Cá lạc dài hàng mét là cá gì, bắt cá hiếm này ở vùng biển nào, vì sao người ta ví ăn một miếng cá này ngang "tẩm bổ"?

Cá lạc được chia thành hai loại chính: cá lạc vàng (thân ánh vàng) và cá lạc ù (thân xám bạc). Một con cá trưởng thành có thể dài cả sải tay người lớn và nặng tới vài chục kg/con.

Miệng cá lạc rộng, hàm trên kéo dài vượt quá mắt. Hàng răng nanh ngoài cùng của hàm dưới dài, hướng thẳng lên trên.

Răng nanh của con cá lạc nằm trên xương khẩu cái. Lỗ mang mở rộng nằm dưới vây ngực. Vây lưng và vây bụng liền nhau tạo thành cả vây đuôi.

Vây ngực cá lạc phát triển, toàn thân con cá lạc màu xám, bụng trắng bạc hay ở lưng có màu xám lợt, bụng có ánh vàng. Cá lạc dài trung bình từ 1,5 đến 2m.

Về khối lượng, mỗi con cá lạc con to cỡ trung bình bằng bắp chân người lớn, con nhỏ cỡ chừng bằng ngón chân người lớn, nặng khoảng vài ba kg. Cá thường sinh sống ở tầng nước sâu ngoài biển.

Loại cá đặc sản hiếm thấy này rất nhiều xương trong thịt. Cá lạc có hai loại, loại cá lạc mình có màu vàng gọi là cá lạc vàng, ngoài ra còn có cá lạc ù mình màu xám trắng, thịt cá lạc có màu trắng, dai chắc.

Cá lạc có vị rất đặc biệt, thơm ngon, thịt của cá trắng tinh, và việc chế biến cá đòi hỏi phải khéo trong cách lóc xương.

Đối với ngư dân vùng biển các tỉnh phía Nam của Việt Nam thì cá lạc tươi thường được dùng nấu canh chua, canh cải chua, kho dẻo, chiên sả ớt, nướng trui, nướng lá chuối, nướng nghệ…

Tại Nhật, cá lạc hay Hamo theo truyền thống là một nguồn thực phẩm quý và được dùng trong nhiều món ăn đặc biệt.

Ăn cá lạc hay còn gọi là cá dưa có thể ngừa được kiệt sức do trời nóng. Tại Trung Hoa, cá Lạc được gọi là Hải mạn (hai man), tại HongKong cá được gọi là ‘moon-sin’.

Thịt cá lạc thường dùng làm chả cá viên, chả cá viên làm từ thịt các lạc thì ngon không loài cá nào sánh bằng.

Các món ăn từ cá lạc được chế biến tương tự như cá chình nước lợn, cá chình nước ngọt và cũng được xem như có khả năng ‘bổ dương’ như lươn và món chính là ‘Cá lạc nấu ngũ vị hương.

Cá Lạc trong y dược học cổ truyền Việt Nam và Trung Hoa thì dùng thịt cá lạc, gọi là Hải mạn lệ làm thuốc, công dụng giống như cá chình-bồi bổ sức khỏe.

Thịt cá lạc được xem là có vị ngọt, tính bình và không độc; được dùng để trị các bệnh lở ngứa ngoài da, sưng ghẻ, trĩ.

Không chỉ sở hữu ngoại hình lạ mắt, cá lạc còn là một “vị thuốc quý” theo ghi chép trong Nam Dược Thần Hiệu của Tuệ Tĩnh.

Cá có vị ngọt, tính bình, giúp trừ độc, chữa phong thấp, đau lưng mỏi gối, rất phù hợp với người cao tuổi hoặc người đang dưỡng bệnh.

Cá được làm sạch, xẻ đôi, lóc xương rồi tẩm ướp gia vị vừa ăn và phơi khô. Cá lạc tẩm gia vị thích hợp chiên, nướng hoặc quay lò vi sóng món hấp dẫn đặc biệt, lạ miệng.

Còn theo các nhà dinh dưỡng, cá lạc rất bổ dưỡng, chứa nhiều chất béo, calcium, sắt và Vitamin A.

Cá lạc được chế biến nhiều món ăn ngon, hấp dẫn như: nướng, chiên, hấp, kho dưa cải, nấu canh chua, cá lạc nấu cà ri, cá lạc nướng sả. Trong đó, cá lạc nấu canh chua với lá dít được xem là món ngon.

Bong bóng cá lạ hay còn gọi là bong bóng cá dưa được xem là một món ngon, rất quý.

Giá trị đặc biệt nhất của cá lạc chưa phải nằm ở phần thịt của cá mà chính là bộ phận bong bóng cá, một túi hơi nhỏ nằm trong bụng cá.

Bong bóng cá lạc là thực phẩm thuộc hàng “bát trân” thời xưa, từng chỉ được dâng lên vua chúa.

Bong bóng cá lạc khô có giá lên đến hàng triệu đồng/kg do hiếm có, mỗi con cá lạc chỉ lấy được một chiếc và phải phơi khô kỹ để bảo quản.

Ở vùng biển Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau, khô cá lạc 1 năng là 1 trong các loại hàng khô giá bán cao và kén khách hàng.

Cá lạc vùng biển Ngọc Hiển Cà Mau được dân thu mua từ các tàu đánh bắt cá ngoài biển.

Cá lạc sống ở vùng nước mặn và nước lợ ở Cà Mau. Thịt cá thơm, có vị béo, người dân địa phương thường phơi cá qua 1 nắng, sau đó chiên lên dùng.

Cá lạc sống trong vuông tôm nhưng số lượng rất hạn chế, sản lượng cá chủ yếu được khai thác ngoài biển từ nghề đóng đáy hoặc câu. Sản lượng cá lạc tươi không nhiều và tập trung vào 2 nước biển giữa và cuối mỗi tháng âm lịch.

Thông thường loại cá này sẽ được chế biến thành rất nhiều món như: trộn gỏi, nướng, kho tộ. Tuy nhiên, món canh chua cá lạc vẫn là “chân ái” vì nó có hương vị chua cay đậm đà đặc biệt.

Người dân biển thường hay chế biến món ăn này để ăn cùng cơm hoặc khi nhà có khách.

×