Chủ tịch HĐQT Tập đoàn TH Ngô Minh Hải: Việt Nam hoàn toàn có đủ điều kiện để tự chủ sản xuất sữa tươi cho toàn dân

Chủ tịch HĐQT Tập đoàn TH Ngô Minh Hải khẳng định, hội thảo là diễn đàn tham vấn quan trọng nhằm hoàn thiện Chiến lược theo hướng khoa học, toàn diện và thực tiễn, với trọng tâm thúc đẩy liên kết giữa các bên liên quan trong phát triển ngành sữa.

Đặc biệt là các sản phẩm chế biến từ sữa tươi và các đề xuất gia tăng sản lượng sữa tươi nguyên liệu của của Việt Nam, từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước, đồng thời góp phần vào mục tiêu nâng cao tầm vóc người Việt và phát triển kinh tế bền vững, vì một Việt Nam hùng cường, vì sức khỏe cộng đồng.

Tại hội thảo, thay mặt Tập đoàn TH, ông Hải đã đóng góp nhiều đề xuất thiết thực, vì mục tiêu phát triển ngành sữa quốc gia trên nền tảng nông nghiệp bền vững, phát triển sản xuất sữa tươi sạch, góp phần tạo sinh kế cho người nông dân và cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho người Việt.

"Việt Nam hoàn toàn có thể tự chủ được sữa tươi nguyên liệu"

Theo ông Hải, ngành sữa Việt Nam đang phải phụ thuộc lớn vào sữa và bột sữa nhập khẩu (để sản xuất sữa bột công thức hoặc pha lại thành sữa hoàn nguyên - dạng lỏng). Sản lượng sữa tươi nguyên liệu trong nước hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu sản xuất, dẫn đến chi phí nhập khẩu sữa và các sản phẩm từ sữa lên tới hơn 1,1 tỷ USD trong năm 2024. Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn tác động trực tiếp đến người tiêu dùng và các mục tiêu dinh dưỡng quốc gia.

Cũng theo ông Hải, việc tự chủ nguồn sữa tươi nguyên liệu sẽ mang lại lợi ích kép, đó là người tiêu dùng được tiếp cận các sản phẩm sữa tươi chất lượng cao, minh bạch về nguồn gốc, góp phần cải thiện thể trạng và nâng cao sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là cho trẻ em.

Đồng thời, nền kinh tế giảm gánh nặng nhập khẩu, tạo việc làm , tăng giá trị trên từng hecta đất và đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu, tạo cơ hội cho người nông dân tham gia vào chuỗi sản xuất công nghệ cao, xóa đói giảm nghèo và làm giàu bền vững.

“Việt Nam hoàn toàn có đủ điều kiện để tự chủ sản xuất sữa tươi cho toàn dân”, ông Hải khẳng định.

Để khẳng định cho câu nói trên, ông Hải lấy dẫn chứng chính là hình mẫu thành công của TH – đơn vị được giá là đơn vị tiên phong trong "cuộc cách mạng sữa tươi sạch". Năm 2008, Tập đoàn TH bước chân vào ngành sữa khi thế giới rúng động với sự cố sữa nhiễm melamine tại Trung Quốc gây nguy cơ chảy máu thận hàng triệu trẻ em. Thời điểm đó, 92% sản phẩm sữa nước trên thị trường sữa Việt là sữa hoàn nguyên (các công ty nhập khẩu sữa bột – một lượng lớn là nhập từ Trung Quốc - rồi pha lại thành dạng lỏng).

Đứng trước vấn nạn mất an toàn thực phẩm đe dọa ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của trẻ em và người dân khi uống sữa hoàn nguyên không minh bạch về chất lượng, Nhà sáng lập Tập đoàn TH – Anh hùng Lao động Thái Hương đã quyết định: “Phải làm ngay ly sữa tươi sạch cho trẻ em Việt Nam”, “Sữa tươi sạch là con đường duy nhất” và xây dựng cốt lõi thương hiệu TH true MILK dựa trên các giá trị: Vì sức khỏe cộng đồng; Hoàn toàn từ thiên nhiên; Thân thiện với môi trường, tư duy vượt trội và Hài hòa lợi ích.

