng khởi nghiệp của Âu Chúc Mai không chỉ đơn thuần là một sản phẩm thương mại, mà là hiện thân của tinh thần "nông nghiệp xanh". Nó cho thấy nếu biết kết hợp tri thức khoa học với nguồn tài nguyên bản địa, người trẻ hoàn toàn có thể tạo ra những giá trị mới, đóng góp thiết thực cho cộng đồng và làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Chia tay Mai, chúng tôi tin rằng dòng nước rửa thực phẩm từ lá ổi này sẽ sớm len lỏi vào từng gian bếp, mang theo vị chát đặc trưng của lá ổi miền Tây và sự an tâm trong từng bữa cơm gia đình Việt.

Ông Nguyễn Văn Cọp, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh An Giang, cho biết: Cuộc thi thi “Ý tưởng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” năm nay ghi nhận sự chuyển biến tích cực cả về chất và lượng, với sự tham gia của cán bộ, hội viên nông dân, học sinh, sinh viên, doanh nghiệp, hợp tác xã trên nhiều lĩnh vực ứng dụng khoa học, công nghệ, bảo vệ môi trường.

Từ kết quả này, Hội Nông dân tỉnh An Giang sẽ tiếp tục bồi dưỡng, hỗ trợ các dự án có tính khả thi cao tham gia sân chơi khu vực, toàn quốc và kêu gọi đầu tư để sớm hiện thực hóa các ý tưởng vào thực tiễn.

×