Bộ trưởng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách dự án trụ sở hơn 4.000 tỷ đồng chậm tiến độ: Có phải chịu trách nhiệm?

5 vụ việc có dấu hiệu vi phạm bị chuyển đến Bộ Công an

Theo kết luận thanh tra, trong quá trình thanh tra, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện nhiều dấu hiệu vi phạm, khuyết điểm tại dự án xây dựng trụ sở làm việc Bộ Ngoại giao.

Từ đó, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin, hồ sơ, tài liệu vụ việc có dấu hiệu “Vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 222 Bộ luật Hình sự năm 2015 đến Bộ Công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cũng chuyển thông tin, hồ sơ, tài liệu có dấu hiệu “Vi phạm quy định về đầu tư xây dựng công trình gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 224, và “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo Điều 219 Bộ luật Hình sự năm 2015 đến Bộ Công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Cụ thể, đối với vụ việc vi phạm quy định về đấu thầu, Thanh tra phát hiện hội đồng thi tuyển phương án kiến trúc tự ý thay đổi mức điểm tối thiểu từ 70 điểm xuống 60 điểm để đưa thêm phương án của đơn vị tư vấn đã bị loại vào xếp loại.

Kết luận nêu, một công ty của Hàn Quốc chỉ đạt 68,3 điểm thì được lựa chọn, trong khi công ty của Đức đạt điểm cao nhất là 78,2 điểm thì lại bị loại. Việc làm này bị quy kết là vi phạm quy chế làm việc của hội đồng, gây nhiều hậu quả.

Bộ Ngoại giao còn tổ chức chỉ định thầu và ký hợp đồng 20 gói thầu với giá trị hơn 4.388 tỷ đồng, vượt 904 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư được phê duyệt là 3.484 tỷ đồng.

Việc trên bị Thanh tra kết luận là vi phạm nguyên tắc quản lý chi phí đầu tư xây dựng, vi phạm điều cấm trong đấu thầu, đồng thời trái ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Từ đó dẫn đến phát sinh vướng mắc, làm chậm tiến độ của dự án, có nguy cơ gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước và vốn của một số nhà thầu.

Vụ việc thứ hai bị chuyển sang Bộ Công an là việc trình, thẩm tra và phê duyệt dự toán chi phí lập dự án, thiết kế xây dựng và lập tổng dự toán trùng lặp mục chi phí tư vấn giai đoạn 1, gây thiệt hại tạm tính là 42,9 tỷ đồng.

Vụ việc thứ ba là vụ việc vi phạm về ký hợp đồng thuê tư vấn nước ngoài, tổng giá trị gây thiệt hại ngân sách Nhà nước tạm tính là 79,2 tỷ đồng.

Thứ tư là vi phạm trong đàm phán và ký hợp đồng đối với chi phí giám sát tác giả, đã thanh toán cho nhà thầu 5,4 tỷ đồng, gây thiệt hại ngân sách Nhà nước.

Kết luận nêu tổng giá trị nguy cơ gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước của các vụ việc trên là 127,5 tỷ đồng.

Cuối cùng là vi phạm trong đánh giá hồ sơ đề xuất một số gói thầu trái quy định và lập, thẩm định dự toán gói thầu được sử dụng để chỉ định.

Cụ thể, Thanh tra phát hiện giá trị hợp đồng về thiết bị cao hơn nhiều so với giá thiết bị nhập khẩu sau thuế, từ 2 đến 13 lần. Việc lập, thẩm định và phê duyệt dự toán của các gói thầu không có căn cứ, không phù hợp với cơ chế thị trường.

Qua kiểm tra, xác minh, giá trị phần thiết bị là 183,7 tỷ đồng (trong tổng số giá trị thiết bị 766,6 tỷ đồng), thì giá trị chênh lệch giữa hợp đồng và giá trị nhập khẩu là hơn 108 tỷ đồng, có nguy cơ gây thiệt hại ngân sách Nhà nước.

Ngoài ra, cơ quan Thanh tra còn kết luận việc để dự án dừng thi công theo từng giai đoạn và kéo dài hơn 10 năm đã gây lãng phí số vốn Nhà nước đã chi cho dự án hơn 4.000 tỷ đồng.

Bộ trưởng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách dự án: Có phải chịu trách nhiệm?

Kết luận thanh tra nêu rõ, trách nhiệm để xảy ra tình trạng dự án chậm tiến độ, đến nay chưa hoàn thành và có nguy cơ gây lãng phí ngân sách Nhà nước ở một số nội dung thuộc về Bộ trưởng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách dự án, phụ trách Cục Quản trị - Tài vụ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm đối với tập thể, cá nhân theo từng thời kỳ liên quan đến các thiếu sót, vi phạm được nêu trong kết luận.

Đồng thời, Tổng Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Kiểm toán Nhà nước tiến hành kiểm toán việc lập dự toán tổng mức đầu tư để làm căn cứ tiếp tục thực hiện và quyết toán dự án.

Kết luận thanh tra đã được chuyển đến Ủy ban Kiểm tra Trung ương để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Ngoài ra, kết luận cũng cho biết Bộ Ngoại giao đã có Báo cáo số 4859/BC-BNG, kiến nghị cho phép dừng chủ trương đầu tư và đề xuất cơ chế xử lý các vướng mắc, tồn đọng của dự án về vật tư, thiết bị tồn kho; chấm dứt, thanh lý hợp đồng để quyết toán vốn đầu tư công đã bố trí cho dự án (kể cả phần giá trị thực hiện dở dang).

Theo Bộ Ngoại giao, việc này nhằm xác định giá trị tài sản công hình thành sau đầu tư, làm căn cứ để điều chuyển dự án sang Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) quản lý. Bộ Ngoại giao cũng kiến nghị cho phép nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền phương án lập dự án đầu tư xây dựng trụ sở mới tại địa điểm phù hợp.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, khi lập dự án đầu tư, Bộ Ngoại giao đã xác định công trình có các hạng mục đặc biệt như sân đỗ trực thăng, hầm thoát hiểm và khi trình điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư đã bổ sung thêm Trung tâm lưu trữ – cũng là hạng mục đặc biệt.

Trong tổng mức đầu tư điều chỉnh từ 3.484 tỷ đồng lên 6.988 tỷ đồng có nhiều nội dung phát sinh do tính chất đặc thù của công trình, với giá trị gần 1.585 tỷ đồng, song chưa có tài liệu chứng minh cụ thể.

Bên cạnh đó, dự án trụ sở Bộ Ngoại giao còn nhiều vướng mắc cần được kiểm toán để xác định chính xác giá trị dự toán, tổng dự toán và tổng mức đầu tư, làm căn cứ tiếp tục triển khai.

Vì vậy, việc điều chuyển dự án xây dựng trụ sở Bộ Ngoại giao cho các cơ quan, tổ chức Nhà nước cần tính toán kỹ các yếu tố này để bảo đảm không gây thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước.

×