Sau gần 15 năm khởi dựng, sự vào cuộc của TH đã góp phần thay đổi bản chất ngành sữa nước, giúp tăng tỷ lệ sữa nước chế biến từ sữa tươi từ 8% (năm 2008) lên trên 60% như hiện nay. Tập đoàn hiện sở hữu Cụm trang trại bò sữa tập trung ứng dụng công nghệ cao khép kín lớn nhất thế giới (xác lập kỷ lục năm 2020), với đàn bò tiệm cận 70.000 con, sản lượng sữa tươi nguyên liệu đạt 351 triệu lít.

TH giờ đây đã trở thành một điển hình về ứng dụng công nghệ đầu-cuối thế giới và khoa học quản trị đan xen vào nhau để tạo ra năng suất lao động cao, chất lượng sản phẩm đạt chuẩn quốc tế với chi phí giá thành hợp lý ngay trên đồng đất Việt Nam.

Từ khi gia nhập ngành sữa đến nay, Tập đoàn TH luôn khẳng định năng lực cung ứng sữa tươi, trên nền tảng phát triển bền vững. Sự vào cuộc, đầu tư của TH đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa của Việt Nam, góp phần vào việc sớm hiện thực hóa các mục tiêu về tổng đàn bò cũng như sản lượng sữa tươi của ngành chăn nuôi trong nước.

Sự vào cuộc, đầu tư của TH đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa của Việt Nam, góp phần vào việc sớm hiện thực hóa các mục tiêu về tổng đàn bò cũng như sản lượng sữa tươi của ngành chăn nuôi trong nước.

Với tổng vốn đầu tư 1,2 tỉ USD, dự án "Chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tập trung quy mô công nghiệp công nghệ cao" được Tập đoàn TH triển khai từ tháng 10/2009. Chỉ sau 14 tháng tại cụm trang trại đầu tiên tại Nghĩa Đàn (Nghệ An) đã vận hành và trở thành hình mẫu tiên phong, giúp thay đổi nhận thức và phương thức sản xuất trong ngành chăn nuôi bò sữa Việt Nam.

Tập đoàn TH cũng đồng hành cùng người nông dân, đưa họ vào chuỗi sản xuất khép kín. Đây là một bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển kinh tế gắn với nâng cao đời sống nông dân. Điều này thể hiện tinh thần doanh nghiệp đồng hành cùng nông dân để nông dân ngày càng giàu lên, như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh.

Trong lĩnh vực ứng dụng chuyển đổi số, minh bạch thông tin, TH cũng là người tiên phong ứng dụng các giải pháp công nghệ: Tập đoàn đã đồng thời triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện đại bậc nhất, thông qua mã QR truy xuất được thông tin sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu đầu vào…; kết hợp áp dụng công nghệ 4.0, trí tuệ nhân tạo, robot hóa, tự động hóa vào mọi mắt xích trong chuỗi giá trị – từ trồng cỏ, chăm sóc đàn bò, đến chế biến và phân phối sản phẩm.

Hệ thống chip nhận diện gắn cho từng cá thể bò giúp theo dõi sức khỏe, sản lượng sữa, thể trạng; Hệ thống lab hiện đại nghiên cứu khẩu phần ăn tối ưu; Trung tâm thú y riêng, hệ thống vắt sữa tự động, và quản trị dữ liệu bằng nền tảng số; Các trang trại công nghệ cao quy mô hàng chục ngàn con tại Nghệ An, Lâm Đồng, Thanh Hóa, Phú Yên… được vận hành theo mô hình đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Cần ưu đãi về thuế, đất đai để phát triển ngành bò sữa

Theo ông Hải, từ mức tiêu thụ bình quân đầu người năm 2008 là 12 lít, tỷ trọng sữa tươi nguyên liệu trong sản phẩm sữa dạng lỏng 8%, đến giữa năm 2025 các tỷ lệ trên tương ứng 36 lít và 60%; Số tăng trưởng kép CAGR về sản lượng hàng năm ước tính khoảng 10%. Nếu nâng mục tiêu tăng trưởng kép 2 con số trong 5 năm tới lên 18%, chúng ta có kỳ vọng vào 2030, sữa dạng lỏng với thành phần từ sữa tươi nguyên liệu sẽ thay thế hoàn toàn sữa hoàn nguyên.

Mục tiêu tới năm 2035: Với mức tăng tưởng tiêu dùng sữa 4%, lượng tiêu thụ sữa bình quân đầu người khoảng 54 lít/ người/năm, chủ động được trên 70% sữa tươi nguyên liệu cho sản xuất tiêu thụ trong nước (hiện đang là 40%).

Nếu đàn bò sữa được nuôi tập trung, công nghệ cao như của TH, năng suất đạt 35 lít/con/ngày thì để đạt mục tiêu đó. Theo ông, cần phát triển đàn bò sữa ở quy mô 700 nghìn con.

Nếu chăn nuôi mô hình như hiện nay (nông hộ) phải tăng tốc độ tăng trưởng đàn bò cần nhanh hơn nữa. Theo đó, tổng đàn bò sữa cần tăng gần gấp đôi (khoảng 1,7 lần so với mô hình tập trung do năng suất sữa của bò thấp hơn), ước tính khoảng 1,2 triệu con.Như vậy, việc tăng trưởng đàn bò sữa là điều kiện tiên quyết để tạo sự đột phá cho chiến lược phát triển ngành sữa, tiến tới tự chủ sữa tươi nguyên liệu nội địa.

Về các chính sách ưu đãi cho ngành chăn nuôi bò sữa trong nước, ông Hải cho rằng, cần áp dụng thuế VAT 0% cho sữa tươi nguyên liệu cung cấp nội địa nhằm kích thích sản xuất trong nước và tiêu dùng.

Bên cạnh đó, áp dụng các chính sách trợ giá cho nhà đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi bò sữa công nghệ cao bao gồm: (i) trợ giá đầu tư tài sản cố định (CAPEX) dựa trên số lượng bò cho sữa; (ii) trợ giá nhà cung cấp con giống thuần chủng sản xuất trong nước; (iii) trợ giá lãi suất ngân hàng cho dự án đầu tư chăn nuôi bò sữa công nghệ cao; việc trợ như vậy sẽ khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư sản xuất sữa tươi nguyên liệu trong nước – tiến đến xóa bỏ sữa nước hoàn nguyên.

Đối với chính sách đặc biệt về tiếp cận đất đai, theo ông Hải, cần ban hành các quyết sách mạnh mẽ để khuyến khích tích tụ ruộng đất, tạo quỹ đất đủ lớn cho các dự án phát triển vùng chăn nuôi bò sữa tập trung; Đánh giá về mặt hiệu quả hoạt động của các nông lâm trường thuộc nhà nước quản lý kể cả dự án bỏ hoang hóa do tư nhân quản lý, mạnh dạn chuyển đổi các nông lâm trường hoạt động kém hiệu quả để giao cho các doanh nghiệp chăn nuôi bò sữa quy mô lớn.

Có cơ chế, chính sách, khuyến khích, hỗ trợ người nông dân tham gia cùng doanh nghiệp trong chuỗi liên kết sản xuất ứng dụng công nghệ cao.

Năm 2013, TH là đơn vị tiên phong trong Chương trình Quốc gia Sữa học đường, đi đầu trong việc xây dựng mô hình kết hợp với nghiên cứu, thử nghiệm sản phẩm. “Sữa tươi tiệt trùng sữa học đường TH true MILK” là sản phẩm đầu tiên được Bộ Y tế xác nhận hiệu quả trong nghiên cứu cải thiện tình trạng dinh dưỡng và vi chất dinh dưỡng của trẻ em, là cơ sở thực tiễn để ban hành tiêu chuẩn Sữa học đường trong Đề án Sữa học đường Quốc gia, bằng Quyết định số 1340/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, góp phần giảm thiểu tình trạng đưa sữa không rõ nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vào trường học.

Từ ly sữa học đường, TH tiếp tục đồng hành cùng Viện Dinh dưỡng – Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các chuyên gia độc lập về dinh dưỡng trong nước và nước ngoài (Pháp và Nhật Bản), thực hiện “Mô hình điểm bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên”, thí điểm trong năm học 2020 - 2021, tại 10 tỉnh thành, đại diện cho 5 vùng sinh thái lớn trên cả nước.

×